Google

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the

public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual personal, non-commercial purposes.

and we request that you use these files for

* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

-* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. con/]

THIS VCLUHIE D^FS NOT CIRCULATE OUTSIDE THE LiBnAnT

-————————— —————M——— s — HENENNNAe o

!^

Tant, “ο 1 aul

CURSUS COMPLETUS,

| PATROLOGULE

P ad

SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

ONNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM,

SIVE LATINORUM, SIVE GR KCORUM,

QUI AB KVO APOSTOLICO AD ETATEM INNOCENTI ΤΙ (ANN. 1316) PRO LATINIS, ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 1159) PRO GR.ECIS FLORUERUNT :

RECUSIO CHRONOLOGICA

OMNIUM QUA EXSTITERE MONUMENTORUM CATIIOLIC/E TRADITIONIS PER QUINDECIM PILUORA

ECCLESUE SAECULA,

PJUXTA €DITIONES ACCURA TISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUBCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN

TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS YARIISQUE LECTIONIBUB CONTINENTER II.LUSTRATA ; OMNIBUS OFKRIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS NOVISSIMIS SACULIS DEBENTUR ABBSOLUTAS, DETECTIS &UCTA ; INDICIBUS OBDINARIIS YEL ETIAM ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICUJUS NOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEX TUM RITE DISPQS) TIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM 8IGNIFI- CANTIBUS, 4DORNATA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUB, AMPLIFICATA ;

DUCENTIB ET QUADRAGINTA INDICIBUS SUB OMNI RESPECTU, SCILICET, ALPHABETICO, CIIRONOLOGICO, ANALYTICO,

*

ANALOCICO, STATISTICO, SYNTRETICO , ETC., RES gr AUCTORES EXHIBENTIBUS, ITA UT NON SOLUM STU- 51060, SED NEGOT!IS JMPLICATO , ET 81 FORTE SINT , PIGRIS ETIAM ΕΤ IMPERITIS PATEANT OMNES 66. PATRES, LOCUPLETATA; SED PRAESERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS INDICIBUS, ALTERO sciLicgT RERUM, Quo CONSULTO, QUIDQUIP NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO SCIHPTUR/E SACRE, εχ QUO LECTORI COM-

PERJRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM S8UORUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOYISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT :

SbITIO ACCURA TIS8$1MA, CA TERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDAa, $81 PERPENDANTURA CHARACTERNUM NITIDITAS,

CHARTAÀ QUALITAS8, INTEGRITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSORUM TUM VAR!ETAS TUM RUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGI/E DECURSU CONSTANTER S'MILIS, PRETI! EXIGUITAS, PRESERTIMQUE 18TA COLLECTIO UNA, METIIODICA ET CHRONOLOGIC4, SKXCENTORUM FRACMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUB HC ILLIC SPARSORUM, VEL ETIAM JREDITORUM, PRIMUM AUTEM IN NOBTRA BIBLIOTBECA, EX OPERIBUS ET M8S..AD OMNES A&TATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM,

ET EX INNUMERIS OPERIBUS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM MIRABILITER Εεοιηῷὖ».

SERIES 6ΒΕΟΑ POSTERIOR,

IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORKSQUE ECCLESIA GRAECAE AB /£VO PHOTIANO USQUE ΑΡ CONCILII FLORENTINI TEMPORA. ET AMPLIUS ;

ACCURANTE J.-P. MIGNE,

Bibiiotheese eleri universe, SIVE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIRNTLE ECCLESIASTICAE HAMOS RDITORK.

PATROLOGIA, AD INSTAR 1IP51US ECCLESIA, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIAM NEMPE LATINAM, ALIAM GR/ECO-LATINAM.

AMBAE PARTES PENE JAM INTEGRE EXARAT/E SUNT. LATINA, DUCENTIS ET VIGINTI DUOBUS VOLUMINIBUS MOLE SUA STARS, DECEM ET CENTUM SUPRA MILLE FRANCIS VENIT : GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PMIOR GRAECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATEBALI COMPLECTITUR, NOVEMQUE ET CENTUM VOLUMINA, PRO PRIMA SERIE GRAECA, NON EXCEDIT. POSTENIOR AUTEM VERSIONEM LATINAM TANTUM EXBIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GR/ECO-LATINA SEXAGINTA "VOLUMINA PROBABILITER NON SUPERABIT ; DUM HUJU8 VERSIO MERE LATINA TRIGINTA YOLUMINIBUS ABSOLVETUR. UNUMQUODQUE fYOLUMEN GHAECO-LATINUM OCTO, UNUMQUODQUE WERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETI! HUJUS BENEFICIO FRUATUR EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE LATINAM, SIVE GRIECAM COM- PARET NECESSE ERIT; SECUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA J&QUABUNT. ATTAMEN, 81 QUIS EMAT INTEGRE ET BEORSIM COLLECTIONEM GIECO-LATINAM, VEL EAMDEM .EX CRECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VEL PRO SEX FRANCIS SOLUM OBTINEBIT. ISTA CON- DI TIONES FUTURIS PATROLOGI£ $ERIEBUS APPLICANTUR, 81 TEMPUS EAS TYPIS MANDANDI NUN NOBIS DEEST.

—— ÉD Pem — PATROLOGIXE GRAECIE TOMUS CXXXIV.

JOANNES ZONARAS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE, EDITOREM, IN VIA DICTA THIBAUT, OLIM I"AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM YULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERQ INTRA MOENIA PARISINA.

186^

ους —

TRADITIO CATHOLICA.

IOANNOY TOY ZONAPA

TA EYPIZKOMENA ΠΑΝΤΑ.

JOANNIS ZONARJE

OPERA OMNIA

HISTORICA, CANONICA, DOGMATICA.

ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE i.-P. MIGNE,

BIBLIOTHBEGQXE GLBRI UNIVERSA, ΒΙΥΕ CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICA RAMOS EDITORE.

- - " ^e. ω $s B * - ΄ Lan) "443 "4 . - y * "» ν .- r1 νους, [*] ιό ο - . ος 959.9 , νο ν 9” ο 43 4 ^5 *?.9 bid *" 2o. - MEM ο. e Md μας. 5 FI ^ € - ” t : e εο * να e κά -

σου - M »* ες P rv

——— ο ο συν πο Ert tmeupumt '

VENEUNT DUO VOLUMINA 22 FRANCIS GALLICIS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,

IN VIA DICTA THIBAUT, OLIM D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETIJAE PARISIORUM VULGO. D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUCE, NUNC VERO INTHA MOENIA PARISINA,

1865

TRADITIO CATHOLICA. |

SAECULUM XII, ANNUS 1190,

|... ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CXXXIV CONTINENTUR.

————QuE——

JOANNES ZONARAS.

Caroli Ducangii Prefatio, in qua de Joannis Zonare scriptis et rebus gestis. — col. 9 Hieronymi Wolfii Prefatio.- | 27 Joannis Zonare Annales. 39

Parisiis. — Ex Typis J.-P. MIGNE.

Wu.

—ÁÉBÓ————M RÀ HM Ma a; m ————''——Í—

—— — —/— M — A — ME P—-—— - — "ger

IOANNOY TOY AXKHTOY

TOY ZQNAPA

TETONOTOZ TOY ΜΕΓΑΛΟΥ APOYITAPIOY THZ ΒΙΓΛΑΣ, KAI ΠΡΩΤΟΑΣΗΚΡΗΤΙΣ

XPONIKON. JOANNIS ZONARJE

MONACHI MAGNI ANTEA VIGILUM PRJEFECTI ET PRIMI A SECRETIS

. ANNALES.

CAROLUS DU FRESNE, DOM. DU CANGE, REGI A CONSILIIS, ET FRANCLE APUD AMBIANOS QUAESTOR,

WOLFIANAM EDIT-HONEM CUM SCRIPTISCODICIBUS CONTULIT, LATIN AM V ERSION EM RECENSUIT, ANNALES NOTIS ILLUSTRAV IT.

DUCANGII PRJEFATIO.

Nemo est tum ex nostris tum etiam exteris (1), qui Regiam scriptorum Byzantinorum editionem velut eximium Gallice magnificentie monumentum non suspiciat. Et«neríto sane ac jure optimo, cum, praeterquam quod historiam minus hactenus notam et quz tot rerum eventis varietur, Romanique im- pcrii universo pene orbi olim dominantis causas inclinationis atqae ruinz ob oculos proponat, typis illa tam elegantibus chartarumque magnitudine adernata exit in publicum, ut quamdam pra se ferat majestatem, et quotquot litteras amant ad sui lectionem quodammodo sollicitet et alliciat. At cum tot inter Regio isto apparatu insignes, Joannis Zonarz Annales Grzce semel minusque nitide impressos ac in przsens rariores plerique ex eruditis desiderari monuissent, vir illustrissimus marchio de Louvois, regi ab intimis consiliis el secretis, cujus curz zdificia Regia, artes, ipsaque typographia Regia per- missa sunt, in idem etiam consilium conspirapte illustrissimo fratre archiepiscopo Rhemensi ac primo Franciz pari, pro innato non vulgari erga litteras affectu ut auctor Regia editione dignissimus ederetur optimum factum videri sibi significavit. Hacce mihi deinde demandata provincia, qua doctiores alios longe melius defuncturos licet minime dubitem, manum statim admovi, codices veteres quantum per tempus licuit collegi et contuli, notasque adjeci : quod qualecunque est, assqui bonique consulturos be- nignos lectores confido.

Enimvero ut de hisce qui nunc prodeunt Annalibus ac de eorum auctore Zonara quxdam premita- mus, hos presertim commendat scriptoris eruditio, quz non ex iis inodo colligi potest, sed etiain ex aliis quam plurimis operibus, quorum indicem huicce Prafationi subjicimus; in quibus neque rerum cognitionem neque acre vel solidum judicium ut nec pielatem quispiam desideret: Quin etiam si nata- lium splendor gestique in imperatorum palatiis magistratus existimationem aliquam scriptori conciliare possunt, quod nemo forte in dubium revocaverit, de illo precipue qui de rebus politicis, in quibus ver-

(1) Mart. Hankius iy rafat. ad lib. De script. Byzant. Ῥατκοι. GR. CXXXIV. 1

N X/

1 | DU CANGII 1?

satus est, scribere aggreditur, eo sane celebrari poterit et ipse Zonaras : quem cezteroquin ab illo Zonara, qui sub Constantino Porphyrogenito Leonis Sapientis filio in aula vixit (2), genus duxisse sua- det omnino nominis similitudo. Quippe in Joannis et Manuelis Comneni, quibus imperantibus vixit, palatio, magni vigiliarum drungarii seu, ul Latini efferebant, vigilum prafecti ac primi a secretis gestae dignitates, inter illuftriores semper habitee, magno fuisse apud imperatores loco satis argnunt. Atque ex eo, ni fallor, a Theodoro Balsamone (3) et a Mauhzo Dlastaie (4) ὑπερφνής indigitarl solet, quod essent inter senatorias praecipuz, cum hocce epitheto senatum ac ipsos senatores donari solitos constet, uti alibi observamus (5) : quo quidem et nobilitas generis et magistratuum splendor exprimitur, cum, ut ait Gregorius Nazianzenus (6), µέγιστον εἰς εὐγενείας ἁπόδειξιν συγχλήτου µετουσία habeatur.

Verum abdicatis postea palatinis curis, quo sibi in primis vacaret animzque saluti consuleret, mona- chum induit, relictaque urbe imperii primaria in insulam remotiorem secessit : quod ipsemet in Prz- fatione ad Annales testatur : quo loco in iis ut par erat conscribendis librorum defectum causatur, αὐτὸς ὑπερόριος (v xoi πόῤῥω τοῦ ἄστεως Ev νησῖδι ἑνδιαιτώμενος. Quae vero fuerit insulula ista, tanto ab urbe -spatio disparata, non promptum est assequi; sed vel inde saltem licet conjicere, venire in dubium quod tradit Andreas Thevetus, scriptor c:eteroquin in aliis haud certz fidei, sua zeiate visum adhuc in quo- dam Montis Sancii (ita Athos bodie appellatur) monasterio Zonar: epitaphium hisce verbis conceptum: ENTAAE ΖΩΝΑΡΑΣ ΚΕΙΤΑΙ, nisi sub vit:e extrema eo dicatur concessisse (7).

Utcunque de hac re sit, vix aliquot in asceterio annos exegerat, cum eum convenere amici (8) hor- tatique sunt ut solitarium istud otium in negotium aliquod conferret, quod et rem publicam juvaret et xterne vite przmium sibi conciliaret : quod quidem maxime assequi liceret si historiam conscriberet qua et resecaret supervacanea et res memoratu digniores nullo verborum ambitu in compendium quod- «πι contraheret. Eos enim qui in hocce scriptionis genere operam hactenus collocassen!, rerum quas enarrant seriem fere. semper interrumpere inutilibus xapex6ácsct seu excessibus, vel etiam descriptio- nibus aut concionibus, atque adeo intempestivis et qu:e annalibus parum conveniant de r«ligione dis- putationibus, dum fidei mysteria exponunt vel hzreses confutare aggrediuntur, argumentis e sacra Scriptura vel e sanctis Patribus petitis. Quibus quidem ex cbronologis aliquot suggillabant qui ea tem- pestate in omniuin manibus versabantur, auetorem forte Chronici quod Alexandrinum vocant, Geor- gium Syncellum, Georgium Hamartolum, Georgium Cedrenum, aliosque quorum scripta ejusmodi su- yervacaneis excursibus passiin scatent.

Verum tametsi duas res languorem afferre animis, otium et solitudinem, quod aiebat Tullius, persua- sum haberet, et apud Christianos, ac monachoe in primis, pravas illas seu cogilationea (λογισμούς as- cetici vocant) seu cupiditales, quz: mentem a negotiis vacuam invadere solent et in peccata fere semper demergunt, avocare unicam posse occupationem, zgre tamen cessit amicorum hortatibus, cum rem esse cerneret qux» librorum, quibus carebat, copiam postularet. ΑΙ vellicare ii non prius destiterunt quam improbitate stimulandi ad suscipiendum opus impulissent. Victus igitur familiarium flagitationibus, et supra allatis adductus rationibus, ad Annales conscribendos se accinxit, cum in hoc secessu agens, ubi ad condendam historiam necessarii libri non suppeterent, si non omnia dicenda complecteretur, veniam a benigno lectore se impetraturum facile sibi persuaderet. In qua ceteroquin conscribenda ita est versatus. ut przcipua et qua alicujus viderentur momenti non omiserit, « eaque in epitomen coegerit tan(a elegantia, solus ut videatur assecutus quod contra rerum naturam est, brevitas ut obscura non essel; » quod de Pontio Paulino, qui tres Suetonii libros de Regibus in compendium redegerat, dixit Ausonius (9). Quidam enim sunt, ut aiebat Focas GrammaüUcus, qui late copioseque scripserunt, ita ut superflua interdum ubertate narrationis memoria legentium confundatur : alii, dum brevitati student, admodum diffusam coartasse materiam, ut sterili compenJio nihil ad integram scientiam lectoribus conferant. Neque tamen sibi ipsi satisfecit omnino, cum quibus ad operis quod in manus sumpserat absolutionem necesse erat codicibus perszpe careret, quos cum saopius quassisset, reperire non potuerat, seu temporum injuria essent a:missi, seu negligentius ab iis inquisiti quibus id negotii dederat (10),

(2) Anonym. Couibefis. in Porphyrogen., n. 8. [Patrol. t. UIX.)

(3) Ad can. 56 Apost.

(4) Lit. E cap. 41.

M In Gloss. med. Gravit.

(6) Orat. 18 in S. Cyprian.

(1) En Theveti verba in Pourtre«its et vies des hom- mes illustres, Paris, 4584, in-fol., 1, 260 et 27a: ε... toutesfois les Grecs du mont Athos in'ont dit que ce fut en un rocher qui peut avoir de tour (compris les escueilz qui l'environnent) quelque leue, le plus inaccessible lieu que j'aye veu en toute la mer Egée et Archipela;ue, et de present appellé par les Grecz Caloier d'Ándros, autrement dici le bon vieillard, les Tures le nomment Cahvra, les Hebrieux ou Juifs du pays luy donnent le nom

de Charchas, auquel y a encores aujourd'huy un fort beau monastere de Grecz. ... Zonare doncq ayant demeuré einq ans en ce lieu .. Callineus son Pairiarche .. luy coimmanda 66 retirer 2u mont Athos, .. οὗ ayaut deineuré treize ans, finit ses jours aagé de quatre-vingtz-huict ans scpt moys, οἱ fut depuis honorablement enterré en l'un des mionas- teres nouimé sainct Helie dudict mont, la sepulture duquel se voit encore de present, couverte d'uno pierre jaspée contre laquelle sont écritz ces mois en Grec, et la pius part si effacez qu'à grand' peine les peut .on lire .. ΩΣ TO ΠΑΡΟΝ MNHMEION O0 Σ0ΦυΣ ΖΩΝΑΡΑΣ KEITAI. »

(8) Praef. n. 1.

(9) Epist. 7.

(10) Zonar. lib. ix, n. 34.

ν

13 PIUEFATIO 14 dum ipse extorris οἱ procul ab urbe in parva insula vitam ageret : ex quo factum agnoscit ut consulum οἱ dictatorum historia minus sit absoluta. Neqae porro mirari debere subdit lectorem, si in iis quos conscripsit Annalibus scriptionis character ubique sibi similis non occurrat, cum aliter fieri vix queat, ut qui historiam e variis scriptoribus veluti stipem colligit, illorum et dictione et compositione in multis non utatur. (20d ita tamen confecit, ut si aliquid de suo interjecerit, id illius stylo quem sequebatur au- ctoris quantum [ieri potuit accommodaverit, ne scriptionis ratio a 8050 ubique dissidere videretur : cum interim alia longe quam cxteri qui res chronologicas hactenus tractaverant, Áunales suos con- scriberet, res nempe quasi de suo componens οἱ narrans, et quod laude dignum est eaque summa, non alienorum furtis plausum captans, neque tractatus integros exscribens, ut de ipso Zonara scribit Lco Allatius (11).

Non defuere tamen qui censorio quodam judicio ut minus diligentem, maxime ubi de rebus Romanis agit, vellicarint atque adeo perstrinxerint. « Omnia, inquit horum alter (12) , an:e Constantinum incpte et parum diligenter (de rebus Latinis loqwor) explicavit. » Sed quam sano ille judicio hzc effutierit ve! inde patet, quod a paulo zquioribus judicibus, iisque pereruditis quibusvis chronologicis scriptis Anna- lium Zonarz pars illa quz res Latinas pertractat longe anteponatur, Nam cum in recensendis Roma- norum gestis ex Dione przsertim, quem minime truncatum ut hodie editus est sed integrum legerat, alisque scriptoribus qui periere temporum injuria, hanc historiz: partem compegerit, nova fere semper el ab aliis indicta commemorat : ita ut multis in locis de verbo ad verbum Dionem ezscripsisse dicatur a Guillelmo Xylandro, Fulvio Ursino, Friderico Sylburgio et Ilenrico Valesio, istius scriptoris eruditis interpretibus, quibus solemne est ex Zonara aul ipsum Dionem emendare aut Romanos scriptores alios illustrare : unde Theodorus Marcilius (12) Zonaram et Xiphilinum Dionis subdigas vocat. Et certe ita de Zenara sensisse constat eumdem Allatium, « qui » ait ille « licet in historia post Constantinum Magnum jejunior sit, et nonnisi obvia queque percurrcrit, in his vero que ante Constantinum ad mundi exordia diligentius et copiosius versatur, » Non mirum igitur si ab Alexandro Brassicano in Przefatione ad Salvianum sincere fidei historicus, et a Casaubono (14) dicatur vir eruditissimus. Cedreni codici manuscripto schedam ascripsisse dicitur Wolfius, in qua observabat tractare idem argumentum quod Zonaras, sed habere a Zonara multa de industria pretermissa, brevitatis forte studio, sed certe nom pratermittenda, ita ut optione sibi data ab initio Cedrenum Zonare pratulisset. Qui, inquit Xylan- der (15), a quo hzc ex Wolfio referuntur, ad ea respexit przcipue, quz aliunde quam ex eo repeti non possunt, enm duo priores Zonar:z tomi longe alioquin sint meliores ac Jaude digniores, quam ea qua ad Constantinum usque Magnum Cedrenus collegit. Scribit preterea idem Wolfius (10) Zonaram alias prolixiorem videri, ut in Judaica historia, alias breviorem, ut in exterarum gentium gestis. In quo quidem si qua culpa commissa est, excusalionem habere videri hanc, quod ipse non ex suo ingenio deprompsit ea qu:e scripsit, sed ex variis auctoribus collecta in certum ordinem redegit : qui auctores inter se dissimillimi sunt. Quod autem non omnia persecutus est, non 1am negligentia quam de indu- stria fecisse.

Verum, licet in iis quze post Constantinum Magnum scripsit obvia quaeque percurrere Zonaram dicat Allatius, longe aliter tamen sensisse videtur exacti vir judicii Henricus Valesius, qui non modo au- ctorem sat diligentem haud semel indigitat, sed et in iis presertim qux ejusdem Constan ini familiam spectant, accuratiorem quam in caeteris, neque aliis obvia dicere observat (17). Et sane quanquam ic recensendis Cpolitanorum imperatorum gestis, fusioribus forte editis commentariis versati sint Thco- phanes, Cedrenus, Scylitzes et aliquot alii, constat id Zonar: in primis consilium fuisse, ut non plenio- rem quemadmodum ii historiam, sed contractiorem atque adeo compendium conscriberet, in quo singu- laria queque et quz in re historica precipui viderentur ponderis perstringeret. Ex quibus facile eilui- &ur quod ait Gerardus Vossius, tum in eo majorem curam et industriam desiderari, tui etian: maxime mirandum esse, virum usque adeo experientem in sui temporis presertim rebus pleraque perfunctorie &antum dicere, cum multa magnaque iis temporibus gesta sunt, orientali orbe cum occidentali quasi concurrente : adeo ut pauca sint quibus Alexii vitam perstrinxerit. Id, inquam, haud segre refellitur ex aucloris ipsius Annalium lemmate, vcl ex ipsius Prafatione, in qua non historiam sed historiz com- pendium scribere se profltetur; ita ut οἱ prolixiori sui tei poris res fuisset persecutus narraüone, pri- mum scriptoris officium minime observasse diceretur : cum, ut ait Plinius alter, titulum suum legere cebeat, atque identidem interrogare se quid coeperit scribere, scireque si materie immoratur non esse longum, longissimum si aliquid arcessit atque attrahit. Atque ex hacce virorum eruditorum varia de Zonare Annalibus sententia patet quam infausta sit corum sors qui aliquid scribere aggrediuntur, cum quibusvis ac fere iniquis hominum judiciis et censurz ingenii foetus exponunt.

Cxterum in Annalium decursu occasionem interdum captat Zonaras Grecorum sus wtatis mores vellicandi, veluti cum virorum ecclesiasticorum Simoniam carpit, comatos et cincinnatos palatinos

(14) De Georg. (14) Ad Hist. Aug. p. 203, 2 ed. (2) Apud Allat. De error. magn. viror. in dicendo, (45) In praefat. ad Cedren. . 120. (18) In praefat.

(42) In not. ad Sueton. (17) In not. ad lib. xviii Ammiani

15 DU CANGII 16

perstringit (18), et imperatores, quod abdicato patrio vestitu barbaricum amplecterentur (19). Deniqu* in ipsos adhuc Áugustos ac eorum in rebus administrandis publicis tyrannidem gravius invehitur. Nam ut Valentis mathematici (20) de urbis Cpolitanz duratione editum sub Constantino Magno natali- uum thema quodammodo tueatur, πο omnino faàjsum putetur, quam annos 696 duraturam przdixerat, * jam olim cum scribebat Zonaras elapsos, subdit aut falsam existimandam Valentis predictionem, aut ! annos illos intelligendos esse quibus instituta rei publice ac status conservabantur, dum suus honor erai senatui, dum cives sub legitima inperii potestate florebant, non autem cum manifesta vigebat tyrannis dominorum publica sibi pro privatis vindicautium et ad suas voluptates conferentium, easque parum honestas, cum publica quibusvis donarent, nec pastoruin instar subditos tractarent, nec lana supervacua detonsa, sed praedonum more oves mactaudo, ad medullas ipsas exsugerent.

Chronici titulum huiece Zonarz historie ascripsimus quemadmodum Wolüus. Nam et ita laudatur a Michaele Glyca in Annalibus ; 'O ζωναρᾶς àv τῷ χρονιχῷ αυντάγµατι, εἰ in altero e codicibus Regiis, in quo secunda duutaxat pars continetur, hzc verba in fronte leguntur : Τὸ παρὸν βιθλίον χρονογράφος ὁν,- µάζεται. Verum in codice Viennensi, quo usus est Wolfius, alia habetur epigraphe , hisce videlicet vocibus concepta : Ἐπιτομὴ latoptuv συλλεγεῖσα xal συγγραφεῖσα παρὰ τοῦ σοφωτάτου μοναχοῦ τοῦ Zwvapd, τοῦ γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας xai πρωτοασηχρίτις. Et sane compendium historie scribere se profltetur ipse Zonaras * 'Epot δ ἐπιτομὴν ἱστορίας πεποιηµένῳ οὐχ ἐπέοικε «iv πραγµατείαν θέσθαι πολύστιχον, elc. (21).

Universum vero opus duas in partes distribuit : ac in priori quidem bistoriz: quam vulgo sanctain vocant ex sacris Libris et ex Josephi Archzologia compehdium complexus, tum res Greeorum veterum tangit, ac Romauorum deinde ad ea usque tempora historiam perducit, quibus res publica in unius administrationem seu monarchiam delapsa est. Alteram autem a triumviratu orditur, ac recensitis sir:- gulorum imperatorum gesüs usque ad Alexii Comneni exitum perscquitur, id est ad seculum quo ipse vixit undecimum. Non solum enim Joannis Comneni imperatoris Alexii fllii meminit, sed et Ma- ημείς Joannis filio imperante vixisse infra docemus. Caterum hec Annalium Zonar: partitio non ex ipsa modo Profatione percipitur, sed prasertim ex verbis quibus pars prior clauditur (22), atque adeo ex alterius iuscriptione, quie in scriptis codicibus h:ec verba praefert : ᾿Ἀρχὴ τῆς περὶ τῶν αὐτοχρατόρων ἱστορία»ς. Quibus quidem vocibus in altero ex Regiis iste, charactere licet paulo recentiori, przfigun- tur ; Ἱστορίας Ζωναρᾶ τόμος δεύτερος καὶ τελευταῖού. Sed prassertim alter ex Regiis, qui secundam dun taxat partem Annalium Zonare complectitur, in primis contextus lineis hanc partitionem prorsus astruit, in quo scriptor ita hanc orditur : Ἐξ ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς ἐν τῇ προτέρᾳ βίθλῳ µοι προϊστόρηται, βασιλεῦαιν dj τῶν Ῥωμαίων, etc. Ubi codex alius Regius et Colberteus preter editionem Wolfianam bac tantum habent : "Ej ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς ἱστόρητα:, etc. Sed et in. ejusdem codieis Regii initio ha leguntur : Ἐν προτέρᾷ βίόλῳ περιέχει τὰ "E6poixá xax τὰ περὶ Ῥωμαίων ὑπάτων, τῷ δὲ τὰς τῶν αἳ- τοκρατόρων ἱστορίας. Quin etiam Wolflanos codices hanc Annalium Zonarz partitionem prztulisse ar- guit quod in fronte Zonarzi codicis a se Cpoli empti praefixit Joannes Dernschwamus, el ex eo descri- psit in sua Prafatione Wolfius. Ex quibus abunde colligitur hosce Annales in duos duntoxat tomos a "Tonara fuisse dispertitos, non vero in ires, ut illos divisit idem Wolfius : quorum prior de rebus Ju- daicis ab initio mundi usque ad Hierosolymitanum excidium ; alter historiam Romanam ab Urbe con- dita usque ad Constantinum Magnum breviter complectitur, in qua tum Dionem, ut diximus, tum etiam Eutropii interpretem Pzeanium, quem ad verbum szpenumero exscribit, ut observatum a Scaligero (25), prasertim sequitur. Terius denique imperatorum res gestas a Constantino Magno usque ad obitum Alexii Comneni tractat. Falsum tamen constat Dernschwamum, cuin dixit priorem Annalium Zonarz partem in Hierosolymorum excidium desinere.

Licet porro Wolfii divisio tolerari quodanimodo possit, ut. que sacram historiam a Romana r.i pu- blice, rursum paganorum a Christianorum imperatorum historia distinguat, cum ipsius Zonarz divi- sioni contraria sit, satius du£imus ex virorum eruditorum consilio universum hoc Annalium opus in libros xvin partiri, libros vero ín sectiones,

Sumere ne lector juge paveret opus. nam ul ; ]ntervalla vie fessis prestare videtur Qui notat inscriptus millia crebra lapis (24),

31a librorum divisiones a continua lectionis assiduitate lectoris animum relaxant, cum habet ubi longo quasi itinere defatigatus consistat ; presertim etiam cui nihil auctori detrabant nec scriptionis seriem abrumpant. Adde quod id partitionis genus ad locos ex scriptoribus laudatos statim reperiendos mul- t2m conducat : unde inductum illud fere ab eruditioribus in quibusvis exemplaribus, qux continua serie absque libria vel absque capitibus describuntur, Quod quidem ita in. Zonara confeciinus, ut alte-

48) Lib. vt, sect. 17. (22) Lib. 1x, sect. ult. 19) Lib. x, sect. 28. EH In not. ad Euseb., p. 241, 242, 2 edit. (20) Lib. xui, 9. 24) Rutilius Numat, lib. i.

(31) Lib. nt sect. 26.

ἕνα

11 . PRJEFATIO. 18

ram partem Wolflanam a vii, tertiam vero a xiii libro, ut partem Annalium alteram secundum auctoris receptam divisionem a libro x auspicemur.

Jam vero quid Wolfium impulerit ut ad Zonare Annales in Latinam linguam convertendos sese accinxerit, pluribus declarat ipse in Przfatione, quam nostra? hic subjicimus, atque etiam in alia ad Nicephori Gregor llistoriam a se pariter Latio donatam, quam, ut et Zonarz, Antonio Fuggero nobili Germano dicavit. In qua postrema sic loquitur : « Fateor equidem ad Zonaram convertendum pra- miis a ie propositis, eoque tempore peropportunis, initio excitatum me fuisse potius quam meapte voluntate accessisse : non tam laborum et molestiarum fuga, quibus ita tum quoque assueveram ut jgnavo otio nihil mihi esset molestius, quam privatis meis studiis, si quid daretur otii, fruendi, et diuturnam quasi sitim variz lectionis restinguendi cupiditate. » Cum vero de Fuggerorum nobilium insigni liberalitate ac munificentia in eruendis ab interitu bonis libris idem fere praedicet Guillelmus " Xylander, premiisque illectos ab iis sux :etalis viros eruditos testetur qui Gracos scriptores Latina toga donarent necdum editos, vel inde patet quantas debeat gratias res litteraria viris principibus, qui propositis subinde coronis publicam utilitatem sibi juvandam proponunt, et Musis non semper opulen- ts, imo persspe inopibus, manum ultro porrigunt. Neque enim fateri dedignatur ipsemet Wolfius, quidquid hactenus ediderat, id vel publica utilitate vel temporibus suis adductum fecisse, nec tam famam capiasse quam famem vitasse. Sed et Xylander (25) : « Me, » inquit, « ne quid dissimulem, paupertas, nt ille ait, impulit audax ut libros facerem. » Quem quidem dicentem audivisse scribit Joannes Leunclavius (26), lucubrationeia Dioniam et alias non a fama sed fame sibi pariter extortas ac precipitatas fuisse: Neque nostrorum szculorum isthaec est duntaxat querela, cum legamus (27), Plautum propter annonz difficultatem ad molas manuarias pistorem se locasse, ibique quoties ab opere vacasset, scribere fabulas solitum et vendere : quomodo etiam Pacuvium Brundusinum tragediarum scriptorem Romz picturam exercuisse ac fabulas vendidisse ferunt. Sed οἱ Lactantium, virum omnium $uo tempore eruditissimum, adeo in hac vita pauperem fuisse, ut plerumque etiam neeessariis indi- guerit, scribit Eusebius. Infausta omnino litteratorum conditio, qui ne panem euendicent, libros con- licere coguntur. Debemus igitur illustribus Fuggeris, quod illorum cura et sumptibus in publicum prodierint Joannis Zonare, Georgii Cedreni, Nicetx» Acominati et Nicephori Gregorze historiz, et quod rerum Byzantinarum bisce editionibus gustum primi quodammodo inspirarint litterarum studiosis. Sed Ron minus obstricta erit erudita posteritas regum nostrorum munificentiz, qui non hactenus modo publicatos imperatorum Cpolitanorum bistorie scriptores, sed et novos ac e manuscriptis codicibus ex rcgia ae loeupleti prorsus bibliotheca depromptos magnifico adeo atque splendido apparatu edi quo- tidie volunt, viris doctis ut in idem consilium una conspirent, suaque conferant studia, Regia przemioruan mercede invitatis ac illectis.

Enimvero ut Wolfius in vertendis Zonarz Annalibus versatus fuerit, quzeque observarit quotve codi« cibus scriptis in iisdem edendis usus fuerit, pluribus in przdicta ad eosdem Annales Praefatione. expo- nit; et ut in opere Latine Grzeceque exscribendo adjutorem sibi asciverit Jeremiam Martium, pre- clare tum indelis adolescentem, medicum deinde physicum Augustanum. Quem quidem ea de re verba facientem prastat audire in Praefatione ad Nonum medicum, quem Argentorati is primus edidit anuo £568 : « Cum itaque, » inquit, « non parvi interesse viderem ut quis quamprimum optimis uteretue praeceptoribus, nec ob rei familiaris angustiam alio conferre me, quod unice optabam, possem, com- mode sane cecidit ut eo ipso tempore Cpoli Augustam afferrentur Annales Joannis Zonarz et Nicetas Choniatie historia, sumptibus magnifici et generosi viri et studiosorum omnium Mxzcenatis Antonii Fuggeri. Quos cum prudentissimus vir, τη judicium adhibitis doctissimis hominibus, praecipue vero Ludovico Carino, cui et tribuebat multum et quo uno omnium maxime delectabatur, dignos existima- ret ut in publicum exirent, tum ob rerum quas tractabant amplitudinem, tum ob bistorie seriem longissimam,a condito mundo usque eleganti ordine deduetam, sollicite (ut fuit propagande posterita- tis studiosissimus) de conversione eogitare, et quem ei muneri przíicere possel, anxie deliberare se- cum cepit, et tandem de multis unum eumque omni liberali doctrina politissimum virum, et in lingua. utraque singularem prope, Hieronymum Wolfium, schol et urbis vestrae ornamentum, non exigua. praemii spe proposita elegit. Quem laborem hoc libentius suscepit, quo juvandze posteritatis studiosior el Fuggeranz lamilize laudis propagandz avidior fuit. Sed cum ob afflictam valetudinem, a qua fere- uunquam ob assiduum in litteris studium, ut ego quidem existimo, liber est, solus el versioni et scri- ptioni vacare non posset, me sibi, accedente auctoritate et consilio Joannis Baptiste Heintzelii, viri et. rerum iractandarum usu eximii et mei amantissimi, a cujus przdicatione invitus digredior, socium laborum adjunxit, meaque opera in exscribendo Zonara et Choniate Grece et Latine ultra integrum» - annum usus est, eamque non prorsus improbavit. Qui vel ob hoc minus gravis mihi esse debuit, quod el triennii sumptus Antonius Fuggerus, eo exacto, pollicitus est, et liberalissime etiam prestitit, el ego lantum utilitatis ex doctrina et domestica consuetudine Wollli cepi, ut ejus laboris nunquam me p«enitere debeat. » Hactenus ille.

(35) In pref. ad Cedr. (27) Euseb. in Chr. lib. ». (20) In prf. ad Dionem.

19 DU CANGII 20

Ceterum non una est in mss. codicibus Zonar» Annalium descriptionis ratio, seu rerum in iis pertractatarum spectentur argumenta, qu» in quibusdam ex iis in marginibus, seu qui Interdum, cum uova inchoatur materia, in ipso contextu tituli apponuntur. Λο certe quoad notas istas marginales, non semper etiam ezdem in omnibus exemplaribus in quibus habentur, nec simili dictione exaratz. In quibusdam przterea interdum plures ac crebriores quam in aliis, iu quibusdam per intervalla longius- cula breviores occurrunt. In aliis denique ac antiquioribus codicibus nulle fere semper habentur. Scribit Leo Allatius in Diatriba de Georgiis ulii de Cedreno [imo Scylitza, c. 27] agit, exstare in bibliotheca Sfortiana codicem ingentem Georgii Scylitzze nomen preferentem, licet unicos duntaxat Zonare An- nales contineat. Sed et inter codices Palatinos Romam alvectos se vidisse ejuslem Zonare historiam principio mutilam, a monarchia Romanorum incipientem, in qua, etsi notis ab historia diversis, preeüxum est Γεωργίου τοῦ Σχυλίτζη. Qu: quidem differt, inquit, ab edito Zonara, quod in capita divisa ubique summaria capitum exhibeat. « An summarum,» subdit idem Allatius, « auctor Scvliizes iste ? an propterea vel fraude sua vel exscriptorum oscitantia historie auctor comminiscitur » seu fingitur? unde prorsus licet conjicere hzcce rerum argumenta non esse ipsius Zonarz, tum ex eo eliam quod diversis sepe concepta verbis legantur, tum quod, ut attigi, varie marginibus codicum, alibi scilicet rarius, alibi singulis ferme periudis appingantur. Quod quam inutile eit ve] ex eo patet, quod longe salius est. qu:xe in contextu breviter descripta habentur legere, quan! in argumentis, cum totidem fere semper verbis constent. Ea qualiacunque sunt et cujusmodi in suis codicibus invenerat Hieronymus Wolíius in interiorem editionis sus marginem seu ad Grzecam columnam edi curavit, et cum non tanti viderentur, eorum omisit interpretationem, notis aliis brevioribus Latinis ad alteram columnam pariter ascriptis, quae subinde de rerum argumentis lectorem admonerent. Harum plerasque in hac Regia edi curavimus, aliis certis ex causis rejectis, tum eliam ne, si erebrioribus ejusmodi argumentis fusca- rentur libri margines, editionis prorsus Regix venustas ac majes!as commacularetur. Atque id quidem eausz fuit, ut Grieca ista argumenta in int2riores margines rejicere, quod fecerat Wolfius, visum nou fuerit, tum quod Hlz in editionibus Regiis vulgo hasce notas hactenus non admiserint, tum etiaro quod eo sunt inutiles, quod apposite Latinze idem prorsus cffüciant. Ne tamen Grzcis argumentis fraudare lectorem videamur, ea rursum hic recudimus, aliquot in locis ex 1989. codicibus auctiora, eaque secun- dum librerum et sectionum numeros digesta, ita ut rerum a Zonara in Annalibus desceriptarum elenchi seu summarii vicem przetarc possint.

Quid porro postrema: huic ae Regix* prorsus Joannis Zonare Annalium editioni accesserit, lectoremr interest? edocere. Graeca contulimus, maxime in locis qui dubietatem quamdam praferebant, cum qua- tuer codicibus Regiis et uno Colberteo. Regiorum duo [1714, sx»c. xut , οἱ 17:6, sve. xv] integros Annales coinplectuntur, przeterquam. quod. horum alter [1716] duobus foliis initio mutilus est ; tertius [1768, svc. xiv], secundam Annalium partem; quartus [1718, soc. xvi] demum, isque recentiori dc- scriptus mann, eosdem Annales ab imperio Diocletiani ad Alexium continet. Codex Colberteus (28) sat bonz notz, paucis etiam paginis initio mutilus, desinit in bujusce editionis sectionem $4 libri xu, in Maximini scilicet et Licinii imperium. Varias ex hisce codicibus excerptas lectiones in Notas subinde reiuimus, nonnullis qux: extra controversiam videbantur in contextum ipsum immissis. Hieronymi WoMi versionem Latinam interdum et rarius emendavimus, maxime iis locis ubi auctoris mentem non omnino erat assecutus, quos in Notis fere semper indicamus ; sed prasserlim in ea parte ubi res Byzan- tinz pertractantur quzdam potissimum immutavimus, ubi palatinas seu ecclesiasticas dignitates minus eonsentanee reddidisse videbatur. Annalibus denique Aduotationes nostras subjecimus, una cum Disece- ptatione de tlebdomo et aliquot additamentis ad nostram Cpolim Christianam, de quibus omnibus initio eujusque lucubrationis lectorem monemus.

Breve denique Chronicon, levioris forte licel momenti, Joannis Zonarz Annalibus subjicimus, quod temporum ab Adamo ad Alexium Comnenum, quz ille persequitur, summarium quoddam contineat, eujusmodi nonnulla alia habentur in codicibus manuscriptis bibliothecze Regize, quae tamen in annorum eharaeterismis nou omnino ubique cum eo quod edimus conveniunt, exscriplorum, ut existimo, potius incuria, quam eorum a quibus sunt confecta. Ut tamen celeris istud przferrem, fecit viri in chronolo- gicis ut et in cxteris disciplinis versatissimi Dionysii Petavii auctoritas, a quo primum editum est cum Nicephori patriarchze Breviar:o historico : quod cum in Regia editione ejusdem scriptoris omissum fuerit, hic rursum proponere visum est, tuin maxime, ut attigiinus, quod cosdem quos Zonaras annos com- plectatur, a mundo scilicet condito usque ad eumdem Alexium.

Sed priusquam huie Przfationi flnis imponatur, prostat, quod supra sumus polliciti, aliorun Zonar» operum, quorum memoria ad nos pervenit, in:icem subjicere, ut v&l inde, quam singularis fuerit viri eruditio ac pietas, lector assequatur. A:que ut ab. editis sumatur initium, occurrit in primis Ceinnentarius in canones apostolorum et conciliorum (39) et in Epistolas canonicas (50), cujus titulu:

(28) Nunc Regius 1717, sxc. xim. Priter lios (29) Ed. Paris. 1618, in fol. et in Dereregii Pan: Vonarz codices Parisiis sunt duo alii, alter Coisli- — dectis Canonum. nianus 4137, sec. xiv, alter paulo. post Zonaram a (50) El. ad ealcem Gregorii Thaumaturgi, Paris Pacangio editum Parisios zdvectus, Regius 1712. 1021, in fol. et iu. Devercgii Pandect.s Canonum.

ET]

?1 PRAEFATIO. 93

ita concipitur in codicibus mss. Regiis : Ἑξήγησις τῶν ἱερῶν xal θείων χανόνων τῶν τε ἁγίων xoi σεπτῶν ἁποστόλων xal τῶν ἱερῶν οἰκουμενικῶν συνόδων, ἀλλὰ μὴν xal τῶν λοιπῶν ἁγίων Πατέρων, πονηθεῖσα Ἰωάννῃ μοναχῷ τῷ Ζωναρᾷ τῷ Ὑεγονότι μεγάλῳ δρουγγαρίῳ τῆς βίγλας xai πρωτοαση- κρῆτις. In istius porro operis Priefatione illud se aggressum ait non sponte sed alterius persuasu, | Manuelis forte Comneni imp., ut infra dicemus : Μή τις δέ pot χαταγνοίη προπέτειαν * οὗ γὰρ ἀφ' ἑαυτοῦ τῷ πονήµατι ἐγχειρῶ, ἀλλὰ παραχληθεὶς ὑπέχυψα xal τῷ πόνῳ δέδωκα ἐμαυτὸν ἵνα μὴ Q^ ἀνηχοῖαν χαταχκριθῶ.

Λόγος πρὲς τοὺς τὴν φυσιχὴν τῆς γονῆς ἐχροὴν µίασµα ἠγουμένους, Editus habetur in Jure Grzco- Rom. [tom. I, p. 551-561 et in Enimundi Bonefidii Jure orientali, p. n, p. 216, 201.]

Ἰωάνν.υ μοναχοῦ τοῦ Ζωναρᾶ. ix προσώπου τῶν ἀρχιερέων, περὶ τοῦ μὴ δεῖν δύο δισεξαδέλφους τὴν αὐτὴν ἀγαγέσθαι πρὸς γάμον (51). Edit. a. v. c. Joanne Baptista Cotelerio, tom. l1. (4. 885] Monumen- torum Eccl. Gr.

Laudatur a Petro Lambecio lib. ni De Bibl. Cesarea, pag. 59, ejusdem Zonar: et Nicete. Thessalo- nieensis Expositio canonum Anastasimorum S. Joannis Damasceni, hoc titnlo : Ἰωάννου ἁσχητοῦ τοῦ Ζωναρᾶ, γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας καὶ πρωτοασηχρῆτις, ἐξήγησίς τῶν ἀναστασίμων χανό- νων τῶν τοῦ Δαμασχηνοῦ, cujus initium hisce verbis concipitur : Ἐπεὶ χανόνων ἑρμηνεία ἐστὶ τὸ παρὸν σύνταγμα, χρῆ χαὶ περὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ xavóyoz, xal τὴν τοῦ εἰρμοῦ καὶ τὴς ᾠδῆς κλῆσιν, ἔτι δὲ καὶ τοῦ «ροπαρίου (Ex τούτων γὰρ ἀπαρτίζεται ὁ χανών) φιλοσοφῃσαι ἡμᾶς, Posterioris vero expositionis titulus est bic, Αὕτη dj ἐξήγησις τῶν ἀναστασίμων Χανόνων τοῦ πρώτου χαὶ τοῦ δευτέρου, ἄχρι τῆς c' ᾠδῆς, γέγονε παρὰ ἱερωτάτου µητροπολίτου θεσσαλονίχης κυρίου Νικήτα ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ζωναρᾶ, etc. Laudatur pariter Zonaras in canones Anastasimos Damasceni ab Allatio in Syntagmate de Georgiorum scriptis pag. 417, ex quibus quzdam fragmenta edidit Jacobus Gretzerus sub initium libri v De sancta cruce : et in Octa- teuchum ejusdem Joannis Damasceni Expositio pulcherrima, ab eodem Allatio in Symmictis , pag. 453.

Servatur in bibl. Reg. : Ἰωάννου μοναχοῦ xal πρωτοασηκρῆτις τοῦ Ζωναρᾶ xavüv εἰς τὴν ὑπεραγίαν θεοτόχον, οὗ fj ἀχροστιχὶς YZTATOXE ΗΧύΣ YEZTATON IIAEKEI ΜΕΛΟΣ. [ed. in Jo. Bapt. Cotelerii βε- clesie Grece Monum., tom. 1, p. 465-472]. Huic subduntur Νιχηφόρου πατριχίου καὶ ἀνθυπάτου Μ.- τυληναίου στίχοι χαταθάσιοι ιβ’ εἰς την ποσότητα τῶν (Ó' μηνῶνι. Μὴν Σεπτεύριος, etc.

Quatuor praterea Zonare laudantur opuscula a Leone Allatio in Diatriba de Symeonibus, scilicet :

Λόγος slc τὴν σταυροπροσχύνησιν, hoc initio, Ἡρετό µέ τις πρόθληµα τῶν Ex πνεύματος. Ἐπεὶ δὲ xal σωφοονῶν. ι

Bio; τοῦ ἁγίου Σιλδέστρου, hoc initio, Οἱ μὲν σεπτοὶ καὶ θεόπται ἀπόστολοι, Proinde alia est Vita ejus- dein S. Silvestri edita a Combefisio, eujus initium aliter concipitur.

Ὑπόμνημα εἰς τὴν ὑπαπαντὴν τοῦ Σωτῆρος, hoc initio, Πάλιν τοῖς εὐσεθέσι mavhyupig, χαὶ πάλιν. μυστήριον ἕτερον. Denique

Ei; τὸν Ἱεροσολύμων λΣωφρόνιον, hoc initio, Οἱ τοῖς θείοις χαὶ µακαρίοις Πατράσι συγγράφοντες tà: ἐγχώμια.

Laudatur etiam a Lambecio lib. v De bibl. Casar., pag. 150, opusculum aliud Ῥοπογα, hoc titulo, Περι τῆς χοιµήσεως τὴς ὑπεραγίας θεοτόχου, 5x τῆς ἐπιστολῆς Ἰωάννου τοῦ Ζωναρᾶ, "Οτι γαὶ δίχαιοι πολλά- Χις, ἦν.χα τῶνδε µεθίστανται, ὁπτασίας ἁγίων τεθέανται xal θείων ὕμνων ἐν οὐρανοῖς αὐτήχοοι γἰ- νονται, etc. Sed hzc epistola est ex iis quie sub nomine etiam Glycze circumferuntur ; de quibus mox agemus.

Scribit idem Lambecius lib. iv servari in. eadem bibl. Caesarea anonymi cujusdam auctoris Para- phrases 33 in totidem S. Gregorii Naziauzeni carmina, de quorum auctore nondum liquet, inquit idem Lambecius, nisi sint Nicetas Davidis Paphlagonis, quem àa506pov scilicet episcopum nominatum ait David Hoschelius (52), cujus Coinmentarius in S. Gregorii Naziauzeni Tetrasticha et Monosticha Latine versa edita sunt ab Hercule Phaello Imole an. 1588, vel potius Joannis Zonar, qui non solum S. Gr.- gorii Nazianzeni Tetrasticha, verum etiam alia non pauca partim ejusdem partim diversi generis monu-: menta antiqua commentariis atque paraphrasibus suis illustravit. Vide pag. 39 et 247 ejusdem lib. iv. (35).

Laudatur preterea ejusdem Zonarz Lexicon, de quo ita Josephus Sealigcr in epistola ad Isaacum Casaubonum, quz est 48 inter Sealigerianas editas: « Ego quoque videor mihi non inutiliter Zonarz Lexicon tractare, quod est in libris soceri tui » (Ilenrici Stephani), « si per se et affinem tuum Paulum Stephanum ejus usara brevis mibi contingat. » [Ed. ab I. A. H. Tittmanno, Lips. 1808, 3 vol. in-4,. sed de auctore valde dubito.

(51) Ex cod. Reg. 2058,

(32) In Bibl. August., p. 46.

(95) Zonar Procmiuim Commentarii in S. Gre- gorii Nazianzeni Tetrasticha editum est in libro nerit NIKHTA ΦΙλΟΣΟΦΟΥ TOY ΚΑΙ AABIA ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ TA TETPAZTIXA ΤΟΥΜΕΓΑΛΟ

ΠΑΊΡὺΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ TOY NAZIANZHNOY. TOY

AYTOY EPMHNEIA ΕΙΣ TA µονόστιχα. Tou αὑτοῦ εἰς τὰ ἐπιγράμματα τὰ εἰς τὸν µέγαν Βασίλειον παράφρασις. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ἐπν γράµµατα, Venet. ap. Franc. Zanetum 1565, in-4.

23 DU CANGIT 24

Meminit denique Joannes Pontanus, in Przfatione ad historiam Joannis Cantacuzeni, poematuni Joannis Zonar:e de Processione Spiritus sancti, que a Genebrardo in Latinam linguam conversa esse observat. Ea cum in omnibus fere bibliothecis exacta satis adhibita diligentia conquisierim, nec reperi, nec ubi et in quo Genebrardi volumine edita sint ab hujusce urbis viris doctis rescire potui (24). Sic porro Pontanus : « Zonaram fuisse schismaticum testari possunt ejus poemata aculeatissima de proces- sione sancti Spiritus, et alia adversus Latinos composita, quz Genebrardus dum converteret, se crimi- nationes illas omisisse narrat. » Qu: quidem ipsissima Pontani verba exscripsit Allatius in Creygto- num (35).

Enimvero preter supra laudata Joannis Zonar:e opera circumferuntur passim in bibliothecis Epistolze dogimatiez, continentes obseuriorum sacre Scripturz locorum explicationem, numero sex et quinqua- ginta, quarum seriem et argumenta descripsit Petrus Lambecius (50); quas quidem Joanni Zonarz quidam codices, ali Michaeli Glycze ascribunt, adeo ut hactenus incertum maneat utrius sint : tametsi in eam videatur concedere sententiam Leo Allatius (57) ut Glycze potius illas tribuat quam Zonar:e, ubi ita scribit: « Hec et alia Michael Glycas, epistola satis prolixa ad Joannicium monachum, etc. Hujus etiam epistolam de hac eadem re se legisse scribit Casaubonus exercit. in Baronium 16, n. 49, sed sub nomine Zonarz editam, quam Glycz esse codices antiqui reprzsentant. Cujusnam vero sint illze epistolze, qus sub nomine Glycz et Zonare nomine in mss. prostant, alius erit disserendi locus. » Utinam viti doctissimi et in re veterum libraria peritissimi exstaret super hac difficultate dissertatio, quz mos ab hac disquisitione levasset. Certe Zonarz has aseribit codex Regius, sed recentiori inanu scriptus, anno scilicet mundi juxta Grecos 6996 (Christi 1488), Ind. 6, hoc titulo Ἐπιστολαὶ χυροῦ Ἰωάννου Ζωναρᾶ xot πρωτοσυγχρίτης καὶ δρουγγαρίου τῆς βίγλης. Continet porro hic codex (n. 5015] 45 duntaxat epistolas, quarum prima Joanni Sinaitze inscribitur, penultima vero, quz est 38 inindjce Lambeciano, videtur esse Manuelis Comneni imper., scripta videlicet, ut. prefert inscriptio, Τῷ τιµιωτάτῳ μοναχῷ xup'q Αλυπίῳ τῷ ἐγκλείστῳ El χρὴ τὴν μαθηματιχὴν ἐπιστήμην ἀποτρόπαιον ἡγεῖσθαι παντάπασιν. Initium vero illius est, Τὰ τῆς μαθηματικῆς, etc. Atque. in. hiecce verba desinit : "Ex τούτων οὖν πάντων µάνθανε, ἱερὰ κεφαλῃ, ὡς εἰμαρμένη μὲν xal γέννησις παντάπασιν &mnyópsuvsat τὸ" χατ᾽ εἰχόνα καὶ γὰρ θεοῦ πλα- αθέντα λογιχκὸν αὐτεξούσιον ἄνθρωπον οὗ γὰρ φυσιχαῖς ἀνάγχαις ὑποχεῖσθαι καταδεξώµαθα * προγνω- στικἣν δέ τινα τοῖς ἀνθρώποις ἑνδεδόξασθαι δύναμιν, χαθὰ καὶ φάσας ὁ λόγος ὑπέδειξεν, οὐ τοσοῦτον ἀπέοιχε δι fjv αἰτίαν εἴρήχαμεν, εἰ xaX παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἑνασχολεῖσθαι τούτοις οὐ συγχωρού- µεθΣ, ὅτι μὴ χατὰ λόγον ὀρθὸν αὐτοῖς ἀποχρώμεθα. Istius epistole. Antapologeticum sequitur in cod. Reg. οἱ in Indice Lambeciano, qui banc Manueli omnino ascribunt, hoc titulo : ἸΑνταπολογητιχὸν ἐκ µέρους πρὸς thv ἐγχειρισθεῖσαν abt γραφὴν» τοῦ xpatatoo xat ἁγίου ἡμῶν βασιλέως χυροὺ Μανουἡλ Κομνηνοῦ, τὴν ἀπολυθεῖσαν πρός τινα μοναχὸν ἐπιμεμφάμενον οὗ μιχρῶς αὐτοῦ διά γε τὸ τῆς ἁστρολο- γίας µάθηµα, xa φιλονειχοῦσαν τὸ τοιοῦτον συστῆσαι µάθηµα φνσιχαῖς xal γραφικαῖς ἀποδείξεσι, Tum vero illius initium hisce verbis concipitur : Τολμῶν ὑποιιμνήσχω τὸ προγεγονὸς vpóppa τῆς βασιλείας σου καὶ εἰς ἡμῶν ἤδη χεῖρας ἑληλυθέν. Καὶ iv πρώτοις μὲν ἀναννοὺς xal περιεπτυξάµην αὐτῷ xal θ:ρμῶς κατεφίλησα. Τΐνος Évaxsv ; "Οτι παναγἰᾳ τῷ ὄντι xaX Ίρεμαίᾳ φωνῇ, χατὰ µίμµησιν αὑτοῦ τοῦ εἰπόντος Χριστοῦ, « Μάθετε ἀπ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός clip: καὶ ταπτινὸς τῇ χαρδίᾳ, » πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον ἑποιῃ- σατο thv ἀπόκρισιν τὸν ἀπερισχέπτως οὕτω τοῦ Οεοστεροῦς χαταθοώµενον χράτους σου. Μετὰ δὲ ταῦτα τὸ τοιοῦτον γράµµµα ἐθαύμαχα χατά γε τὸ προσὺν αὐτῷ τῶν λέξεων στρυφνὸὺν καὶ εὔρυθμον χαὶ τὸ τῶν νοημάτων βαθὺ καὶ πυχνόν. Οἷς δὴ νοήµατι, καὶ οὐχ οἵδ ὅπως, περιπεσὼν, χειροβοθῆναι πρὸ τοῦ χαταπνι- γῆναι τὸ τέλεον, elc. Alia ex eadem epistola exscribimus in Notis ad nostrum Zonaram, ubi de Ὑοειίο

Valente astronomo, qui imperante Constantino Magno vixit, agimus. Sub (inem vero haec subduntur : |

IIz(051.2t οὖν καὶ τοῦτο, χράτιστε βασιλεῦ, ὡς o9x ἂν ὁ μοναχὸς Exslvo; παὐσαιτό ποτε κατηγορῶν τοῦ µαθήµατος, εἴπερ εὐπαράγραπτοί εἰσιν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ xav' αὐτοῦ πρ)σφερόμενοι μάρτυρες. Αά calcem denique codicis Regii describuntur eorum nomina quorum auctoritatibus usus est epistolarum scriptor, Συγυρἀάφοντες xai συμµάρτυρες τῆς ῥβίόθλου αὐτοὶ, Γρηγόριος 6 θεολόγος, ὁ μέγας Βασίλειος, Γρϊηγόριος Νύσης, Ἰωάννης ὁ Χρυσοῤῥήμων, ὁ μέγας Αθανάσιος, ὁ Κύριλλος, ὁ µέγας Ἐπιφάνιος, Αναστάσιος ὁ Σνναΐῖτης, Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς, Γρηγόριος ὁ διάλογος, ᾿Ανδρέας Κρήτης, Πέτρος xal Παῦλος ol ἀπόστολοι, Νικηφήρος πατριάρχης, αὖν τούτοις xal Μωσῆς xal Δαθὶδ, xai τίς ὁ φωτίζων τούτους χαὶ µάρτυς ἀφευδῆς, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ex hisce epistolis aliquot edidit Bonaventura Vulea- nius in notis ad S. Cyrillum contra Anthropomorphitas, ex cod. quem Georgius Douza Cpoli attulerat, recenti et parum fida manu, ut ipse testatur, exscripto, qui Joannis Zouare nomen przeferebat. Zonar ascribuntur przterea iste epistolz in Indice librorum Grecorum ex cod. ms. Reg. 2815. Verum codices duo Casarei, quos laudat Lambecius (58), quorum prior 50, alter 56 epistolas continet, Michae- lem Glycam auctorem praeferunt, hoc lemmate : To) σοφωτάτου xal λογιωτάτ»υ κυροῦ Μιχαλλ τοῦ l'Avxd εἰς τὰς ἀπορίας τῆς θείας Γραφῆς. Laudantur etiam a Gesnero sub nomine Glyc:e, ut et ab* Hoesclielio ex bibl. Augustana eodem titulo, et a Jacobo Pontano, qui priores duas Latine edidit. Sed et ad es!cem

cn V. Fabricii Biblioth. Gr. ed. Harles, t. XI, (36) Lib. rv, de Bibl. C:esar. p. 222. (91) Contra Creygten, p. 544. (55) Pag. 510. (98) Fol. 50, v.

-

25 ΡΕ ΕΕΑΤΊΟ. 26

€odicis posterioris C:esarei hzec. scribuntur : Τοῦτο βιδλίον ὑπάρχει Mtyat τοῦ TAoxd. Promiscue vero hasce epistolas sub nomine Zonare sive Glycx semper laudat Allatius, lib. m De consensu utriusque Ecclesie, esp. 18, n. 17; lib. 111, cap. 15, n. 8, cap. 16, n 24; cap. 18, n. 8, et contra Creygtonem (29). In quibus quidem locis quasdam ex iis integras exscripsit, ita ut, cum scribebat, cujus essent non omnino ipsi pro indubitato haberetur. ΤΙ duntaxat constat, harum auctorem vixisse sub Manuele Com- neuo, tuni ex Aufapologetico cujus meminimus, tum ex viris primariis αἱ Cpolitanz quibus aliquot inscribuntur, atque in iis Joanne Duca magno hetriarcha et sebasto, cujus prz ceteris, ut alios prz- teream, mentio occurrit apud Nicetam (40), et Manuele Comneno scebastocratore, qui non alius est ab eo cujus pariter meminit Cinnamus (41).

Quando vero Glycas vixerit, ex illius Historia non promptum est assequi : tametsi Zonara posterio- rem fuisse, vel certo post Zonaram scripsisse, ex eo colligimus quod illius Annalea non semel laudet (43). Unde illo multo esse posteriorem non desunt qui conjiciunt, Neque perinde ex Annalibus, vel ex aliis hactenus editis operibus, Joannis Zonarz xtatem plane deprehendimus, nisi quod post. imperium Joan- nis Comneni vitam produxisse ipsemet videatur indicare, atque adeo vixisse Manuele imperante, a quo, ut opinor, ipse et Theodorus Balsamon, tum Magn:e Ecclesi» Cpolitane nomophylax οἱ chartophylaz, deinde Antiochenus patriarcha, sunt delecti dt sacros canones inspicerent et qu:e in iis obscuriora occur- rerent interpretarentur, vel quz aliquatenus legibus adversari viderentur observarent; quod de se testatur Balsamon in Praefatione ad expositionem Nomocanonis. Quod quidem ad ipsum Zonaram re- ferri potest, qui suos in canones Commentarios non suapte sed alterius jussu se conscripsisse prodi!, uti supra observavimus, ita tamen ut Zonaras suos emiserit ante Balsamonem, a quo non semel et cum elogio is laudatur. Ex quibus saltem licet colligere, sub Manuele vixisse Zonaram atque adeo ipsum Glycam, si quidem illius sunt epistole de quibus agimus: quod certe suadere videtur scriptionis qua in Annalibus utitur ratio, ubi sacrz Scripturz potius quam illustrandze histori:e totus incumbit. Quin etiam in iis astronomos carpit et illos qui astrorum affectionibus quidquid in terra agitur ascri- bunt, adeo ut τοὺς μὲν πόρνους, τοὺς δὲ μοιχοὺς xaX ἄλλους πάλιν Φφονέας xal &pmaya; efficiant (45); quod et ipsum iisdem ferme verbis habetur in Antapologetico cujus supra meminimus : licet fateatur, ut et auctor Antapologetici, multa ex siderum affectionibus etsignis celestibus id quod futurum sit nos posse conjectare. Ex quibus non omnino tamen conficitur Michaelem Glycam esse auctorem episto- Jarum de quibus agimus, cum trivialis et quibusvis obvia sit ejusmodi circa astrorum influxus senten- tia, atque adeo ipsius sit Zonarz, qui in Annalibus (44) Deum astra condidisse scribit ut terr? ambitus Der ea illustraretur et mensura temporis ex eorum circuitibus peteretur, non vero ut una cum motu stellarum omnia nostra circumferantur. Jam vero Manuelem imperatorem astronomi: plus quam par erat operam impendisse, et astrologorum nugas pro oraculis excepisse, testatur non uno loco Nicetas in illius Vita (45), Quem quidem haud mirum sententiam suam in cpistola ad monachum flrmasse tot sa- era Scripture et Patrum auctoritatibus, cum a Cinna.no (46) divinis perinde ac humanioribus litteris admodnm instructus, et bello clarus habitus, Martem et Mercurium una et simul coluisse dicatur: ita vt Manueli aptari potuerit quod Calpurnius (47) de Carino imperatore cecinit :

Utcunque tamen conspeximus ipsum Longius, ac, nisi me decepil visus, in uno Et Martis vultus et Apollinis esse putati.

(38, P. 541, 544. (45) Lib. i, n.H. .

(40) [n Alexio Man. f. n. 7-9. 45) Lib. n, n. 7; lib. v, 1. 2,8; lib. vi, n. 7. m Lib. v, n. 14, 15. 46) Lib. vi, n.2.

42) Glycas p. 140, 286,294, 297. - (er) Ecl. ult.

(43) Glycas p. 26.

LECTORI.

Monitum subsequens premittebatur Notis historicis Du Cangli quas ex calce t. IL revoeatas textui subjecimus. Eprr.

Ejusmodi sunt qui generalem presePtim spectant historiam, quemadmodum sunt Zonare quos modo recudimus, Annales, ut fusioribus illustrari commentariis minime debeant : cum qui id faclendum sibi pro- poneret, inulilibus polius ac supervacaneis Lectorem [atigaret observationibus, quam labore quovis suble- varet. Ea quippe est scriptionis istius ratio, ut qua ex auctoribus decerpuntur, attingantur duntaxat, nec pleniori oratione conscribantur. Continua gestorum series, et.secundum certiores temporum notas digesta, in illis attenditur. potissimum, adeo wu ipsas consulere origines necesse habeat, qui prolixiores ezpetierit narrationes; cum corum qui condunt annales praecipuum sit consilium, ut universali quadam rerum coqni-

27 HIERONYMI WOLFII 25

tione, Lectoris animum informent. « lta Ζονατα illud in primis fuit, ut recle in Pra(atione ait Wolfius, ceriam quamdam historie quasi disciplinam constituendi, et dispersa in plurimis membra, et partes ejus in unum quoddam corpus redigendi. Delegit enim sibi non omnium, sed pracipuarum gentium historias : neque eas omnes, sed vel praecipuas duntaxat, vel eas qua ad Ecclesie seriem perspiciendam facere videbantur. 1 In hac igitur tot eventuum. atque rerum expositione, quam Annales complectuntur, qui mundi primordia, Veterisque Foederis historias, que cx sacris Libris, et ex Josepho, ac Georgio Syncello: aut res Gra'canicas, vel etiam Romanas, seu reipublice seu imperii tempora spectentur, ex scriptoribus refert Zonaras, cum iis con[erre vellet, ac eorum auctoritate firmare qui singulas ex professo periractarunt, vel qua ille lde indu- stria omisit. afferre, duo pariter subiret incommoda, ut el nimium diceret, nec tamen totum, ut (Juintiliani verbis utar : fatendum (amen occurrere interdum. in iis multa, qua critica indigeant manu : cum in ipsa videlicet narratione, aut in personarum vel locorum nomenclaturis, atque adeo in [actis ipsis a suis disce- dunt authenticis, de quibus Lectorem interest admonere. Nonnulla sunt. praterea, qua locis exoticis possunt adoruari, cum lumen sibi invicem plerumque commodent scriptores : quod quidem in nolis, quas hic in pra- sens edimus, pro virili prestitimus, in iis maxime que Bysanline historie illustrande conducunt, quan- doquidem hosce Annales publicamus, celeris rerum. Byzantinarum scriptoribus, typis regiis hactenus exprcs- sis, adjungendos. Num ut Theophanem, ac illius Continuatores, vel qui, ut Zonaras, Annales a mundi conditu ad sua tempora, alia forte methodo, perduxerunt, Georgium Cedrenum, Georgium. Hamartolum, Symeonem Logothetam, Joannem Scylitzen, Constantinum. Manassem, Michaelem Glycam, Joelem, et alios istiusmodi cum ipso Zonara compararem, absonum prorsus visum esset, cum satis εἰ abunde sit, si que sunt ezira usum. cominunem, vel a cateris intacta, in notas re[erantnr, ex quibus. scriptori lux utcunque a[fulgeat. Jam vero cum in universam Bysuntinum historiam perpetuos, ut ita dicam, seu qui singulis illius scriploribus aptari possint, commentarios antehac ediderim, duobus publicatis voluminibus, quorum alterum Familias Augustas et Dalmaticas, una cum urbis Constantinopolitane descriptione, alterum, ad medie et infine Gracitatis Glossarium complectatur, in quo non modo vocabula mixobarbara, sed etiam dignitates palatine, militares, ecclesiastice et monastice explicantur : unum supererat, ut sola duntaxat [acta illu- strari posse arbitrarer. (Quod quidem ila a me praestitum est, ut si quid in supra memoratis lucubrationibus excidisset, subinde annotarem, idque sape ez scriptoribus ineditis, ne vel ex incuria nostra, vel ez memorie lapsu dispendium Lector patiatur. Sed et varias interdum lectiones ex Zonare manu descriptis codicibus, quos videre contigit, subinde inserimus, pratermissis interea synonymis, tanquam nullius compendii, quod et &e fecisse profitetur Wolfius interpres ; cujus alioquin notas priori editioni subditas, cum nostris edi suis locis curavimus, littera nominis initiali W. indicatas, praetermissis quibusdam inutilibus. Atque he quidem priorem Annalium partem, εἰ alteram. usque ad Constantinum Magnum potissimum spectant, κθὶ paulo visus est accuralior, quam in iis que Byzantinorum imperatorum historie erant subjuncte, in qua minus scientem [uisse palam est, quod et ipsemet ingenue agnoscit ; quemadmodum et Xylander in notis ad Cedre- num singulis fere locis, qui res Byzantinas spectant, non modo hesitare cogitur, sed fatetur ultro vocum sibi iusolentium, partim hybridarum ac µιξοδαρδάρω», partim prorsus et ad apud Latinos et apud Grecos peregrinarum, notiones ignolas, nec alibi lectas : quod non omnino mirandum, siquidem hac tempestate, nulli tum fere essent editi Byzantinm historim scriptores, et in iis illustrandis nemo ex tot viris eruditis studia sua hactenus contulerat.

λι..

HIERONYMI WOLFII

JOANNIS ZONAR/E ANNALES PRAEFATIO,

Ad magnificum et generosum virum D. Antonium Fuggerum Kirchpecrge et. Weissenhorni dominum, Casarece majestati a consiliis, elc.

Opus hoc historiarum Joannis Zonare, viri sua xtate in Cpolitano imperio clarissimi, longo jam tempore a multis viris doctissimis desideratum, duplici polissimun nomine comniendandum esse γἰάθ- tur, tum propter amplitudinem et varietatem rerum quz in eo conlinentur, tum ob brevitatem, h ini- nibus vcl in re publica vel domesticis negotiis vel studiis gravioribus occupatis, vel iis quorum intir- µιέως est memoria, gratam atidue aptissimain. Neque eniin cuilibet accommodatum est omnia scripta oin-

99 PRJEFATIO. 30

nium bistoricorum evolvere, et prxcipuas res summorum imperiorum a mundi exordio, quantum qui- dem mortalitati nostr: concessum est, usque ad hanc ztatem, ignorare turpissimum. Nam οἱ Cicerone auctore inter hominem εἰ belluam hoc maxime interest, quod hzc tantum quantum sensu movetur, ad id solum quod adest quodque przsens est se accommodat, paululum admodum sentiens praeteritum 3ut futurum, homo autem quoniam rationis est particeps, consequentia cernit, principia et causas rernm videt, earumque progressus el quasi antecessiones non ignorat, similitudines comparat, et re- bus prasentibus adjungit atque adnectit futuras, facile totius vite cursum videt, ad eamque degendam praeparat res necessarias, vix hominis nomine dignus est qui memoria et cogitatione ultra suam zta- tem non progreditur. Ac przscientia rerum futurarum, si qua est, divini potius esse muneris quam bhunani ingenii creditur : etsi non desunt qui vel natura incitati vel arte adjuti vel usu rerum edocti ea przdicunt qux multo post futura sunt. Qus quidem facultas οἱ latius pateret et multo esset. illu- strior, si tria hzc in uno homine conjungerentur : przteritarum autem ignoratio in homine litteris. vel mediocriter imbuto vix ullam babet excusationem. Neque enim in hac, ut in illa, vel de rei difficultate vel de naturz nostre iinbecillitate queri possumus, sed vel supina negiigentia vel occupatio supervaca- nea vel inane volupiatis studium culpam omnem sustinet. Quis enim omnium mortalium ita negotiis obruitur quin, si parcus et prudens sit temporis pretiosissimi et irreparabilis thesauri dispensator, unam atque alteram horam legendo meditandoque absque ullo incommodo valetudinis et rerum suarum dis- pendio quotidie possit impendere? Videmus euim quibus nugis, ne quid dicam gravius, plerisque tem- pus pereat, quod longe rectius studio sapientiz tribueretur. Nec injuria vir gravissimus Seneca excla- mat, magnam vitz partem nihil agentibus, majorem male agentibus, totam aliud agentibus elabi, eoque fieri u: necessaria ignoremus quoniam supervacanea didicerimus. Supervaconea porro intelligit immo- dicum voluptatum, honoris, potentis, pecunieque studium, necessaria vero philosophiam, hoc est humsa- narum divinarumque rerum cognitionem : quz si ulli mortalium perfecta contingeret, haud dubie om- nium oculi atque animi in illum unum tanquam deum quemdam converterentur. Nunc quia nomen inane multi jactitant, perpauci vero ita sunt morati ut recta ratio postulat, fil ut res ipsa vulgo non intelli- gatur, et nomen odiosum zque atque ridiculum babeatur. Idque baud scio quam recte. Neque enim discipline ant vitz? genus ob hominum inscitiam aut perversitatem jure traducitur : et qui tam severo judicant, ne semetipsos quidem, nisi mentis errore afficiantur, probabunt. Homines enim sunt ut cse- teri, et iisdem affectibus obnoxii : et parum liberale est unum atque alterum nzvum exagitare dissimu- latis virtutibus, quarum in philosophis non minima est studium inquireedi veri et. moderandarum cupiditatum, ut intra nature prescriptum coerceantuar, eodemque pro sua virili producendi quam plurimos. Postulare autem ut ii sese infra omnes infimos homines abjiciant, et in extremis sordibus Cynicorum more vivant, immanis est inscitiz etque superbiz. Sed ad historiam redeo, quae cum cras- sior quedam philesophia sit, et exemplis potius quam rationibus vitam civilem ac privatam instituat, non dubium est quin magnam habeat utilitatem cum summa suavitate conjunctam. In. qua qu» przci- pue observanda sint, prudenter Livius his verbis monet : « Ad illa mihi pro se quisque acriter intendat animum, quz vita, qui mores fuerint, per quos viros quibusque artibus domi militieque et partum et auctum imperium sit. Labente deinde paulatim disciplina, velut dissidentes primo mores sequalur

animo, deinde ut magis magisque lapsi sint, tum ire ecperint przcipites, donec ad hzc tempora, qui- bus nec vitia nostra nec remedia pati possumus, ventum est. Hoc illud est precipue in cognitione re- rum salubre ac frugiferum, omnis te exempli documenta in illustri posita monimento intueri : inde tibi tuzque rei publicze quod imitere capias, inde foedum inceptu, feedum exitu, quod vites. » Hactenus ille. Sed et C:»ero, preterquam quod ait « nescire quid antea quam natus sís acciderit, id est semper esse paerum, » magnis ornat laudibus historiam, cum testem temporuin, lucem veritatis, vitam memo- riz, magistram vitz, nuntiam vetustatis appellat. Quse cuin. vera esse non negem (neque enim quorum- dam fabulosa commenta rem ipsam corrumpere possunt), tamen, si maxima ex parle omnium «latum consilia, acta, eventus sestimemus, quid est aliud historia quam ingens quoddam pelagus ac potius nau(ragium miserabile humanze stultitiz, improbitatis et miseriz, et speculum longe illustrius vita pri vatze et politica, quam ulla comoedia aut trageedia ? Quze cogitatio in hujus operis elucubratione perpetuo sensibus atque animo meo obversata est. Sive enim sacrasive profana, sive novasive velera occurre- rent, sive Hebrza sive Grzeca tractatentur, cramben eamdem repeti, cantinelam eamdem cani. videbam : omnia plena erratorum, scelerum, fraudum, mendaeiorum, prastigiarum, sarumnarum, dissensionum, czedium, excidiorum. Ut res ipsa abunde doceat, humanum ingenium ab, ipso ortu esse depravatum, neque inanem exstitisse divinam exsecrationem, cum ubique sudor vultus, ubique tribuli αἱ spinz, ubique serpentis insidiz appareant. Boni et simplices pauci sunt : et si qui sunt, ii alias per impruden- tiam in facinus ruunt, alias malis exemplis corrumpuntur, aliasa maximo improborum et callidoruu numero opprimuntur. Et quanquam natura hominum dro insignia munera, facultas rationis et oratio- nis divinitus sunt concessa, quibus ad contemplandum et celebrandum hujus universitatis Opificem. et ad tuendam ac juvandam hominum inter ipsos communitatem utendum erat, in nullum fere alium usum a plerisque ea converti videmus, nisi ad expeditius fallendum et nocendum, et vastitatem efíl. eiendam. Annon ita plerumque vivitur, ut quemadmodum fer in solitudine et silvis, pisces in flumi

3l HIERONYMI WOLFIT 32

nibus et mari, volucres in immensis illis aeris spatiis, magna ex parte quasi naturz quadam lege imbe- cilliores opprimunt et devorant, ita etiam in nostro genere callidissimi et potentissimi quique imbecil- Iitatem et simplicitatem czeterorum in suam przedam vertunt, aliquando etiam sine fructu, quid fructu dico? imo etiam cum periculo et incommodo suo aliis nocent; idque cum faciunt, quasi re bene gesta gloriantur. Interea theologi de justo Dei judicio, de pramiis piorum, de suppliciis improborum concionantur ; cum ipsi sese, quasi lerrigenz illi fratres, acutis exacerbatz linguz pugionibus confo- diant, eumdemque morbum in animis auditorum propagent, ut baud' injuria dubitari queat απ... sed temperandum est calamo, ne ipsc in idem vitium incidam. Philosophi de officiis precipiunt, et ipsi ab officio sa*pe discedunt : neque fere usquam plus est injurie quam ubi juris plurimum, ncque plus morborum quam in copia remediorum, nusquam plus paupertatis quam in summis opibus, nus- quam plus dementis quam in summa sapientie persuasione. Quse quidem sapientia consuetu- dinis inveterat&, accepteque a majoribus opinionis, et aucloritatis magistrorum fundamentis haud scio quam firmis innititur. Hinc infinita illa dissidia religionum , doctrinarum, morum, institutorum, et propter opinionum (rei levissimz) diversitatem capitales inimiciliz , seditiones perniciosm, hellaque a!rocissima. lnter hzc alii fremunt, alii gemunt, aliqui rident, multi flent, plures indignantur, plerique omnes conqueruntur. Nemo non aliena vitia perspicit οἱ exagtat; sua vero serio et constanter emendat fere nemo, aut sane paucissimi :in quo exiguo grege utinam et ego meipsum numerare possem ! Sed nescio quo pacto exemplis magis omnes trahimur quam disciplina et ralione, xai τὸν ἐπιχώριον, ut. Aristophanes ait, ἀσχοῦμεν τρόπον. Pauci eniin ea sunt vel prudentia vel animorum constantia przediti, ut cum vitiis et erroribus suorum temporum pugnare possint. [ία quasi fato quodam przcipites in vitia ruimus, et ex vitiis in calamitates. Quz: fortasse minus multe aut sal- tem leviores essent, si rectam rationem et reliquos adhuc in natura nostra divinse lucis igniculos in tantis fortun:e tenebris tanquam fidelissimos duces sequeremur. Quod si fieret, non toties fatum fatui et cecam fortunam caeci accusaremus, neque nostros errores et vitia obscuris quibusdam nominibus νο- laremus. Nulla quidem est in terris vel sapientie vel virtutis perfectio, et frustra describitur nobis ille qui apud Horatium : Uno minor est love : dives,

Liber, honoratus, pulcher, rex denique regum, Pracipue sanus,

aut apud Gellium ἀχώλντος, ἀνεχδίαστος, ἁπαρβμπόδιστος, ἐλεύβερος, εὔπορος, εὐδαίμων. Qualis, ut opi- nor, nemo unquam fuit neque futurus est. Omnibus enim, quod satyricus perfacete addit, non modo pituita, sed flava et atra bilis aliquando molesta est. Quod utinam minus crebro et in dictis et in factis prestantissimorum virorum cerneretur ! Alioqui doctrinam divinarum humanarumque rerum et integrio- rem el minus controversam et multo expeditiorem haberemus, et vita mortalium zrumnis longe paucio- ribus premeretur. Sed tantam esse vecordiam et malitiam, ut quasi de industria miseros et nos ipsos et alios esse velimus, id vero est dolendum. Quid enim obstat, morbis et morte exceptis (quorum illos intemperantia voluptatum atque libidinum cumulamus, hanc s:zpe quasi refugientem ultro arcessimus), quominus eliam in terris aliquo modo beati simus? cum divina beniguitas ad victum et cultum neces- saria liberaliter omnia suppeditet, modo rect: uleremur et humaniter communicaremus. Nam pesti- lenti quidem et sterilitates et terree motus et siccitates οἱ inundationes, et si quz sunt ejus generis alia publica mala, in unius hominis zatem rarius incidunt. Bella vero nulla nature necessitate, sed

hominum, eorumque principum et regum, quos virtute et sapientia praestare caeteris et cives suos τοά-

dere beatos decebat, vel ambitione vel zemulatione vel avaritia vel crudelitate exsistunt, et longe majo- rem malorum omnium molem secum trahunt quam qux? natoürz nobis necessitas imposuit. Ne vero ϱς- teri nos excusatos putemus , nunquam principes tantos ciere tumultus possent, nisi inferiores, iisdem morbis laborantes, illorum cupiditatibus non ministros modo sed duees etiam se przberent : qui honesti laboris fuga et scelesti otii cupiditate divina humanaque, jura omnia violare non verentur, οἱ horribili furore et plus quam belluina immanitate grassautur; cumque ipsi pessimi sint, bona etiam aut saltem mediocria ingenia corrumpunt, aut exteros quietos οἱ tranquillos esse non patiuntur. Sievuim profecto et borrendum est Martis imperium, qui ferro et igni s$evit ; sed paulo mitior est Mercurii tyraunis, qui falsis rationibus et callidis verbis miscet oninia, et tela fere suppeditat qu:& Mars ejaculetur : pessimi sane demagogi, ut ab astrologis appellantur, ac potius χοσµοχράτορες. Nam vis et fraus, jure et veri- tate oppressis, plerumque rerum potiuntur. Quod etsi ita in promptu est, ut optabile sit esse obscurius, lamen nescio quo modo lectione historiarum magis animus commovetur et ad considerandam vite hu- man:e sive comico-tragaediam sive tragico-comoediam et miseriam simul et vanitatem impellitur : qua nos ad aliam vitam, piis divinitus promissam, majori studio et ardentiorihus votis expelendam excitare debebaut, et dum hic sumus, etiam diligentiores, prudentiores et moderatiores efficere. Nam tragicos casus, quorum plenz sunt historiz, vel ex superbia et ambitione, vel ex negligentia ct temeritate, vel ex animi libidine οἱ jnjustitia ortum habpisse fere constat; perpaucos autem, dum officio fungerentur, impegisse. Cujus rei Zo- naras noster exempla pene innumera, in postremo tomo praserlim (absque quo sí esset, posteriorum im- peratorum res gestas magna ex parte ignoraremus) compendio proponit. In quo etsi alii alia desiderare

33 PRJEFATIU. 94

possunt (quis enim satisfaciat omnibus?), tamen conatus ejus egregius atque institutum preclarum fuit , certam quamdam lnstorixw quasi disciplinam constituendi, et dispersa in plurimis voluminibus membra et partes ejus in unum quoddam corpus redigendi, ea moderatione adhibita, ut instar lauti magis quam copiosi convivatoris optima potius quam plurima apponeret, nec convivas cum fastidio dimitteret, sed ia affectos, ui Timotheum de Platone dixisse ferunt, ccenas ejus etiam postridie delectare. Delegit enim sibi non omnium, sed przcipuarum gentium historias, neque eas omnes, sed vel przcipuas duntaxal vel cas quz ad ecclesi: seriem perspiciendam facere videbantur, consilio judicioque suo. Quod sive pro- barit sive non probarit omnibus, hoc illi cum multis, illud cum paucissimis scriptoribus, ne dieam nullis, commune erit. In bona tamen spe sum, fore plures qui avide accepturi et gratis animis hoc opus pelle- «turi sint, quam qui contempturi αἱ calumniaturi. Morosorum vero et obtrectatorum querelas atqne aculeas quis hominum deorumve effugiat? quibus, nisi quod ips: fecerunt, nihil placet : ac ne ipsi qui- dem sibi ubique satis placent, alioqui non alias aliud probarent atque improbarent. Non inflcior posse videri Zonaram alias prolixiorem , ut in Judaica historia, alias breviorem, ut in exterarum gentium rebus gestis. In quo si qua culpa commissa est, excusationem hahere videtur hane, quod ipse non ex δυο ingenio deprompsit ea quz seripsit, sed ex variis auctoribus collecta in certum ordinem redegit ; qui auctores inter se dissimillimi sunt. Quod autem non omnia persecutus est, fortasse non negligentia sed de industria fecit. Nam omnium gentium atque ürbium res gestas describere immensi est negotii alque adeo inniti, ut taceam non semper esse fructuosum. Αο parum abest quin dicam, id ih tanta am- plitudine orbis terrarum non magis esse vel utile vel necessarium, quam si quisin civitate maxima omnium domorum acta cognoscere studeat. Insignia, rara, exquisita, nos aliqua ex parte attingentia igno- Tare turpe : consectari singula curiositatis potius est. quam eruditionis. Si geographis, qui totius terree formam tenere se profitentur, multas et magnas orbis partes ignorare licuit, cur non idem in historia quoque cum venia liceat? Jam quod ad elocutionem attinet, contiones, strategemata, consilia, eventus, eadem fere ubique recurrunt. Nam finitimos populos plerumque de flnibus dimicare, esse causas vel pretextus quosdam bellorum et subitas occasiones, alia atque alia consilia, sententias, eventus, quis nescit ?

Occidit miseros crambe repetita magistros,

inquit ille, et alio loco Quidquid agunt homines, votum, timor, ira , voluptas, Gaudia, discursus nostri farrago libelli.

Quse cum ita se habeant, et Philosopho auctore &ngularia infinita sint nec ullis scientiz limitibus in- cludi possint, pracipda ex iis scire satis est (de hominibus occupatis loquor) et ordinem temporum ac rerum gestarum animo complecti. Quam ad rem non parum adjumenti afferet Zonaras noster, qui ab orbe condito auspicatus ad suam usque ztatem , hoc est ad annos abbinc amplius 400 processit, In quo necesse habuit prima quasi rerum gestarum cunabula ex Litteris sacris, Josepho atque aliis scriptoribus vetustis repetere. Qux nobis, si absque Mose fuisset, plane ignotze essent : cui nos ut divinitus edocio religio nostra, quamvis adversante pbilosophia, credere jubet ac cogit. Ut ut sit, auctorem eo autiquio- rem et certiorem non babemus. Est enim Judaica historia veluti fundamentum aut principium caeterarum omnium : et gentis illius mirum quoddam fatum, ut pene totum terrarum orbem pervagata, in suinmnis exterarum gentium odiis et adversationibus, tamen opiniones suas mirabili sive perlinacia sive constaritia defenderit, atque etiam hodie tueatur, et multos in suam sententiam pertraxerit. Quale nihil in caeteris populis cernitur : quorum histori:e, insertis etiam et explicatis Danielis et aliorum prophetarum oraculis, obiter attinguntur, ut /Egyptiace , Assyrize , Persicee , Macedenice , Romanz. Quanquam his peculiare volumen dedicavit, quod ego in duas partes distinxi, et Christianos imperatores ab ethnicis separavi, ut totum opus tripartitum esset. De cujus argumento hactenus. Nunc etiam de stylo aucioris nonnihil est dicendum, qui cum non unius sit generis el forma, sed pro varietate auctorum e quibus bzc petita sunt, et ipse variel, in ultimo tomo praesertim , qua atate Graca pariter et Romana lingua degeneravit, eruditi hommes in eo nonnihil desiderabunt. Desideravi et ipse nonnihil, parci- moniam in primis Deimostheniez orationis, qua meo palato longe fuit gratior et ad convertendum non tantum jucundior sed etiam facilior : ut ut aliis difficilis videatur, et mea tenuitate superior. Na n hoc auctore multe sunt aut mihi certe esse videntur περισσολογίαι, qui: ut Graecum ΦΕΓΙΩΟΗΕΙΗ suo quodam genio sepe non infeliciter lascivientem deceant, Latinis auribus multo seve- rioribus, nisi multum ego fallor, permoleste futurz erant. Eaque de causa, ubi citra sententiz detri- mentum (eri potuit, a me alicubi pratermisse sunt. Idque cum non tam mea ΒΡΟΠί6, quam monitu doctissimorum virorum, Joachimi Camerarii et Ludovici Carini, fecerim, me facile viris doctis proba- turum confido. Imperitorum autem et obtrectatorum judicia, qua vel nulla vel perversa sunt, contemuo, neque facio pluris quam morsum pulicis elephantus Indicus. Fabris enim fabrilia tractanda sunt, neque temere falces in alienam messem immittenda. Concessa omnibus est ab invidia οἱ imperitia ad aqui- tatem et eruditionem provocatio. Idem mihi jus, ubi vel decere vel necessarium esse visum est, el in dialogismis ad perpetuam orationem redigendis haud raro permisi, ne propria nomina et pronomina quadam et verbum inquit et alia hujusmodi ad fastidium usque inculcanda essent. Quis enim non malit

35 HIERONYMI WOLFII 36

cum Aristoxeno redire in latomias, quam eamdem cuculi cantilenam audire toties ? Ut enim Grzci vel ob complures breves et commodas connexionum particulas, vel ob participioruim, qu: praeteriti teii- peris significationem habent, multitudinem, sive etiam aliis de causis, quas hic persequi longum fuerit, a tautologiis et perissologiis minus abhorrent, el omnia minutius et. curiosius persequuntur, sic qui apud Latinos imitari eadem voluerit, ng is in horrendam et ineptam incidet luquacitatem ? Qui igitur interpretem hujusmodi salebras sine ullo sententie detrimento vitantem vel negligentize vcl malz fidei aceusant, suam vel inscitiam et judicii inopiam vel morbum animi et nulla de causa maledicendi libidi- nem produpt. Neque tamen indulsi mihi nimium. Nam quod Plato ait, ei qui in disputando respon- deat interrogantis vestigia persequenda esse, id multo magis faciendum esse aliens linguz inter; reti cogitavi. Quod si is scriptor, quem explicandum susceperis, recto itineris przcessit, hoc est si rerum bonitatem cum elegantia dictionis conjunxit, interpres ei minus laboris et plus laudis capit: sin illius salebrosa est oratio, οἱ res baud magni momenti continet, alienz culpze dare poenas etiam interpres cogitur. Nam, ut Sophocles alio sensu affirmat, malarum rerum pulchra esse commemoratio noa potest, et ordinem ac dispositionem earum immulare vix conceditur. Ut igitur oratio interpretis" Latina et pura sit, ipsa tamen compositio horridum quidam atque asperum sonat, membris et partibus ejus non multo melius quam arena sine calce colzrentibus. Qua vitia qui effugere volunt, in aliud gravius ple- rumque incidun!, ut dum orationi poliendzg et exornandz impense student, ab auctoris sententiis longe aberrent, et gravissimo perfidie crimine se obstriugant. llis incommodis acute perspectis, summo. jngenio et doctrina vir Joannes Jovianus Pontanus przclare scripsit, malle se quemque afferre sua, quam offerre aliena : et quod scripsu, ipse in doctrina morum et rerum celestium explicanda fecit, a philosophis et astrologis petita materia, quam suo arbitratu et collocaret et. exornaret. Sed tanti viri exemplum ego imitari, praesertim in hoc scripti genere, el ingenii tenuitate el aliis íncommodis impeditus neque possim neque ausim. Illud mibi satis fuit, ut sententias bona fide appenderem, et dictione, quan- tum ipse auctor et orationis mea; paupertas pateretur, quam minime aspera uterer aul. barbara. Nec tamen ipse mibi ubique salisfeci, et in me:e infelicitatis parte numeravi, quod in auctorem luculentio- rem non incidissem. Non quod hunc reprehendam; sed quod vereor ne ab aliis ipse reprehen/ar, qui nihil nisi florem dictionis sequuntur, qui profecto in brevitate annalium ]ocum non babet. Ubertatem Livii quxris? at orationis divitiz cum paupertate rerum conjungentur. Diligentiam ip minutissimis qui- busque persequendis postulas? atqui in immensum volumen excrescet historia, nec jain compendium erit sed dispendium aut potius furtum. Nam quem prolixitas voluminum delectat, is non epitomas sev historias legat. Quas si omnes meminit, bene est : sin minus, Zonara tanquam indice et monitore ut

uir; ac cogitet nihil ab omni parte beatum esse, et multiplicem variarum rerum in uno non usque adeo magno volumine cognitionem styli incommodis, si qua sunt, comparet. Que ratio me quoque mov't ut non conquiescerem prius quam saxum hoc, quod toto hoc anno versavi, ad montis cacumen perductum tandein aliquando constitisset, ingenti utique labore et tmultis sudoribus, quocunque tandem eventu. Nam ut de conversionis ipsius srumnis taceam, quantum difficultatis in ipsa lectione fuit ob characteres elegantissimos illos quidem sed lectu diffie:llimos propter affectata illa scribendi compendia et τῆς χαλ- λιγραφίας, studium unde infinita errata oriuntur ex facili notarum mutatione : qux cum alicubi non dissimiles sint, vim diversissimam babent. Unde factum ut, quemadmodum Plutarchus se Latina verba ex cognitione rerum assecutum profitetur, ita ego szepe de varietate lectionis ex sensu et constructione divinare sim coactus, ratione plane prapostera. Nam et verba rerum, et litterz: verborum note ut essent sunt invent. Neque tamen liac solertia me expedire ubique potuissem, nisi plures mihi codices sappeditati fuissent. Quorum tres e tua bibliotheca accepi, magnis sumptibus Cpoli comparatos opera atque industria egregii viri et prudentia longinquis peregrinationibus Ulyssis exemplo ac multo rerum usu parta clari, Joannis Dernschwam, qui in fronte vetustissimi illius codicis hzc verba scripsit : « Chronicon Joannis Zonar duobus tomis distinctum, quorum prior historiam Judaicam potissimum ab exordio mundi usque ad Hierosolymorum excidium, alter imperatorum tam Grzecorum quam Roma- norum res gestas usque ad Alexii Comneni obitum complectitur: anno Domini 15354 Cpoli in Pera sive Galata (quam olim xépa; sive Cornu appellatam putant) 450 ducatis Hungaricis emi a magnifico domino Antonio Cantacuzeno ::cujus familia, dum res Byzantina stetit, imperatoria fuit, nune sub Turcico domiuatu ad privatam conditionem redacta est: ab eoque rogatus sum ut hoc opus aliquando excu- deretur, et impressi codicis sibi copia fieret ob Zonaram conservatum. Przterea secundum Zonar: tomum de imperatoribus conferendi gratia ab Alexandro chartophylace triginta ducatis Hungaricis comparavi. Alium item Zonarz libellum de rebus imperii et Ecclesie a Constantino usque ad Justinia- num imperatorem ex vetusto codice transcribendum curavi. » Hactenus ille. Quartum codicem, qui a Constantino Magno incipiebat, omnibus ornamentis amplissimi viri, domini et Maecenatis mei, Joannis Jacobi Fuggeri bibliotheca instructissima suppeditavit. Denique prziter omnem spem et exspectationem meam accessit Viennensis bibliothece codex integer, benignitate singulari clarissimi viri et senatoris Icgii, domini Gasparis a Nydprug, etc., ultrosuppeditatus : quem totum, adjutore Jeremia Martio, pra- cara indolis adolescente (cujus in hoc opere Grece Latineque exscribendo solerti et fldeli opera sum usus), contuli, et inullas nostri codicis lacunas explevi. Qui sicubi ambo non satisfecerunt, czeteros quo-

$1 PRAEFATIO. 98

que tres inspexi, et e variis difficultatibus me quanto potui studio espedivi: quauto labore, nemo asti- mabit melius quam qui ipse operis non dissimilis periculum fecerit. Si qua, iu diversitate illa, momenti alicujus essc videbantur, ad flnem operis ascripsi. Manifeste vero pritermissa aut depravaia non ad- notavi. Cujus enim dementis fuerit, persequenda librariorum vel inscitia vel negligentia vel perfidia ct mihi et lectoribus facessere negotium ? Ut enim oculus integer candidum a nigro facile discernit, sic acuto εἰ exercítato ingenio videre non diflicile est, quz lectio vera sit, qux prétermissa, qua addita €x supervacuo, qus depravata sint. Neque bis contentus, indicem quoque adjeci: quod genus opere, quamvis lectoribus utilissimum, ut nihil admodum laudis et ingenii habet, ita multum temporis et laboris Sibi vindicat, presertim si eum indicem per temporis angustias et alias occupationes ita pertexere licuisset uti caeperam. Qoid multa ? Confido me officio fidelis et non indiserti interpretis sedulo esse functum ; in id certe operam dedi. Sin aliis aliud videbitur, illud salem affirmare possum, me'quod scierim et potuerim fide optima fecisse ct diligentia summa; sicubi vero aut ingenii vires aut erudi- tionis nervi mihi defuerint, fortune eam esse culpam, infelicitatem meam, quz cum aliis tantum dis- pliceat, mihi etiam plurimum nocet. Neque tam iniquum ullum esse puto, qui plus a me postulet quam prestare qucam. Ego vero iis, qui vel in hoc vel in aliis operibus a me conversis laudem solidain assequentur, gratulabor potius quam invidebo. Cum enim, quidquid hactenus edidi, id vel publica utilitate vel temporibus meis adductus fecerim, nec tam famam captarim quam fainem vitarim, si exe lucubrationes mez illustrioribus aliorum editionibus, quales aliqui pollicentur, aliqui etiam minantur, abolite fuerint, non iniquo animo ferendum erit meum privatum dedecus (si quod tamen infelicis potius quam inhonesti conatus est dedecus) cum rei publice litterarie utilitate conjungi, cui ex animo consultum esse et volo et volui. Vellem equidem id cum laude mea potius et gloria fleri (neque enim amorem nostri ab ipsa natura insitum plane abjecimus), sed si fatis aliter visum est, hoc quoque Φα αἱ bonique faciendum erit.

Atque hzc de auctore et argumenti genere et opera mea : nunc ad eam Przfationis partem acceden- dum est, in qua alioqui multum sudare solitus, quod verebar ne vel in assentationis suspicionem commemorando vel in Begligentiz crimen dissimulando venirem : nunc ut liberiore sim animo, tua modestia γε] potius magnitudo animi facit, qua id ab ineunte zelate meditatus esse videris quod apud Ciceronem Scipioni divinitus przcipitur, ut alle spectans atque ad coelestem sedem et zternam domum €ontuens, neque sermonibus vulgi dederis te, nec in praemiis humanis spem posueris rerum tuarum, sed suis te illecebris ipsa virtus traxerit ad verum decus:ut iliud Graci poeta de te dici possit :

Οὐ γὰρ δοχεῖν ἄριστος ἀλλ’ εἶναι θέλεις, Βαθεῖαν ἅλοχα δια φρενῶν χαρπούµενος, Ἐξ ἧς τὰ χεδνἁ βλαστάνει β»υλεύματα *

quibus versibus id ÀAmphiarao suo tribuit ZEschylus, ut affirmet eum virum optimum esse malle quam videri, cujus animus tanquam ager fecundus el probe subactus, conceptis virtutum seminibus, hone- siorum consiliorum et qux inde oriuntur actionum quamdam quasi segetem proferat. Quz si per omnem s'ialis tux decursum, quem ita modératus es ut honesta negotia suavissimo otio semper anteposueris, singulatim explicare studeam, opus lHiade prolixius mihi naacetur, et tux& aures satis scio non ferent. Quz igitur calamo vel tua voluntas vel mea verecundia negat, ea posterilatis sermonibus vel invito te celebrabuntar. ldem enim est glorie quod crocodili ingenium : sequentes fugit, fugientes sequitur. Nihil (ut e'oquentie Romans! parens testatur) de insignibus ad laudem viris obscure nuntiari solet : famae àemo unquam imperare potuit. Non patitur illa Hesiodi dea sibi frenos injici : loquitur et clamat, ut ab ips» posteritote vox ejus audiatur. Predicabit illa non tantum ornamenta fortunz, ob quz cum beatus habearis, tu ea. umbra parietum comparare soles, sed et ingenii magnitudinem et prudentiam tuam periculosissimis temporibus in re et publica et privata, animi constantiam et azquabilitatem in utraque fortuna, in amplissimis opibus, quas a majoribus acceptas et feliciter conservasti et sine cujusquam in- juria amplificasti et ad bene roerendum de multis contulisti, eam modestiam εἰ debiti etiam honoris con- templium, qui vel in infimis hominibus raro invenitur; nec tacebit vel benignitatem erga miseros et afflictos, vel liberalitatem erga studiosos et doctos : in quo numero si quis mihi locus est, et si inter J.uscinios, Carinos, Tonuneros, Streitos, Siphanos atque alios complures, qui tua munificentia fruuntur, numerari mereor (ut autem merear, tua humanitas potius quam mea dignilas facit), et ego nomen meum ex grati animi officio profiteri debeo, qui post multas zrumnas tua liberalitate, Vir ainplissime, tandem hoc consecutus videor, ut ad omnes fortunz casus, qui varii impendent, aliquid parati subsidii (nisi fatalis 3liqua calamitas intercesserit) me habere confidam : et bic annus, cui tu tanquam salutare quod- dam sidus affulsisti, id mihi attulerit, quod per omnem ztatem exhausti labores non contulerunt. lta res ipsa me docet, nimis verum illud esse Regii Vatie oraculum, qui frustra ante lucem surgi et panem co- medi doloris, Deum autem suis vel dormientibus suppeditare omnia confirinat. Etsi autem in tanto opere neque dormitare neque dormire nimium, ac ne valetudinis quidem semper rationem habere licuit (nam alias nunquam tantum volumen tantillo spatio temporis absolvissem), tamen, si bi decem menses,

39. JOANNIS ZONAR.É : AQ

quibus in hac lucubratione continenter elaboro, cum omni anteacta vita mea comparentur, plane dor- mientis rete traxisse videor, meque insigni beneflcio tuo devinctum esse hoc publico monumento testor, qued tua munificentia studiosis historiarum nunc primum communicatur. Fazit Deus optimus maximus ut neque te sumptuum tantorum neque me laborum paeniteat ; idemque te cum liberis tuis ornatissimis totaque amplissima Fuggerana familia quam diutissime incolumem et florentem conservet. August Vin delicorum, ex bibliotheca herili : Kalendis Novembris, anno a Nativitate Domini MDLVYI.

IOANNOY TOY ZONAPA

XPONIKON.

- JOANNIS ZONARJE ANNALES.

1 PRAEFATIO. Δ ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ.

Equidem haud inepte rideri queam, utsupervacuis - Α’. Εὐστόχως ἄν τις εἴποι, ἐπιτωθάζων uot, in rebus magis, quam in necessariis occupatus. µμεῖζόν σοι τοῦ ἔργου τὸ πάρεργον. "Εδει γάρ µε, Posteaquam enim e medio excessi, vilamque delegi ὡς ἀληθῶς πάλαι τῶν πραγμάτων ἀφέμενον, xal solitariam, perpetuo mihi ipsi velutexsilio indicto(id- 3Τυρδάξεται ἁποσχόμενον, xal τοῦ μέσου µετανα- que illius nutu arcanoque consilio factum, qui supra στεύοντα, χαὶ καθ) ἑαυτὸν ἑλόμενον ζᾗν, ἀειφυγίαν nos est, ruptis vinculis meis, ereptisque. mihi cha- τε ἑαυτοῦ χαταφηφισάµενον (οὕτω τὰ xa0' ἡμᾶς rissimis, cum dolore quidem, utiliter tamen), omni- οἰχονομήσαντος τοῦ ὑπὲρ ἡμᾶς, ἐπειδὴ τοὺς δεσμούς no me jainpridem, omissis negotiis, turbisque repu- Κου διέῥῥηξε, τῶν φιλτάτων στερῄσας µε, οἷς οἶδεν diatis, nihil aliud tractare ουπγειΙθΏαέ, nisi ea quae ῥἐχεῖνος λόγοις, ἀλγεινῶς μὲν ἐμοὶ, συµφερόντως animum excolunt, et 3 maculis pravarum actionum ὃ ὅμως) μηδὲν ἕτερον µετιέναι, ἢ ὅσα ψυχὴν κατ- assuetudine 4 ímpressis purgant, quzeque Numen αρτίζουσι xal χαθαίρουσι τῶν ἑνταχέντων αὐτῇ infestum mihi ob ejus przcepta violata, et deser- µμολυσµάτων διὰ φανλότητα πράξεων, xoi ἅττα ἑξ- tam justitie viam placare queant, itaque delicto- «λεοῦνται τὸ θεῖον, Eg! οἷς παρόργισται παρ) ἐμοῦ, rum veniam impetrare. Ego vero (quse mea ad ? παραθεθηχότος τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, xal τὰ διχαιώµατα recte faciendum socordia est) rebus necessariis χαὶ ζητεῖν οὕτω συγγνώµην ἑπὶτοῖς πταίσµασιν. Ἐγὼ neglectis, in supervacuis elaboro. Tamen, ut pro δ᾽ ἁμελῶς πρὸς τὸ ἔργον ἐκ τῆς πρὸς τὰ χαλά νωτριάός mei defensione aliquid afferam : non meapte au- διατιθέµενος, περὶ τὸ πάρεργον χατέτεινα τὴν σπου- cioritale susceptuin hoc opus est, sed hortatu ami-, δήν. Ἁλλ' ἵνα «t xat ὑπεραπολογήῆσομαι ἐμαυτοῦ, οὐχ corum : qui cum me otium agere viderent, id; οἴχοθεν ὠρμήβην πρὸς τὸ ἐγχείρημα. "Ανδρες δέ µε aiebant in negotium aliquod esse conferendum, «φίλοι πρὸς τοῦτο παρέθηξαν, σχολάζοντα βλέποντες, quod et rempublicam juvaret, etipsum quoque di- — xai χρῆσαι λέγοντες τῇ σχολῇ πρὸς ἔργον χοινωφε- vinum mihi premium conciliaret. Addebant eos, Aie, xal χείσηταί σοι τι xàx τούτου πρὸς τοῦ θεοῦ qui historiis εἰ rebus olim gestis describendis ἀνταπόδομα. Προσεπῆγον γὰρ, ὡς ol περὶ τὰς ioto- laborassent, partim cum alia facta veterum, tuza — pía; πονῄσαντες, καὶ τὰ πάλαι γενόµενα συγγραψά- firategemata prolixius conscripsisse, atque acies µενοι, οἱ μὲν διεξοδιχώτερον τάς τε ἄλλας πράξεις instructas , exercituum — conflictus , castrame- τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν, xal τὰ στρατηγήµατα συγγε- tationes, aggeres excitatos, et alias hujus gene- vYpágact παρατάξεις διηγούμενοι, xal συμπλοχὰς 119 enarrare : prelereaque loca, et impedito C στρατευμάτων, καὶ ovpavonebelac, xal χάραχας, xal itinera, et montes arduos atque iuaccessos, vallium — e τι τούτοις ἑἐπόμενον. Πρὸς δὲ τοῖς περιηγίσεις Mem angustias, urbium munitiones, et turrium — yoplov xal δυσχορίας ὁδῶν, καὶ ὄρη προσάντη καὶ altitudines immensas, propeque in celum porre- δύσδατα, xal αὐὑλώνων στενοχωρίας, xal πόλεων ctas quasi oculis sabjicere : partim scriptasua ad ὀχυρότητας, xa πυργωµάτων ὕψη µετέωρα, xal ὡς

i .

PRJEFATIO. 13

ἄν τις φαίη αἰθέρια, τοῖς δὲ καὶ πρὸς imlóriziv A ostentationem retulisse , ot suam scribendi (1ου:

συντέθειντα: τὰ συγγράµµατα, ἐπιδειχνυμένοις ὅπως εἶχον περὶ τὸ γράφειν δυνάµεως, xal διὰ τοῦτο δημηγδρίας μεταξὺ τιθεῖσι, καὶ παρεχδατικώτερον 3| χαὶ ῥητοριχώτερον κεχρηµένοις τῷ λόγμ. Ἐνίοις δὲ χαὶ εἰς διάἀλογον τὸ φιλότιμον ἐτελεύτησεν, ὡς ϐ) ὁπηνίχα περί τινων ἁτεροδοξούντων xat σφαλλο: µένων περὶ τὰ ὀρθὰ συγγράφωνται δόγματα, διαλέ»

εις Κοιεῖσθαι πρὸς ἐχείνους ὡς παρόντας, χαὶ δ.ελέγχειν αὐτῶν τὸ κχαχόδοξον, χἀχ τῆς ἱερᾶς Γραφῆς τοὺς ἑλέγχους παράγεῖιν, ἣ χαὶ ἹἸουδαίεις ἀντιλέχειν, xal ἐθελοχακοῦντας δειχνύειν αὐτοὺς, εἰ μὴ τὸ xa0' ἡμᾶς µνατήριον δέχοιντο, χαὶ χρἠ- σεσι (1) χεχρῆσθαι προφητιχαῖς. Καὶ πρὸς Ἕλληνας αὖθις ἀντιχαθίστασθαι; xai τὸν Ὅθλον ἑἐχείνων εἰς μέσον παράχειν, xal χαταμωκᾶσθαι τῶν µυθενοµέ- νων αὐτοῖς, καὶ τὰς αὐτῶν γραφὰς προφἑρειν τῆς κακοδοξίας εἰ; ἔλεγχον. Ἔστι δ᾽ οὖν γ»ωμολογεῖν τε καὶ ἠθικεύεσθαι (2). Ταῦτα δ ἔφασαν τοῖς πλείοσι tv ἀΔναγινωσκόντων τὰ τῶν ἱστοριῶν ἑχείνων συγγράµµατα, ἵνα ph λέγωμεν πᾶσιν ἴσως (3), φορτιχά τε καὶ παρέλχοντα ΊΆγλνται, ὅτι τε σχολῆς εἶσι δεόµενα Ἰλείονος, καὶ ὅτι, xàv ταύτης τύχοιεν τῶν ἐπιόντων τὰς ἱστορίας τινὲς, µάταιον ἑχείνοις ἀποθαίνει τὸ περὶ ταύτας πονεῖν, τῶν μαχρῶν διηγημάτων τῶν περὶ παρατάξεων, καὶ πολέμων, xat τοῦ τῶν στρατιῶν διαχόσµου, xal τῶν λοιπῶν πῶν ὁμρίωον διαφευγόντων thv μνήμην, τῶν δέ γε δημτγοριῶν xai τῶν διαλέξέων, καὶ εἰς τὸ ἀνόνητον περ'.σταµένων τοῖς ἐπιοῦσι τὰ ἱστορού- μενα. Τίνι γὰρ ἔσται τις λυσιτέ)εια, ἔλεγον, ἐκ τοῦ γνῶναι τέ μὲν ὁ δημαγωχγὸς ὅδε διελέχθη τῷ δήμῳ: τί δὲ τοῖς στρατιώταις Ó στρατηγός; f) τί τοῖς πρέσθεσιν ὁ αὑτοκράτωρ ἐχεῖνος ἔφη τοῖς ἐκ Περ- σῶν, f) ἄλλος τοῖς ἐκ Κελτῶν, 7) Σχυθῶν, f| τοῖς ἐξ Αἰγύπτου τυχὸν, f] τοῖς ἐκ Δαχῶν τε (4) καὶ Τριδάλ- λῶν τί δ' ἕτερος τῇ συγκλήτῳ βουλή, 9| τῇ πληθύτ ^5 δηµότ.δι ἑημηγορῶν προσωµίλησε ; Τοὺς μὲν οὖν τοιαῦτα ἔλεγον τὰ τῶν ἱστοριῶν ἑχδεδοχέναι συγ- γράμματα, πεπλατυσµένα δηλαδη, καὶ mph; «b φι- λοτίµότερον ἁποχκλίνοντα * τοὺς δὲ ἀντιθέτως ἑχείνοις δια-εθῆναι περὶ τὴν τῶν ἱστοριῶν συγγραφἢν, βρα- χνῤῥημοσύνῃ χρησαµένους, κἀντεῦθεν περὶ τὰ xal- pr ζημιοῦντας τοὺς περὶ τὰ σφῶν ἑσπουδανότας

tatem. demonstrarent, eoque conciones interpo- suisse ac digressiones oratorio plane modo : par- tim. ambitiune quadam desinere in dialogos, ut cum de aliquibus divers? opinionis, et a rectis sententiis aberramtibus scribunt, cum iis, quasi adessent, d disputent, et pravas eorum persuasio: wes arguant, probationibus et sacra Scriptura pe- titis: aut Judssos confutent, ipsorumque pravitate ac pertinacia fieri contendant , quominus religio: nis nostre arcana amplectantur, oraculis prophe- tarum in medium adductis. Αἰαο etiam gentili- bus sese opponere, corumque nugas afferre in me- diut, ac deliramemtis fabularum subsannatis, scri- pta ipsorum erroris cearguendi gratia proferre, neenon slicubi sententias congerere, οἱ de for- mendis moribus disputare. llx:c aiebant illi, si non omnibus, at plerisque lectoribus molesta et su- pervacanea videri, quod et multum otii requirant, etsi quibus id suppetat, inanem tamen laborem sumi in evolvendis prolixis illis narrationibus preliorum οἱ bellerum et ordinationis exercituum, aliaramque similium verum, qux» memoria effluere soleant : 9η concionibus et disputationibus in historia legendis, nullum fieri opere pretium. Nam quem ex eo capi fructum, si quis sciat, quid vel tribunus plebis apud populum, vel dux apud miltes dixerit ? quid item imperator alius legatis Persarum, alius Gallorum aut Scytharum, aut /Egy-

c ptiorum forsan, Pacorumve aut Triballorum re-

sponderit? quz verba alius apud patres conscriptos, aut populum fecerit? Scripta igitur hujusmodi asserebant latius evagari, et ad ambitionem 44 incli- nare. Álios porro scriptores contrario laborare vitio, qui dum brevitatem affectarent, rerum ne- cessariarum cognitione (raudarent lectcrem : preteritis aliquando, aut saltem Lreviter perstri- etis, prestantium virorum rebus gestis, qua vel divinis celebrari laudibus mereantur , nec decla- rarent, qui mores, qus ἱηρεπία, quas consi- lia illorum fuerint , nec quo pacto quisque re- £gum sit potitus regno, qui fuerit ante illud partum, quibus ortus majoribus. Addebant, scri- ptorum Hlorum quis!am nimium inornata esse

ουγγράμματα, ἅτε xal αὐτὰς τὰς χαιριωτέρας τῶν p dictione, compositione aspera, verbisque plebeiis,

T.9á5euv t&v ἱστορουμένων παραλελοιπότας ἀνδρῶν, ἑνίας μέντοι xal ἐξυμνεῖσθαι διχαίας, βράχνστα δέ τινα περὶ ἐχείνων εἰπόνεας, xal ταῦτα µήτε «5 ἦθος ἐκείνων fj τὴ φύσιν Καραδηλοῦντα, xe «ἣν προ- αίρεσιν, μῇθ) ὅπως τῶν βασιλευσάντων ἕχαστος τῆς βασιλείας ἐχράτησε, μἠθ) ὕστις ἣν πρὸ ταύτης, μὴτ ἐκ τίνων ἐγένετο. Τινὰ δὲ «v συγγραμμάτων τούτων xal ἀφελεστέρᾳ λίαν ἐκδεδόσθαι προσετίθουν «7, φράσει, συντεθεῖσθαί τε αὐτὰ αολοικότερον, καὶ

40 nonnunquam barbaris constare : unde fieret ut homines cruditi ab eorum lectione abliorrerent. His i3: dicendis, et scriptis historicorum ad hunc modum traducendis , s2pe me cohortati sunt, ut libris in manus sumptis, tam ea. pretermitterem, qua ob protixitaterm memoria non caperet, quam qua utilitatis nihi] haberent : et longa narratione in compendium redacta, brevem bistoriam cde- rem, quae fscta. et res memoratu digniores quam

Varie iecliones et neta.

(ἱ) Χρήσεσι. Ita mss. Wolfiani et Regii. At idem Wolfius $fjosct reposuit.

(3) l'rugoAoretv xal ἠθικεύεσθαι. Moralizare, verbo Latino-barbaro, scriptores :evi inferioris ali-

ParRoL. Ga. CXXKXIV.

quot utuntur.

(6) "Ισως. Hzc vox abest ab aliquot mss.

n Ἐκ Aaxov τε. Δαμασχῶν perperam preeíert unus e mss, Wolfianis.

43 JOANNIS ZONAR.E | ái .paueissimis complecteretur, οἱ lectoribus velut ob A ἰδιωτιχαῖς λέξεσιν ἐχφέρεσθαι, 7) καὶ βχρθάροις ἑνίοτε.

oculos poneret. ΑΟ illi quidem hujusmodi laboris capiendi, et talis operis consceribendi auctores mihi fuere.

ὥστε ἐντεῦθεν ἀηδῶς τοὺς λόγοις ὠμιληχότας πρὸς αὐτὰ διατἰθεσΏαι. Τοιαῦτα λέγοντες, xai οὕτω τῶν ἑστορικῶν συγγραμμάτων, ὡς εἴρηται,, χαθαπτόµε-

νο», 7.ολλάχις µε παρέθηγο, τὰς βίδλους ἀνὰ χεῖρας λαθεῖν, xol παρεάσαντα τὰ πολλὰ, ὧν τὰ μὲν τῇ pvp προσι,άνειν διὰ τὸ πλήθος ἀποπεφύχασι, τὰ δ εἰς οὐδὲν τελευτῶσιν ὀνήσιμον, τὴν δέ γε πεπλατυ- σµένην ἑπιτεμόντα διήγησιν σύντομον ἱστορίαν ἐχδεδωχέναν, συνοπτιχκῶς διδάσχονσαν τοὺς ἑπιόντας τὸ αὐγΎρ.΄µµα τὰ καιριώτερα τῶν πεπραγμένων, ἡ xal ἄλλως συµθεθηχότων τοῖς περὶ ὧν ἡ συγγραφἡ δια- λέγεται. Ἐχεῖνοι μὲν οὖν πρὸς τοιοῦτόν µε παρεκίνουν ἁποδύσασθαι πόνημα, χαὶ τοιῦδε συγγράμμα- τος ἄφασθαι.

Il. Ego vero cum et remisso essem animo (di- pg — B'. Ἐγὼ δὲ τὸ μὲν ἀνειμένος τὴν γνώµην ὧν (εἰ-

cam enim quod res esi) otioque deditus, et rem esse cernerem uagns occupationis, S quaque li- brorum copiam postularet, dubitabam, etabeo co- natu abhorrebam. Verum ili me vellicare non prius destijerupt, quam improbitate stimulandi ad suscipiendum opus tandem perpulissent. Nam si aqua guila subinde cadendo solidam saxi duri- liem caval , quanto magis oralio crebro aures fe- riens, animi torporem, οἱ quielis studium excutit? Deinde in mentem mihi venit, laborem illum, ct historiz: scribendi occupationem, aliquid utilitatis el lucri etiam animo esse allaturam. Nam nequitiz ^atus magis aspirare solent meuti quiescenti, ma- larumque cogitalionum eL rationum alias alios excitare fluclus, eamque continenter invadendo demergere, et aul in peccata impellere (si facto minus, at assensu) aut undarum in ea magnam agitationem ac tumultum commovere. Animus auiem ceriis negoliis occupatus effugere fere solet multarum cogitatiorum pravarumque cupidiia- tum. decumanos fluctus. Igitur tum amicorum cohortationibus, tum sordidas aut inanes curas expellendi studio, ad opus hoc suscipiendum sum adductus. ltaque factum est, ut lianc pro- vinciam aceiperem. Quod si minus exquisite perfectze fuerint operis hujus singula partes, vc- niam a lectoribus peto. Fortassis enim in hoc se- cessu nunc agenti mihi, neque copia librorum ad condendam historiam necessaria G suppetet, neque ecriptores omnes iisdem de rebus eadem tradide- runt, ul non in pluribus, saltem in multis dissen- üentes. Quod si omnia curiose persequi voluero, ac rccensere, quid alius atque alius eadem de re dixerit : Mihi ctiam prolixum unaquaque de re nascctur opus. Quapropter contrarias historicorum narrationes pralerire mihi visum est, nisi quid maximi fuerit. momenti : quo pratermisso, ipsa historie integritas labascat. Jam dictionem esse variam, nec per omnia sui similem nemo miretur,

ρήσεται γὰρ τἀληθὲς) xat ῥᾳστώνῃ συζῶν, τὸ δὲ xot ἀπχολίας συνορῶν τὺ πᾶγμα δεόµενον, xal βίθλων πολλῶν, (0xvouy xal ἀνεδυάμην πρὸς τὴν ἐγχείρτα:». Οἱ δέ µε νύττοντες οὐχ ἀνίεσαν, xal ποτε πρὺς τοῦργον τῇ τῶν νυγμῶν συνεχείᾳ διεγηγέρχασιν. Ei γὰρ χοιλαίνειν vb τῆς πέτρας σχληρὸν χαὶ ἀπόχροτυν ἑανίδος ἑνδελέχεια δύναται, μᾶλλον ἂν ἂυνήσεται λόγος ἑνδελεχῆς τὰ ὥτα θυροχοπῶν, γνώμης διεγεῖ- pat ῥᾳστώνην καὶ ἀνειμένην προαίρεσιν. Εἶτά µοι καὶ ὡς οὐδὲ πρὸς ψυχιχὴν ὠφέλειαν ἀκερδὴς ὁ πόνος ἔσται, καὶ dj περὶ τὴν συγγραφὴν ἀσχολία, ἑλήλυθε κατὰ νοῦν. ἨἩρεμοῦντι γὰρ τῷ vot (5) μᾶλλον εἴωθε τΏς πονηρίας ἐπιπνέειν τὰ πνεύματα, ἐνθυμήσεών τε φαύλων καὶ λογισμῶν ἄλλοτε ἄλλων ἐπεγείρειν

C κλνδώνια, καὶ καταδαττίξειν αὐτὸν τῇ σννεχείᾳ τῶν

προσθολῶν, xat ἣἡ πρὺς ἁμαρτίας ἑξολισθαίνειν ποιεῖν, εἰ xa μὴ πράξεσιν, ἀλλά γε συγκαταθέσεσιν, fj τέως ζάλην αὐτῷ πολλὴν ἐπιχυμαίνειν χαὶ τάρα- χον. El δέ τισιν ὁ νοῦς ἑνησχόληται, διαφεύγειν πέ- φυχεν ὡς ἐπίπαν τὸς Ex τῶν πολλῶν λογισμῶν τρι- χυµίας, xai τῶν πονηρῶν ἐνθυμήσεων. Διά τς τοί- νυν τὴν ix τῶν φίλων παράθτδιν, καὶ διὰ την τῶν ῥυπαρῶν, ἣ χαὶ µαταίων λογισμῶν ἀπόθ,σιν, Άροα- ἠγαγον ἑαυτὸν τῷ σπουδάσµατι. Οὕτω μὲν οὖν uot ἐπιθαλεῖν ἐγένετο τῷ παρόντι συγγράµµατι. El δὲ μὴ διηκριθωµένην τὴν περὶ ἑχάστου τῶν ἀναγραςο- µένων ἱστορίαν ποιήσοµαι, νέµειν pot guy vv αὐτῷ τοὺς ἐντευξομένους αὐτῃ. Οὔτε γὰρ βίδλων [gu pot εὐπρῆσαι γενῄσεται, ὅσαι pot χρειώδεις εἰσὶ πρὸς τὸ σύγγραμμα, παρὰ τῇ ἐσχατιᾷ ταύτῃ ποιουμένῳ νυνὶ τὴν διατριθὴν, οὔτε πάντες οἱ συΥ- γραφεῖς τῶν ἱστοριῶν τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν συγγεγράφασιν, ἀλλ’ ἐν πολλεῖς διαφωνοῦσιν, εἴ s μὴ ἐν τοῖς πλείοσιν. El δὲ καὶ ἀχριδοῦσθαι Bou)oe- pat περὶ ἑκάστου τῶν ἱστορουμένων, xal δηλοὺν, τί μὲν ὅδς περὶ τοῦδε λέγει ὁ συγγραφεὺς, τί ὃ ἕτερος περὶ τοῦ αὐτοῦ, πολύστιχον ἂν xal αὐτὸς viv περὶ ἑκάστου πραγµατείαν ποιήσοµαι. Διὰ ταῦτά quet παρεᾷν δἑδοκται τὰ ἐφ᾽ οἷς ἀλλήλοις οἱ περὶ τῶν

Varite lectiones et note.

(5) Ἡρεμοῦντι γὰρ τῷ vo?, etc. Anonymus mo- nachus Hatisponeusis de suis tentationibus, nuper editus a viro doctissimo Joan. Mabillonio. Anee- clur. tom. [V : Ideoque in tanta molestia tentationis, qua eo magis imminebat, quo magis sospitas corpo- ralis inerat, omnimodo tractare cepi, quali studio quulique (abore corpus spiritui subjicerem. Nam ea g'ur communiter cum. ει (υγ fratribus in. cenobio «gere docebar : sed. et illa quw speciali devotione

scribendo aut legendo, seu eliam jejunando sponte subii, non. satis affligere corpus videbantur. Cumque diu traclarem, quo potisshmum studio memet m tantis periculis constiiutum aptissime jugiterque comstringe- rem, occurri! animo, ut in dictamine m2 occuparem aliquo : quod et sape expertus sum mentem lascivam cujuslibet scholactici instructi. in. nullo posse magis constringi, quam stu lio dictandi.

-ω

$5 PIUEFATIO. 45 αὐτῶν συγγράφαντες ἠναντίωνται, ei pf, τι τῶν A aut culpel orationem, aut me auctorem illius. Cuu

ἄγαν εἴη σπουδαίων, καὶ $ παραλιμπανόμενον περὶ τὰ καίρια λυμανεῖται τῇ συγΥραφῇ. Ei δ᾽ ὁ χα(ακτῆρ τοῦ λόγου ποιχ/λλεται, xal μῆ δι ὅλου ὅμοιός ἕστιν ἑαυτό, θαυμαζέτω μηδεὶς, urbi τις τὸν λόγον ai- τιῷτο, ἢ τὸν τούτου πατέρα µε. Ἐκ πολλῶν γὰρ Φίδλων τὰς ιστορία; ἐρανισάμενος, Ev Ye πολλοῖς

enim historiam e variis scriptoribus veluti stipem colligere necesse habeam , in muitis, illorum et dictione et compositione uteudum erit. Sicubi tamen ipse de meo aliquid ipterjecero ac inseruero : stylus ad illius, quem sequar auctorem, formam ac- commodabitur,ne scriptura a sese dissidere videatur.

ταῖς τῶν συγγραφέων ἐκείνων χρησαίµην àv συνθῆχχις χαὶ opásssw, ἓν ὅσοις U' ἂν αὐτὸς παρῳφλήσω Ἡ παρεμφράσω, πρὸς τὸν Σχείνων χαρακτῆρα την ἰδέαν τοῦ λόγου µου µεθαρμόσοµαι, ἵνα μὴ ἀσύμ-

Φωνο; 19:1 ἑαυτῇ δοχῇ ἡ γραφ{.

1". 'AJ4á µοι πρὸ τῆς ἱστορίας χεφαλαιωδέστε- qo» εἰρήσθω, τινὰ τὰ ἱστορηθησόμενα, ἵν εἰδοῖεν οἱ τῷ συγγράµµατι ἐντευξόμενοις ὡς πολλῶν τε Xal τούτων ἀναγχα.οτάτων ἱστοριῶν ἐν εἰδήσει γενήσον- ται. Πςριέ(εςαι γοῦν τῇ Ἐπιτομῇ ἡ Ὀκτάτενχος,

Ill. Enimvero antequam ipsam rem aggrediar, summatin ea complectenda sunt, qu&& iractabun- tur, ut norint lectores, quam multas, easque sum- me necessarias historias sint cogniluri. Conti- nentur igitur hoc Compendio, octo primi Biblio-

xai ὅσα ἐν ἐγείνῃ ἑστόρηται * καὶ τῶν Βασιλειῶν al B rum libri, et quz in illis narrantur; Regum item

Bi6A0t ταύτῃ συμπερ:ἐχονται, xal Ex' αὐταῖς τὰ Παρα- λειπόµενα, καὶ ὅσα ᾿Βθραῖος Ἰώσηπος ΑἈρχαιοο- τῶν, ἢ τῷ. παλαιοτέρων τις εἶπεν ἐπέχεινα, f) παρεκ- δατιχώτερο» ἢ xal ἀλλοιώτερόν μού τι rap. ἐχείνους ἑστόρησε * καὶ τὰ τοῦ Ἔσδρα, τά τε τῶν αἰγμαλω- σιῶν τῶν Εθραίων προτέρας μὲν τῆς τῶν δέχα φυλῶν $ παρὰ τοῦ ᾿Ασσυρίου Σαλμανασὰρ Υέγονε τὴν Σαμάρειαν ἑ-όντος πολιαρχίᾳ, xal τὸ ἔθνος αἰχμαλωτίσαντος, xai τέραν Εὐφράτου ἀπαγαγόν- τος xal κατοιχίσαντος, εἰς δὲ Σαµάρειαν µετοιχί- ὀαντος ἔθνη τινὰ, ἃ Χουθαῖοι ἐπωνομάζοντο * ετα καὶ τῆς παρὰ τοῦ Ναθουχοδονόσορ ἐπενενηγμένης τὸ Ἱερουσαλὴμ, καὶ ὡς ἔρημος ἡ πόλις ἐγένετο, xal ὁ ναὺς ἑνετέπρηστο, xai τὸ ἔθνος ἅπαν ἐξηνδραπό- διστο” xai ὡς μετὰ ἐνιαντοὺς ἑθδομήχοντα χατὰ τὰς προῤῥήσεις τῶν προφητῶν ἐκχεχώρηται τῷ λαῷ ὁπὺ Κύρου τοῦ τῇ» τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλείαν καθη- ρτκότος ἀνελθεῖν εἰς ᾿Ἱερουσαλὴμ, xal την πόλιν ἀνεχεῖραι, xal ἀνακαινίται «b ἱερόν" τίς τε ἣν ὁ Κῦρος, xa! ὅπως τὴν τῶν Ασσυρίων βασιλείαν κατ- έλυσε, xal τίνες µετ ἐχεῖνον τῆς βασιλείας ἑχρά- τΏσαν, xai ὅπως xai παρὰ τίνων 1) τῆς πόλεως ἔχω- ἀύθη οἰκοδομὴ, xàx τίνος αὖθις ἡ ταύτης ἐξηχωρήθη ἀνέγερσις. Καὶ περὶ Δανιηλ τοῦ προφήτου, xal ὅπως ἔχρινε τὰ τοῦ Ναθουχοδο.,όσορ ὀνείρατα, καὶ τοῦ BaA:ásap thv ὅρασιν, ὅτ εἶδεν ὁ Βάρθαρος ἐκεῖνος τῆς χειρὺς τὸν ἁἀστράγα]λον γράφοντα ἐν τῷ τοίχῳ, καὶ περί τινων τῶν τοῦ προφίτου ὁρά.εων, ἃ πάντα μετὰ ουντετμημµέντς ἱστόρηται ἐδηγήσεως. Καὶ περὶ τῶν τριῶν παίδων, καὶ τῶν eig αὐτοὺς ἢ δι αὐτῶν γεγονότων ὑπὸ θεοῦ ἐξαισίων ᾿ περί τε τὶς Ἑσθὴρ, καὶ ὅπως τὸ τῶν ᾿Ἑδθραίων Ὑένος παν- ωλεθρίας αὕτῃ ἐῤῥύσατο”, xai περὶ Ἰουδὶθ, fj τὸν ! Ολοφέρνην κατασοφισαµένη ἀνεῖλε, καὶ την αὐτοῦ στρατιὰν παρέδωχεν ei; ἀπώλειαν ' xal περὶ Toit, καὶ ὅπως ἀἁορασίᾳ πληχεὶς, καὶ ἐξ εὐπορίας el; ἀχριθῆ πενἰαν συνελαθεὶς, αὖθις δι ἀγαθοεργίαν, 8:05 προνοίᾳ τετύχτκε τοῦ ὁρᾷν, xal πλούτου δα- Φίλειαν ἔλαδεν. ᾽Αλλά καὶ τὰ τοῦ Μακεδόνος ᾿Α)ε- ξάνδρου ἐνταῦθα συντέτµηνται, µνησθείσης τς ἱστορίας ἀναγκαίως ἐχείνου, διά τε ἄλλα, xat ὅτι τῇ ερουσαλὴμ μετὰ τῆν ἐν "Isa τοῦ Δαρείου πε,οτέραν ἅτταν ἐπιδεδήμηχε, xal τὸν ἀρχ'ερέα δια-

libri, et Paralipomena, quique vel in Jesephi He- Lrzi Antiquitatibus inveniuntnr, vel ab antiquiori- bus aut copiosius, aut aliter paulo quam ab illis factum "7 est, referuntur ; et libri Esdrse, οἱ capti- vitates Hcbrzorum, quarum prior decem tribuum sub Assyrio Salmanassare contigit, qui Samariam gentemque obsidione cepit, caque ultra Eu- phratem abducta, gentes quasdam Samariam transtulit, qui Chutsi cognowinabantur; altera sub Nabuchodonosore, captis Hierosolymis, urbe deserta, et templo incenso, totaque gente in servi- iutem abducta ; utque post annos septuaginta, secundum oracula prophetarum, a Cyro, Βαὐγίο- nico regno everso, populo Hierosolyma redire cen- cessum sit, et urbem instaurare, et renovare templum ; quis fuerit Cyrus, ut regnum Assyrio- rum everterit, qui post eum id regnum tenuerint, quemadmodum ac a quibus urbis zedificatio prohi-

bita fuerit, a quo rursus ejus instauratio concessa.

Agelur etiam de Daniele propheta, ut Nabucho- donosoris somnia exposuerit, et Balthasaris visio- nem, cum barbarus ille digitos manus seribentes vidit in pariete, et de quibusdam prophete «isio- nibus : quz. omnia brevi enarratione adjecta re- censentur. De fribas item pueris, et miraculis vel in eos, vel per eos divinitus editis ; de Esthere, ut a gente Hebrrorum internecionem averterit ; de Juditlia, quie Holophernem fraude sustulit, etejus

D exercitum ad interitum dedit ; deque Tobia, ut is

czxcitate percussus, eL paupertate ad extremam egestatem redactus, & ob bencficentiam suam Dei providentia visum receperit, opumque affluentiam. Praterea res Alexandri Macedonis hic perstrin- guntur, cujus mentio facienda fuit cum ob alia, tim quod post priorem Darii eladem ad fseum ac- ceptam, Hierosolyma profectus summum pontiflci honorem habuit ; ut. Persarum regnum eversum occuparit, quandiu regnarit, ut imperium ab ejus obitu in regna quatuor fuerit divisum ; que Ju- dei ab Antiocho Epiphane, uno ex posteritate successorum Alexandri , perpessi sint, ut Asamonzi illi restiterint, ac populares suos ab illius tyran- nide liberarint ; qui illi sint, quoinodo et quandiu

47 JOANNIS ZONAR.E 48

populo prae(uerint, ab Assyria captivitate, Judaica gens non regibus, ' sed pontificibus paruerit : ut Asamonzorum, quos diximus, posteri, surhmi sacerdotii honore przditi, ac genti sux imperantes, diadema etiam assum- pserint : ut Pompeius Magnus, Romanorum impe- rator, ad componendam Hyrcani et Aristobuli fra- wum de regno contentionem accersitus, tum ur- bem Hierosolymorum ceperit, tum gentem Roma- nis subjecerit : ut deinde Herodes Antipatri filius reguo Judzorum potitus sit, quis ille fuerit, unde oriundos, quaitze clades ejus domesticze, quousque posteri illius regnum tenuerint ; quomodo, qua- que de causa przsides in Judeam sint missi : et quae de 9 Servatore nostro Jesu Christo Josephus seripserit, deque Joanne Baptista : qua de causa Judei a Romano imperio doseiverint , υἱ gens corum bello a Romanis petita sit : a quo et quo- modo Hieresolyma postremum excisa, uec amplius instaurata sit.

ut post reditum Hierosolyma A φερόντως ἐτίμησε * xal ὅπως τὴν liepaiov κατέλυσε

βασιλείαν, xal ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἐποιέσατο, xal ὅσον ἐδα- σἔλευσε χρόνον, καὶ. ὡς εἰς τέσσαρας ἀρχὰς, ἐχείνου θανόντος, ἡ ἐκείνου βασιλεία pepéptoto* xai ὅσα τοῖς Ἰουδαίοις ἐξ Αντιόχου γέγονε τοῦ ᾿Επιφανοὺς, τῶ» Αλεξάνδρου διαδόχων ἑνὸς ἀπογόνου τυγχάνον- τος χα) ὡς οἱ ᾽Ασαμωναῖοι τούτῳ ἀντέσττσαν, xa τῆς ἐξ αὐτοῦ τυραννίδος τοὺς ὁμογενεῖς ἑλυ-ρώ- 02vt0^ xat τίνες οὗτοι, xal ὅπως τῶν ὁμορύλων xai ἐπὶ πόσον προέσττααν , xal ὡς μετὰ τὴν ἐκ της αἰχμαλωσίας τῆς ὑπ' ᾿Ασαυρίων εἰς τὴν Ἵερουσα- λἡμ ἐπανέλευσιν οὐκ fjv τὸ τῶν Ἰουδαίων ἔθνος βα- σι)λευόµενον, ἁλλ' ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων ἀρχόμενον " xai ὅτι οἱ τῶν εἱρημένων ᾿Ασανωναίων ἀπόγονο. «hv ἀρχιερατ'χὴν τίμὲῖν περιχείµενοι, xal τὰ τοῦ

D ἔθνους ἰθύνοντες, χαὶ διάδηµα ἑχυτοῖς περιέθεντο ”

καὶ ὅπως Ὑρχανοῦ χαὶ ᾿Αρ στοδούλου τῶν ὀδελφῶν διενεχθέντων περὶ τῆς "louécixt; βασιλείας, 6 Μά- γνος Πομπήϊ-ς στρατηγῶν τότὲ Ῥωμαίων, διαι- tica: μεταχλτθεὶς «ot; ἐμαίμοσε, τήν τε πόλιν εἷλε

τῆς Ἱερουσαλὴμ, xai τὸ ἕθνος τοῖς Ῥωμαίοις ὑπέταξε' χαὶ ὅπως ᾿Ἡρώδης Αντιπάτρου υἱὺς μετὰ ταῦτα τῆς τῶν Ἰουδαίων βασιλείας ἐκράτησε, καὶ τίς fjv οὗτος, xai ὅθεν κατήγετο, καὶ ὅσα xat' οἶχον ἐχείνψ αυµθέδηχε, καὶ μέχρι τίνος οἱ ἐχείνου τῆς βασιλείας ἐκράτησαν, x&x τίνος τρόπου, καὶ ἑξότου Άγεμόνες ἐκ Ῥώμης εἰς Ἰουδαίαν ἑστέλλοντο, xol ὅσα περὶ τοῦ Σωτηθης ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ Ἰώ- exo; συνεγράφατο * ἁλλὰ μέντοι xai περὶ τοῦ Παπτιστοῦ Ἰωάννου, xai διὰ τένας αἰτίας τοεῦ τοῖς Ῥωμαίοις ὑπείχειν Ἰουδαῖοι ἁπέστησαν, xal ὅπως τὸ ἕθνος αὐτῶν ἐἑπολεμήθη παρὰ Ῥωμαίων , xal παρὰ τίνος ἡ Ἱερουσαλήμ, xai ὅπως ἐξεπορθήθη τὴν τελευταίαν, xal μὴ σχοῦσαν ἀνάχλησιν πόρθησιν.

iV. Facta autem Romanoram et Romz mentione, C A'.. Ῥωμαίων δὲ χαὶ τῆς Ῥώμης µνησθείσης τῆς

necessarium mihi visum est de his etiam scribere, et tradere, unde sit populus f'omanus, in quos im- perium habuerit, qui oliin Italie regionem eolue- rint, unde Romulus in Jucem prodierit, Romz conditor ; ut interfectus sit Remus frater ejus, ac pos ille etiam inter mortales esse desierit ; ut ílla urbs principio regibus paruerit, quibus sit usa moribus et institutis : ut Tarquinius Superbus zegno in tyrannidem mutato pulsus sit, quot et qualia bella Roma ob illius expulsionem sustinue- pit ; ut res Romana primum ab optimatibus, post eiiam a populo adininistrata fuerit, sumaia rerum in consules et diclatores, mox etiam in tribunos plebis translata ; quid olim fuerit consulatus, quid

dicigtura, quod censorum munus, quanium tem- D

pore euique magistratuum prafnitum, qualis apud ilios wriuspbus, unde nomen buc deductum, qua temporibus consulatuum gesta fuerint, quamvis pon omnía, ob librorum penuriam quibus illa tra- dita sunt, persequemur. Ut tandem Romanum im- perium in unius 10 potestateui ceciderit, ut Caius

Julius Casar mutationis hujus primus auctor, et-i

non universe (uerit, ut eo ab his qui libertatem tuebantur, in curia interfecto, Octavius Augustus Casar, inter(ecli Ceeaaris ex sorore nepos, ab ee- que adoptatus, ibterfectores palris ultus fucrit, adjutore Antonio ; quem deinde, υγίο dissidio,

ἱστορίας, ἀναγχαῖόν µοι ἑνομίσθη xaX περὶ τούτων συγγράψασθαι, xaX παραδοῦναε, πόθεν τὸ τῶν Ῥω- µαίων £0voc, xàx τίνος ἔσχηχε τὴν ἀρχὴν, χαὶ παρὰ τίνων ἡ τῆς Ἰταλίας χώρα πρώην χατῴχιστο” ὅθεν τε προΆχθη "Popolo; εἰς qc, ὁ τῆς Ῥώμης yevó- µενος οἰκιστὴρ, xal ὅπως ἀνηρέθη ᾿Ῥῶμος ὁ ἆδελ- φὺὸς αὐτοῦ, εἶτα χαχεῖνος ἐγένετο ἀφανὴς, καὶ ὅπως πρῶτον fj πόλις αὕτη ἑθασιλεύθη, xai ἔθεσιν οἵοις xaY νοµίµοις ἐχρήσατο' xal ὡς εἰς τυραννίδα τὴν βασιλείαν 6 Σούπερθος Ταρχύνιος μεταγαγὼν, χαθ- Ἱρέθη, xal ὅσους πολέμους χαὶ οἵους ἡ Ῥώμῃ δ.ὰ thv ἑχείνου χαθαίρεσιν Ίνεγχε΄ xol ὡς εἰ; ἀριστο- Χρατείαν, εἶτα καὶ δηµοκρατείαν, µετηνέχθη Ῥω- palo; τὰ πράγματα, ὑπάτων καὶ δικτατόρων, εἶτα xai δηµάρχων τὴν τῶν κχοινῶν ποιουµένων διοίχησιν» χαὶ τί, piv fj ὑπατεία τὸ παλαιὸν fjv, τίς δὲ fj διχτατορία, τί 5 fiv «b ἔργον τῶν τιμη àv, xai πόοος ὥριστο χρόνος ἑχάστῃ τῶν ἀρχῶν του- των[” xal οἷος ἐγένετο map" ἐχείνοις ὁ θρίαµθος, xai ὅθεν παρήχθη τοῦτο «5 ὄνομα ' xai ὅσα ἐν tol; xatpolc τῶν ὑπάτων ἐγένοντο, εἰ xaX μὴ πάντα, ἓν- δείᾳ βίδλων (6) τῶν ταῦτα διηγουµένων. Καὶ ὅπως ὕστερον ix τούτων εἰς µοναρχίαν dj ἀρχὴ τοῖς "Po- µαίοις µετέπεσε᾽ καὶ ὡς πρῶτος ταῦτα, εἰ xal uii καθαρῶς, 6 Τάΐος ᾿]ούλιος Καΐσαρ µετεποιῄσατο, εἶτα ἐπὶ βήματος ἀναιρεθέντος αὐτοῦ παρὰ τῶν τῆς ἐλευθερία; ἐξεχομένων, ὁ Αὔγονατο, Ὀχτάδιο; Καΐ-

Vari lectiones et nota.

(6) Καὶ uà πάντα ἐνδείᾳ Bí6.1ov. Progressus enim usque ad Carthaginis et Corinthi excidium,

abrupta historia, Cn. Pompei Magni res gestas sta- tim orditur, historia annorum 00 practerinissa, W.

i) |. PRAEFATIO. 9 σχρ. ἀδελφιδοὺς ὧν τοῦ ἀνῃρημένου Καΐσαρος. xal À navali praelio ad Aeliuni superatum, et fuga Ale-

εξ σποιηθεὶς ἐχείνῳ, τοὺς φονεῖς τοῦ θετοῦ uetr^0s σατρὸς, ἔχων καὶ τὸν ᾽Αντώνιον τοῦ Épyou αὐτῷ συναιβ”μενον μετέπειτα δὲ κἀχείνῳ διενεχθεὶς,

xaX νικήσας ναυµαχίᾳ περὶ τὸ "Αχτιον, εἶτα καὶ εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν σὺν τῇ Κλεοπάτρα φυγόντα ἐπι- καταλαθών, εἰς τοῦτο περιέστηδεν ἀνάγκης τὸν &v- δρα, dg xai διαχειρίσασθαι ἑαυτόν. ὅση τε φθορὰ τῶν Ῥωμπαίων ἓν τοῖς ἐμφυλίοις πολέμοις τούτοις ἐγένετο, πρότερον μὲν πρὸς Βροῦτον χαὶ Κάσσιον, χαὶ τοὺς.ἄλλους ἀναιρέτας τοῦ Καίσαρος, τοῦ Ὄκτα- 6iou καὶ τοῦ ᾽Αντωνίου ἀντικαθισαμένων, εἶτα καὶ πρὸς ἀλλήλονς µαχεσαµένων αὐτῶν, καὶ ὡς ἑσω- γρήθη μὲν fj Κλεοπάτρα ἡ τῆς Αἰγύπτου βασίλισσα, 9231 τῶν Πτολεμαίων ἀπόγονος, ἀνεῖλε δὲ ἑαυτὴν κἀχείνη, ὡς εἰχάσθη, ἁἀσπίδος δήγματι ᾿ xal ὅτι οὕτω μετ ἐπινιχίων λαμπρῶν εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανελθὼν ὁ ᾿Οκτάριος, τῆς αὑταρχίας ἀντεποιήσατο, xal εἰς ἀχριθῆη µοναρχίαν την τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν µετήνεγχε, xal τίνες μετ αὐτὸν ἐμονάρχησαν, xai ὅπως ἕχαστος τῆς ἀρχῆς ἐπέθη, xal ὅπως καὶ ἐφ᾽ ὅσον Ίοξε, καὶ ot τέλει τῆς ζωῆς συνέχυρσε * xal τίνες ἐπὶ τούτων, μετὰ τοὺς σεπτοὺς ἁποστόλους, τοὺς θρόνους ἑχόσμησαν τῶν τεσσάρων μεγάλων ᾿Εχχλησιῶν, τῆς Ῥώμης λέγω, xai τῆς Άλεξαν-

δρείας, ᾿Αντιοχείας τε χαὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ, xa.

ὅσοι τούτων μαρτυρικοῦ τέλους κατηξιώθησαν" ὅπως τε μᾶλλον τῶν ἄλλων κατὰ Χριστιανῶν ἑξε- λύττησαν Διοχλητιανὸς xal Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκού- λιος, xai ὡς τὴν ἀρχὴν ἀποθέμενοι ἑτέρους ἀνθ᾽ ἑαυτῶν ἐχειροτόνησαν Καίσαρας ' ὧν εἷς Κωνστάν- τιος 6 Χλωρὸς (7) ἣν, 6 τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου

πατῇρ, τῆς ἀρχῆς τῶν Γαλλιῶν καὶ τῆς Βρεττανίας-

ἀπονεμηθείσης αὐτῷ καὶ ὡς θνῄσχων ἐχεῖνος τὸν περωτότοχον νἱὸν ἑαυτοῦ, τοῦτον Uh τὸν ἱσαπόστολον δΣωνσταντῖνοντῆς οἰχείας ἀρχῆς διάδοχον ἐπο.ᾗσατο" xai ὡς μονάρχης οὗτος γατέστη,τοὺςλοιποὺς χαταγω- νισάµενο», ὀφθέντος αὐτῷ τοῦ στανρικοῦ σημείου δι) ἀστέρων ἐν τῷ οὐρανῷ' xal ὡς προσεληλύθει Χρι- στῷ, xai τὴν πίστιν ἐἑπλάτυνε, παῤῥησίαν δοὺς τῷ χηρύγματι, καὶ ὅπως iv τῷ Βυζαντίῳ πόλιν ἑαυτῷ ἐμώνυμον ᾠχοδόμησε, Νέαν ᾿ΡῬώμην ὀνομάσας αἎὑ- την, xal βασιλείαν bx τῆς πρεσθυτέρας Ῥώμης εἰς ταύτην µετήνεγχε. Καὶ τίνες μετ ἐχεῖνον ἐν αὐτῇ ἐδασίχευσαν, xal οἷος ἕκαστος ἣν τοὺς *pó- κους, ἀλλά μὴν χαὶ τὸ σέδας, xai ἐφ᾽ ὅσον ixpá- τησε (8) τῆς ἀρχῆς, καὶ ὅπως μετήλλαξς τὴν ζωήν’

xandriam cum Cleopatra elapsum nactus, ad ma- nus sibi ipsi afferendas compulerit; quant:e Roma- norum in civiEbus istis bellis strages sint editze, primum Octavio et Antonio Cassium et Brutum, ceterosque Caesaris percussores persequentibus , deindc inter sese bellum gerentibus; ut Cleopatra, JAEgypii regina ex gente Ptolemzorum, viva in po- testatem , vietoris venerit, et seipsam (ut conjc- ctura fuit) morsu aspidis serpentis sustulerit ; ut hoc modo victoriis illustris Octavius Romam in- gressus, imperium uni sibi usurparit, principatu Romanorum plane in monarchiam commulato : qui οἱ suecesserint in imperio, ut. quisque impe- rium susceperit, ut εἰ quandiu imperarit, queni vita exitum habuerit; qui sub his, post sanctos. apostolos, quatuor magnarum Ecclesiarum thronos ornarint, Romanz, inquam, Alexandrine, Antio- chenz, et Hierosolymitanz ; qui ex his in marty- rum numerum ei dignitatem sint recepti ; uL Dio- cletiani 11 et Maximiani llereulii insignis prz exieris rabies in Chrisuianos exstiterit ; ut iidein abdicato imperio, alios suo loco Cesares surroga- rint, quorum unus fuit Constantius Chlorus , Magni Constantini pater, cui Galliarum et Britan- niz imperium fuerat altribulum; ut hic moriens primogenitum suum Constantinum, pietate apo- stolis conferendum, imperii successorem designa- verit ; ut hic unus rerum sit potitus, subactis ce-

C teris, cum quidem signum crucis per stellas in

ccelo formatum ei apparuisset : ut ad Cliristum se contulerit, fidemque propagarit, Evangelii libere praedicandi potestate data; ut Byzantii urbem sibi cognominem :zdiücarit, Nove Rome nomine indito, atque imperium ex vetere Rowa in hanc transtulerit; qui post eum ibi regnarint, quibus quisque fuerit moribus, qua pietate, quandiu te- nuerit imperium, ut e vita discesserit; qui Con- stantinopolitane Ecclesie prefuerint, et quandiu quisque ; qui ex illis rectam sententam tenuerint, qui ab ea ad alias opiniones defecerint, ul quisque . ex hac vita migrarit; sub quibus imperatoribus et patriarchis, et cum quibus concilia fuerint congregata. Sic usque ad nostri temporis impera- tores descendens oratio, consummabit historiam, multarum interim οἱ occullarum rerum facta men- Lione.

τένες τε τῆς ἐν Κωνσταντίνου πόλει πβροέστησαν Ἐκκλησίας, xal ἐφ) ὅσον ἕχαστος, xal τίνες αὐτῶν τοῦ ὀρθοῦ δόγματος ἀντείχοντο, τίνος δὲ γεγόνασιν ἑτερόδοξοι, ὅπως τῶν τδε µετελήλυθεν ἕκαστος, καὶ ἐπὶ τίνων αὐτοχρατόρων xal κατριαρχῶν, καὶ κατὰ τίνων αἱ αὐνοδοι σνγχεχρὀτηνται. Οὕτω τε χατιὼν ὁ λόγος µέχρι τῶν καθ ἡμᾶς Ὑεγονότων αὑτοχρατόρων, περαίνει τὴν συγγραφὴν, πολλῶν ἓν τῷ µέσῳ xdi ἀποχρύφων ἄλλων pspvnpévog ἱστοριῶν.

Varie lectiottes et bota.

(T) Κωνσεάντιος ὁ XAopóc. Wolfius Kevoca.- 7 / &criptores aliquot, ut suo loco observamus tlvo; ediderat, et ita habent quidam codicéá mss. ^ (8) Kal óc ἐχράτησε. [ια mss, codd. Wolfius Hunc Κώνσίαντα alibi appellat, quomodo etiaà — &g' ócov legendum putat.

51

JOANNIS ZONAR.E

^2

LIBER PRIMUS.

Ι. Sumendum autem mihi est hujos operis exordium ab ineffabili primo principio, causa rerum omnium, principii et temporis experte, et ab iis qua ab illo ex nihilo producta sunt ut essent atque subsisterent, naturamque et ortum suum ab illo consecuta. Fuit igitur Dcus semper, super omnem causam οἱ potentiam effulgens, sine ten- pore, cum majestate sux glorise ac splendoris zter- num moveretur, et sine principio, neque ex alia quapiam re prius nata ortus, neque post ultro ex iis que non fuerant factus, aut paulatim . ad su: glorie complementum progressus. Sed semper est et permanet, id quod supra naturam solus novit sacrosanctus ille Spiritus, qui omnes divinitatis recessus perscrutatur, atque in iis exsultaus per-

petua suavitate una perfruitur. Posteaquau autem H

ex summa bonitate et. immensa misericordia, et ineffabili benignitate, aspectabilem hune mundum forinare instituisset, atque exinde in medium pro- ducere mundum, ut opere secundum, ita 14 gratia yrimum et admirabilem, ut qui ad Dei $t imagi- nem conformatus, hominem inquam : viam οὐ opificium ingressus optimam, omnis ex materia concretionis expertes potestates et celestes centu- riones prius condidit, solo mentis conceptu, cogi«- tatione illa dicto citius in opus progressa. Est autem Deus natura nullius egens rei, seipsa con- tenta ad gloriam et perceptionein : quie nec alie- nam gloriam desiderat, nec ab alio percipi potest : uisi quis illud percipi dicat, quod neque natura neque immensitas cjus percipi queat. Cum autera Deum dico, Patrem dico, et Filium, et Spiritum san- «um, qua est Deitas, auctore magno Patre Gregorie Theologo. Deus igitur, hae natura preditus, primum angelicas potestates creat, ut ministri sint. et cele- bratores ccelestis majestatis : nou quod iis indigeat, sed ne sui duntaxat contemplatione moveatur, sed diffundatur et progrediatur bonum, et beneficentia Jatius pateat; hoc enim summe bonitatis fuit. Deinde mundum etiam hunc aspectabilem, quique constat ex materia, condidit. Ac initio quidem velum fecit, et terram. Cum autem terra lateret (mam ἱοποῦγῷ erant, et aqua superficiem ejus necupabat), lucem produxit Deus, lucemque ac tcnebras separavit : ae illam, diem, has noctem appellavit, ejusque initio, vesperi : primo diei exortui, mane momen fecit. Sic ex mane ct ves- pere dies unus exstitit. Equidem scio in parva

A ΑΛ’ Αρκτέον δέ µοι τῆς συγγραφῆς ἀρχὴν ταύτης ποιουμένῳ τὴν ἄῤῥητου πρώτην ἀρχὴν, τῆς τῶν ὅλων αἰτίαν, την ἄναρχόν τε xal ἄχρονον, χαὶ τῶν ὑπ ἐχείνης παραχθέντων Ex τοῦ μὴ ὄντος εἰς ὑπό- στασιν xat οὐσίωσιν, τὴν παραγωγὴν xai τὴν γένεσιν. "Ην οὖν ἀεὶ (9) τὸ θεῖον, ὑπὲρ αἱτ'αν πᾶ- cav χαὶ δύναμιν ἑχλάμπον ἁχρόνως, καὶ τῷ χἆλλει τῆς οἰχείας δόξης τε καὶ λαμπρότητος ἀῑδίως χινού- µενον, xat ἀνάρχως pf e Ex τινος ἄλλου πρ,Ὀποστὰν πρότερον οὐσιώματος. μηθ) ὕστερον αὐτομάτως γενόµενον ἐξ οὖχ ὄντων, xal εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἑαυτοῦ δόξης ἐπὶ μιχρὸν προϊὸν, ἀλλ ὃν ἀεὶ xol διαµένον, ὡς ἔγνω µόνον ὑπερφνυῶς τὸ τὰ βάθη τῆς θεότητος πάντα διερευνῶν πανάνιον Πνεῦμα, xat τούτοις συναϊδίως ἐπεντρυφῶν xal συναγαλλώμενον. Ἐπεὶ δὲ 60 ἄχραν ἀγαθότητα, χαὶ πέλαγος ἑλέαυς, καὶ οἰχτιρμὸν ἄφατον, τὸν ὁρατὸν τουτονὶ χόσμον εἶδ,-- ποιῆσαι προείλετο, χἀντεῦθεν ἐς μέσον παραγαχεῖν τὸν δεύτερον μὲν τῷ ποιήµατι, πρῶτον δὲ xal ἐξαίσιον τῷ χαρίσµατι xÓócpov, ὅσω xai xav' εἰχόνα Θεοῦ πεπ)αστούργηται, φημὶ 65 τὸν ἄνθρωπον, οἷά τινε χρησάµενος ἀρίστῃ πρὸς τὴν δημιουργίαν ὁδῷ, τὰς ἆθλους πρότερον Δυνάμεις xal οὑρανίους Ταξιάρ- χας (10) ὑφίστησιν ἐννοῃησαν ἁπαξαπλῶς, προθεδη- χυίας θᾶττον f| λόγος εἰς ἔργον τῆς ἐνθυμήσεως. Geh; 8 ἔστι μὲν ἀνενδςῆς φύσις, αὐτὴ ἑαυτῇ ἀντάρ- χης εἰς δόξαν xa elg κατάλτψιν, οὔτε τῆς παρ) ἑτέρων δερµένη δόξης. οῦθ) ἑτέρῳ καταληπτή » εἰ

μὴ τις φαίη κατσληπτὸν εἶναι τὸ ἄπειρον αὐτῆς,

€ καὶ τὸ ἀχατάληπτον. θεὺν δὲ λέγων, Πατέρα φημὶ, xai Ὑϊν, χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἃ 14 θεότης, χατὰ τὸν μέγαν Πατέρα τὸν Θεολόγον Γρηγόριο».

Οὕτω δ᾽ ἔχον τὸ Θεῖον, πρῶτον μὲν τὰς ἀγγελιχὰς οὑρανίους δυνάµεις λειτουργούς τε xal ὑμνφδοὺς τῆς ἄνῳ λαμπρότητος, οὐχ ὡς τούτων δεόµενον, ἀλλ᾽ ἵνα pi τῇ ἑαυτοῦ µόνον θεωρίᾳ χινοῖτο, χυθῇ δὲ xal ὁδεύσῃ τὸ ἀγαθὸν, xal dj εὑεργεσία χωρήσῃ πρὸς πλείονας ' τοῦτο γὰρ τῆς ἄχρας Tv ἁἀγαθότη- τος. Ἑΐτα xal τόνδε τὸν χόσµον ὑφίστησι τὸν ὑλιχὸν

xaX ὀρώμενον. Καὶ Ev ἀρχἹ μὲν ἑποίησε τὸν οὗρανὸν χαὶ τὴν γῆν. Τῆς δὲ γῆς ἀορασίᾳ χαλυπτοµένης, ἐπεὶ xat. σχότος ἦν, χαὶ ὕδωρ αὑτῇ ἐπεπόλαζε, τὸ φῶς παρήγαγεν ὁ θεὸς, καὶ διδχώρισε τὸ φῶς xol τὸ σχότος. Καὶ τὸ μὲν, ἡμέραν ἑχάλεσε᾽ cb δὲ

“σχόκος, νύχτα ὠνόμασεν' οὗ τῇ ἀρχῇ ἑστέραν, cpu δὲ τῇ πρώτῃ φαύσει τῆς ἡμέρας ὄνομα ἔθετο" xai ἐγένετο ἑσπέρα, xaX ἐγένετο πρωῖ, ἡμέρα µία. Οἶδα μὲν οὖν iv τῇ Λεπτῇ Γενέσει (13) veypappé-

D

Varie lectiones et nou».

(9) "Hr οὖν ἀεί. Hxc et es qua ad θεὸς 6 ἔατ:, desunt in codicibus herteo.

(10) Ταξιάρχας. Centuiiones vertit. interpres, qua vis est vocis Ταξιάρχης apud Taeticos : melius

uuntur usque egiis εἰ Col-

celestis militie principes, seu duces : nam Αρχι- στρατηγοὶ passim indigitantur SS. Mich«el et Qa- briel apud Grzcos. Vide Gloss. med. Grzcit. in Τα. £lapyo:;.

(11) Λεπτῃ γειέσει, Quam unica voce Λεπτογέ-

53 ANNALIUM 115. I, δι vov, ὡς ἐν τῇ πρὠτῃ ἡμέρᾳ χαὶ αἱ οὐράνιαι Δυνά- A Genesi scriptum, primo die celestes eliam pote-

μεις πρὸ τῶν ἄλλων ὑπέστησαν παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Δη μιουργοῦ. Ἁλλ) ὅτι μὴ ταῖς παρὰ τῶν θείων IIa- τέρων ἐγκεχριμένοις (12) βιθλίοις τῆς Ἑδραϊκῆς σοφίας, xaX ἡ Λεπτὴ αὕτη συντρίθµητχι Γένεσις, οὐδὲν τι τῶν ἓν ἐχείνῃ Ὑεγραμµένων λογίζομαι βέδα.ο», οὐδὲ τῷ λόγῳ. σνντίθεµαι. Εἶτα τὸ στε- ῥέωμα ὑπεστήσατο, Ev µέσῳ τῶν ὑδάτων διατείνας αὑτ», ὥστε τὰ μὲν ἄνω αὐτοῦ ἐναποληφθῆΏναι, τὰ δὲ χάτω περιχεχύσθαι τῇ ΥΠ. Στερέωμα δὲ ἐχλήθη, ὅτι στεγανὺν τὸ σῶμα τούτου, χαὶ οὐ λεπτην οὐδ' ἀραιὰν thv φύσιν ἔχει, κατὰ τὰ ὕδχτα, ἐξ ὧν τὴν σύστασι» ἔσχηχεν, ὃ xal οὐρανὺς ὠνομάσθη. Ταῦτα ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐγένετο. Ἐν δὲ τῇ τρίτῃ΄ τὸ ὕδωρ, τῖς γῆς ἅπαν χαλύπτον τὸ πρόσωπον, ἑχέλευ-

σεν ὁ θεὺς συναχθΏναι, καὶ ὀφθηῆναι ^T,» Empáv. B

Καὶ ὁ λόγος ἔργον ἐγένετο, xal κοιλότητες βαθεῖαι γΣνόµεναι τὰ ὕδατα εἰσεδέξαντο. Καὶ τὴν μὲν γῆν

ξτρὰν χατωνόµασε, θαλάσσας δὲ τὰ τῶν ὑδάτων ου-΄

στήµατα. Κατὰ ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν φυτά τε γῆθεν ἀνεδόθη, xal cméppata. Ἔδει γὰρ (15) ἄχοσμον οὖσαν τῆν γῆν, χοσμηθῆναι ταῖς πόαις, καὶ τοῖς µυρίοις βλαστήµασι, χαὶ τοῖς ἄνθεσι, καὶ τοῖς παντοίοις χαρποῖς, xai τῶν δένδρων ταῖς χάρισιν. Ἡ δὲ τετάρτη ἡμέρα τὴν τῶν φωστήρων ἔσχηχε γένεσιν, λλίου τε χαὶ σελήνης, xai τῶν λοιπῶν ἁστέρων. Kal τούτοις τὸν οὐρανὸν ὁ Δημιουργὸς χατεγ)λἀῖσε, xa τὸ χατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ὀφθὲν φῶς (14) τοῖς φωστῆρσι τούτοις ἑνέθετο, χινέσεις

αὐτοῖς ἐπιτολάς τε xat δρόµους καὶ καταδύσεις δια-ϱ

τυπώσας. ἵνα τε φωτίζοιτο δι αὐτῶν τὸ περίγειον, καὶ ὁ χρόνος ἀπαριθμοῖτο ταῖς τούτων περιόδοις (15), σεαρέχοιντο δὲ DV αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα ταῖς αὐτῶν προσέχουσι φαύσεσι (xal μη περινενοηµένως (16) σχρποῦσιν, j| ὡς ἂν εἴποι τις ἀκρ.δούμενος τὸν Ἀθγον, ἀθέλτερον xai τῇ κινήσει δη τῶν τοιούτων ἀστέρων ἅπαντα δοςάζουσι συμπεριφἑρεσθαι τὰ ἡμέτερα) μεγάλην καὶ ἆφενδη τὴν ἰθύτητα xaY ὠφέ- λειαν. Tf πέµπτῃ δ᾽ αὖθις τῶν ἡμερῶν (17) θεοῦ κελεύσαντος, ἀνΏκε τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν, x3i πετεινά ὧν τὰ μὲν ἐμφυλοχωροῦσι τοῖς ὕδασι, xal τούτοις ἐννήχονται" τὰ πετεινὰ δὲ τὸν ἀέρα τέµνουσιν, ἕρποντα ὥσπερ διὰ τούτου µετάρσια. Κατὰ δέ γε τῆν ἕκτην, ψυχὴν ζῶσαν τετράποδα xol

slates, ante cztera, ab universitatis Opifice esso conditas ; sed quoniam parva ista Genesis a divinis Patribus non relata est in approbatos Hebraicz sapientizd libros, nihil quod inea scriptum est, satis firmum judico, neque isti rationi assentior. Postea firmamentum constituit, et in medio aqua- rum extendit, ut alix supra id repositz sint, alix infra terra cireumfuse. Firmamentum autem ap- pellatum est, eo quod corpus ejus est solidum, nee aquarum instar tenui et rara natura preeditum, e quibus ortum habet, quod idem et ccluin nomi- natur, Tertio die jussit Deus aquam, quz univer- sam terre faciem obtegebat, in unum congregari locum, et apparere aridam. Mox quod dictum erat, factum est : profundzque cavitates dehiscentes, aquas exceperunt. Ac terram nominavit aridam : aquarum colluviem, maria. Hoc eodem 15 die plantz et semina e terra sunt edita. Oportebat enim terram quz inculta esset, herbis, infinitis germi- nibus, floribus, omne genus fructibus, et arborum jucunditatibus. exornoari. Quartus dies luminum ortum habuit, solis, lunas, ac reliquarum stella- rum. Átque his Opifex rerum colum exornavit ; el conspectam primo die lucem his luminibus im- posuit, atque eis motus, exortus, cursus et occasus proeformavit, ut terrze ambitus per ea illustraretur, . et mensura temporis circuitibus eorum peteretur, praeberentque iis qui exortus eorum reciissima observarent (non autem curiose spectarent, nec ut. vere ac recle dici queat, inepte una cum motu. harum stellarum omnia nostra circumferri putas rent magnam minimeque fallacem certitudinem, et utilitatem. Die quinto, aqua reptilia viventium animarum et volucres produxerunt , quorum illa in aquis cum voluptate innatant, hz? aerem secant : sublimesque per illum quodammodo repunt. Sexto. die quadrupedia, feras et reptilia viventis anima, terra edere jussa est : atque omnia ex divino man-^ dato prodierunt. Viventis porro animx productio« nem terre esse imperatam Scriptura dicit, ut ea ratione humani animi discrimen ab illa declara- ret. Nam aliarum animantium anima e terra exslitiL ex mandato : qua de causa recte terrestris et inor-

θηρία καὶ ἑρπετὰ ἐξαγαγεῖν ἡ T προσετέταχτο, D talis habetur, cum alibi etiam Scriptura dicat

Varie lectiones et nota.

νεσεν alii vocant, de qua pluribus egit vir doctissi- mus Joan. Baptista Cotelerius ad lib. vi Constit. Apostol.. cap. 46.

(12) "Evxsxpii£rotc. Ita codd. Reg. et Colbert. Ài ἐχχοεχρυμμένους habet cod. Viennensis : sed sententia repugnat, inquit interpres. Constaret ta- men, si vox μη, que praeponitur, abesset, ita ut in hbris ἀποχρύφοις accenseatur parva ista 6Ge- nesis.

(15) Ἀγεδόβη xal ezépuaca ἔδει γάρ. [ta mss. At Constantinopolitanus codex habet : &veó40r. ὡς ἐντεῦθεν ἀναφαίνεσθαι πρότερον ἄχοσμον οὖσαν τὴν γην, κχοσμηθεῖσαν ταῖς πόαις, etc., uti monet Wolfius.

(14) ᾿ορθὲν goc. Ms. Colbert. 12294. Ibidem

pro διατυπώὠαας, διαδἐξάµενος,

(13) Ταῖς τούτων περιόδοις. Mss. Wolfiani, ἔπι. τολαῖς xaX δύσεσι, καὶ σημεῖα περιέχοιντο δι᾽ αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα. Ita. etiam codex Colberteus, nist quod.habet ἀνατολαῖς et παρέχοιντο.

(16) Mi) περιγεγοηµένως. Mss. Wolf. et Colbert. ph περιεργότερον χαταστοχαζόµενος αὐτῶν, fj ὡς ἂν εἴποι τις, etc. Rursus pro τῶν τοιούτων ἁστέ-

ων, τῶν οὑρανίων, quomodo etiam Colb.

(47) Τῇ πέµπτῃ δ᾽ αὖθις τῶν ἡμερῶν. Constan- tinopolilanus codex mutilus est hoc loco ; sic eniin in &o legitur : Κατὰ δὲ τὴν πέµπτην ἡμέραν τὰ μὲν ὕδατα πᾶν γένος πτηνῶν προῄγαγον, ἡ γη ψυχην ζῶσαν, τετραπόδια ζὺα τὸ θεῖον εὐξῆχτο σύμπαντα. πρόσταὺµα. W. |

$5 JOANNIS ZONAR.E | 9fi omnis jumenti animam esse sanguinem, qui utique A xal κατὰ τὸ θεῖον ἐξῆχτο σύμπαντα πρόσταγμα. corrumpitar. Woyn; δὲ ζώσης ἑξαγωγὴν ἡ Toon περιέχει ποιή- σασθαι χελευσθῖναι (18) την γην, lv οὕτω «fic τοῦ ἀνθρώπου φυχζςἐμφήνῃ πρὺς αὐτὴν τὸ διάφορον. Ἡ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ζώων γῆθεν ἐξέφυ χατὰ τὸ κέλευσµα, καὶ γετρὰ οὖσα, (ικότως ἂν λογίζοιτο καὶ φΏαρτή " ἐπεὶ xal ἀλλαχοῦ φησιν ἡ Γραφή: Wuyh παντὸς Χτήνους τὸ αἷμα αὐτοῦ, τὸ U αἷμα πάντως Φθειού-

μενον.

Il. Hominis autem animam non terra edidit, seil Deus eam Ádaino iuspiravit. Quamobrem di- vinum esse quiddam et immortale perhibetur. Sextus dies bominem etiam habuit manu Dei for- matum. Nam cum optimus Αγιος universa jam condidisset, et mundum ordine et ratione elfccis- »el, unde Graco nomine Κόσμος dicitur, οἱ tan- " quain ad regem excipiendum regiam quamdam in- struxisset : tum demum producit hominem, quasi rerum Lerrenarum regem superne gubernaudum, eumque non item inandato conditum, sed mani- bus suis informatum, ut peculiare suum opus, non simile cxteris, sed diversum et incomparabile. Nam estera quidem omnia verbo sunt producta, hunc vero Deus opera suarum manuum est digna- tus. Suinpto enim de terra pulvere, Deus (inquit liber 16 Geneseos) hominem formavit, et inspi- ravit ei animam viventem, ob quam etiam ad ima- ginem Dei homo factus esse dicitur. Nom rerum quarumdam, quz nature divina vere insunt, ima- gines in hominis animo relucent, cum quidem in eo insint, non natura, sed gratia. Deus enim na tura est inaspectab.lis, et immortalis : idemque in- comprehensibilis, et interitus expers. Eadem hzc znimo etiam insunt per gratiam, non per naturam. ' Neque enim natura ejus vel comprehensibilís est, vel aspectabilis, preiereaque ab interitu et morte immunis : atque eliam «lia, quibus natura divina describitur, in animo per gratiam cernuntur. Appellavit autem eum quem finxerat, Adamum, quod (auctore Josepho) lingua Hebraica rufum sonat, quod e rubra terra formatus esset. Talis enim est pura terra. Sie mundo sex diebus con- dito, septimo quievit, eaque de causa Hebrzorum lege dies septimus, quod Sabbatum hinc appellant (Sabbatum porro eorum lingua idem quod requies) feriatus cst. Collocavit Deus hominerm in paradiso, quem ipse conseverat. Ibi fuit arbor vitze, et arbor cognitionis , seu, ut Josephus ait, sapientie : eique mandavit, ut reliquis frueretur, arbore cognitionis abstineret, ac mortem fore ponam in- terdictj γἱο]αιί denunUiavit. Irrigatur autem fluvio paradisus, qui inde egrediens quadrifariam dividi- tur. Ac primo, fluvio nomen est Phison, quod multitudinem significat; Grecis Ganges est, qui Indiam przteérfluit, atque in mare evolvitur. Alter Geon vocatur, quod voeabulum declarat eum qui

! Levit, xvut, t6.

B'. Th» δὲ τοῦ áv0pomou φυχὴν οὐχ fj rfj ἀνῖ- x£v, ἀλλὰ τὸ θεῖον αὐτὴν τῷ "AbXy. ἐνῆχεν ἑἐμφύ- σηµα. Διὸ χαὶ χρῆμά τι θεῖον εἶναι πιστεύεται, xal ἀθάνατον. Ἡ δ᾽ ἕχτη τῶν ἡμερῶν, καὶ τὸν ἄνθρω- «ov Écymxs, χειρὶ διαπεπλασμένον Βεοῦ. Προῦπο- ατῆσας Ὑὰρ ὁ Αριστοτέχνης τὰ σύμπαντα, xal παραγαγὼν τὸν χόαμον tv τάξει τε xol ῥυθμῷ, δ.ὸ xai Κόσμος ὠνόμασται, καὶ ὣς Ev ὑποδοχῇ βασι- λέως, ὥσπερ βασίλεια προετοιµάσας, αὐτὸν οὕτω

B παράχει τὸν ἄνθρωπον o!& τινα βασιλέα τῶν ἐπὶ

γῆς βασιλευόµενον ἄνωθεν, οὗ προστάγµατι xal τοῦτον ὑποστησάμενος, ἀλλὰ χερσὶν αὑτὸν διαπλά- σας, xal δημιουργίαν αὐτοῦ οὐχ ὁμοίαν τοῖς ἄλλοις πεποιηχὼς, παβηλλαγμένην δὲ καὶ ἀσύγχριτον. Τᾶλλα μὲν γὰρ πάντα παρῄχθησαν ῥήματι ὁ δὲ καὶ αὐτουργίας Ἠξίωται. Xoüv γὰρ λαδὼν ἀπὸ τῆς γῆς ὁ θεὸς, ἡ βίθλος φηαὶ τῆς Γενέσεως, τὸν ἄνθρω.- mov ἔπλασε, xal ἐνεφύσῆσεν αὐτῷ doyt,» ζῶσαν, δι’ fjv χαὶ κατ εἰχόνα θεοῦ λέγεται γενέσθαι ὁ ἄνθρω- πος. Tv γὰρ τῇ θείᾳ φύσει οὐσιωδῶς προσόντων, τινὰ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου φυχῄ εἰκονίξονται, οὐ φύσει αὑτῇ ἑνόντα, ἀλλὰ χάριτι. Φύσει μὲν γὰρ τὸ θεῖον ἁόρατον xat ἀθάνατον, ἀκατάληπτόν τε xal ἄφθαρτον. Ταῦτα δὲ xai τῇ Quyfj πρόσεισι χατὰ χάριν, οὐ κατὰ φύσιν. Οὔτε γὰρ fj φύσις αὐτῆς χαὶ ἡ οὐσία χαταληπ/ἡ, οὔτε μὴν ὁρατή. Καὶ ἄφθαρτος δὲ ἐστὶ xai ἀθάνατος, καὶ ἕτερα δὲ τῆς θείας φύσεως χαρακτηριστικὰ κατὰ χάριν bv τῇ qvx κεθεώρηνται. Αδὰμ δὲ τὸν πλασθέντα ὠνόμασε' σημαίνει δὲ τοῦτο πυῤῥὀν, κατὰ τὴν Ἔδραβδα διάλέχτον, ὡς φησὶν Ἱώσηπος, ὅτι ix πυῤῥᾶς γῆς διεπέπλαστο * τοιαύτη γὰρ ἡ παρθένος rf (19). Οἄτω δ' ἐν ἓξ ἡμέραις τὸν κόσμον παραγαγὼν, iv τῇ «ἑδδόμῃ χατέπαυσε. Διὸ καὶ τοῖς Ἑδραίοις f, ἑδδόμη τῶν ἡμερῶν ἄπρακτος εἶναι νενόμισται. "Όθεν καὶ Σάδδατον χέχληται ' τὸ & Σάθδατον ἡ τῶν Ἔδραίων γλῶττα λέγει, ἀνά- παυσυ’. Ἔθετο τὸν ἸΑδὰμ ὁ θεὸς iv τῷ παραδείσῳ, ὃν αὐτὸς κατεφύτευσεν, Eva τὸ ξύλον ἣν τῆς ζωής,

D xai τὸ ξύλον τῆς γνώσεως, 7], κατὰ τὸν Ἰώσηπον,

τῆς Φρονήσεως. Καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ, τῶν μὲν λοιπῶν µετέχειν (20), ἀπέχεσθαι δὲ τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως, θάνατον δὲ προεῖπε τὸ τς παραθάσεως ἐπιτίμιον. Ἄρδεται δὲ ποταμῷ ὁ παράδεισος, xal παόεισιν ἐχεῖθεν ὁ totae οὗτος εἰς τέσσαρα µερ:- ζόμενος, xai Φεισῶν μὲν ὄνομα τῷ πρώτῳ, x Ano» δὲ τοῦτο δηλοῖ ’ τοῖς δ' Ἕλλησι Γάγγης οὗτος dvó- µασται, τὴν Ἰνδιχὴν διιὼν (34), x«t ἑχδιδοὺς εἰς

Varia lectiones οἱ note.

(48) Ἡ Γραφὴ περιέχει ποιήσασθαι χε.ευσθῆ- αι. Ita cod. Colbert. Wolfianus, προσαγορσύει xs-

λευσθῆναι. W. (19) Ἡ παρθένος v5. Pro ἡ χαδαρὰ xal ἁπμι-

γῆς dictam putat Wolfius : malim quod nondum aratro proscissa essei. .

(20) Ἠετόχειν. Al. ms. ἆπο)αντιν Ww:

QU) 13x Ἰγδικὴ» διιών. Sequentia usque ad

51

ANNALIUM LIB. I.

98

τὸ πέλαγος. Επὼν δὲ χαλεῖται 6 δεύτερος ᾽ σηµαίνει A ab. Oriente prominet. Eum Josephus Nilum a

δὲ ἡ χλῆσις τὸν ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐχδιδόμενον, ὃν Νεῖλον Ἰώσηπος λέγει προααγορξύειν τοὺς Ἓλληνας,. Ὁ δ' ἐπὶ τοῦτο Τίέγρις ἐστιν, ὃν καὶ Διγλὰθ χἀλεῖ- αθαί φγσιν ὁ αὐτὸς, xal τὸ μετὰ στενότητος ὁξὺ ἐμφαίνεαθαι τῷ ὀνόάκατι,. Ὁ δὲ λοικὸς Εὐρράτης ἑατίν ' ftot φθρὰ, ἢ ἄνθοςο, Ἡ σχεδασµύός ' xa ἄμφω δὲ οὗτοι εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἱσδάλλουσι θάλασ- aav. Παρίστησι δὲ τῷ ᾽Αδὰμ ὁ θεὸς πάντα τὰ Qua * ὁ δὲ ἑχάστῳ γένει αὐτῶν ὀνόματα τίθηόι. Κτίζει ve τὴν γνναῖχα (22) ὁ θεὺς, µίαν τῶν πλευρῶν λαδὼν ὀπνώττοντος Teu ᾽Αδὰμ, xal προσήγαχεν αὐτὴν αὑτῷ. 'O δὲ ἐξ ἑαυτοῦ γενοµένην ταύτην ἑγνώ- ρισε, Χαὶ γυναῖχα ὠνόμασει Tol; yàg Ἑδραίοις Ρὐέα καλεῖται ἡ vuvh, χάχείνη Εὖα ὠνόμαστο. "Hv μὲν οὖν ἀμφοῖν dv τῷ παραδείσῳ µαχαρία &ayeyh, Ὑυμνοῖς cüst τῇ ἁπλότητι, καὶ ζωῇ τῇ ἀτέχνῳ. Φθονοῦνται δὲ παρὰ to) ὄφεως, f| μᾶλ- low παρὰ τοῦ νοητοῦ δράχοντος. Καὶ πρόσεισιν 6 ἴφις τῇ γυναιχὶ, xal συμθουλεύει γεύσασθαι τοῦ ουτοῦ τῆς φρονήσεως' ὁμοφωνεῖν δὲ τότε qnoi ὁ Ἰώστηπος τὰ ζῶα ἅπαντα, Ἡ δὲ πείθεται, xai ἱδυνθεῖσα τῇ βρώσει, πείθει xat τὸν ἄνδρα τοῦ xap- ποῦ μετασχεῖν. Καὶ ἔγνωσαν γυμνοὺς ἑαυτοὺς, xal ix φύλλων συχῆς ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα. Ἑκ ρύπτοντό τε διὰ τὴν γύμνωσιν ἀπὸ τοῦ θεοῦ ὁ λδάμ τε χαὶ fj γυνή’ χαὶ ὁ θεὸς τὴν αἰτίαν ἠρώτα, xat ὁ ᾿Αδὰμ τν γύμνωσιν προεθάλλετο, καὶ τὸ αἰτίάμα προσῆπτε τῇ Υυναιχίἰ. Ἡ ὃ) ἐξηπατῆαθαι

καρὰ τοῦ ὕφεως ἔλεγεν. Ὁ δὲ Geb; τῷ Doe xat- σ

α2ασάμενος πρότερον, ποδῶν τε αὐτὸν στερῄσας, xai τὴν Quvhv ἀφελόμενος, χατὰ τὸν Ἰώσηπον, xal ἱλυσπᾶσθαι χατὰ γῆς ἐπιτάξας, χαὶ πολέμιον ἆπο» efvac τὸ σπέρµα τῶν ἁπατηθέντων, πρὸς τὴν Υν- vaixa τρέπεται, xal τῷ ἀνδρὶ αὐτὴν ὑποχείριον τίθησι, xat ταῖς àv τῷ τίκτειν ὡδῖοιν ἐπιτιμᾷ. Εἶτα φ1ὶ τὸν ᾿Αδὰμ ὑπάγει ἐπιτιμίῳ: τόδ v ἡ πρὸς τὴν γῆν, ἐς ἧς ἐλήφθη, ἀποστροφὴ, καὶ τὸ ἐν ἱδρῶτι τὸν ἄρτον ἐσθίειν, xal «b τὴν γῆν ἀκάνθας xal τρι- θόλους ἀνατέάλλειν αὐτῷ. Καὶ µετοιχίζει αὐτοὺς ix

Grecis appellari ait. Qui sequitur, Tigris est, quem Diglathun appellari idem auctor affirmat : quo vocabulo acumen sive celeritas cum angustiis significatur. Qui restat Euphrates est : declarat autem ea vox sive impetum, sive florem, sive dis- sipationem : hi ambo in Erithreum mare erum- punt. Deus porro onimantes omnes ante Adamum statuit, ut is unicuique generi nomen luderet. l'raterea mulierem condit, costa sumpta ab Adamo dormiente, et eam adducit illi. Is vero ex se faclam agnovit, at mulierem nominavit. Nam Evam IHebrzei mulierem vocant, que illa nomine fuerat appellata. Ac utrique vitam in paradiso beatam agebant, nui simplicitate, et vita fraudis

B 17 experte. Hanc. invidet eis serpens, vel draco

potius, qui per serpentem intelligitur. Accedit serpens, fit auctor mulieri gustandi de arbore sa- pientiz: (eamdem autem tum fuisse vocem Jose- phus tradit omnium animantium) ; illa paret, esuque dcelectata marito etiam persuadet ut fructus esset partceps. Mex nuditate sua agnita, e ficulnis foliis cingula sibi fecere, seque a conspectu Doi subdueunt Adam et mulier. Cujus rei causam Deo percontante, Adamus nuditatem excusat, et cul- pam in mulierem transfert. Hxc vero a serpente se deceptam queritur. Deus autem serpentem prius exsecratas, privatum pedibus, ademptaque voce, et humi volutari jussum, hostem eoruin declarat, quos decepisset : ac. ad mulierem con- versus, maritu eam reddit obnoxiam, et partus doloribus multat. Deinde viro etiam poenam irro- gat hujusmodi, utet in terram, unde sumptus esset, reverteretur : et in sudore pane suo vescere- tur, et terra spinas οἱ tribulos ei gigneret. Jtaque paradiso ejicit pelliceis indumentis amictos, per qua crassior caro fortassis et. mortalis ac refra- οἱατία inteligitur. Hinc laboriosa nobis et plena dolorum vita exstitit, et ad vitia propensio.

τοῦ παρβδείσου, δερμάτινα aütolg περιθεὶς ἐνδύ-

pasa, ἴσως τὴν παχυτέραν σάρχα, x«l θνητὴν, καὶ ἀντίτυπον. Εντεῦθεν ἡμῖν d$ μοχθηρὰ χαὶ ἑπώδννος

ζω], καὶ τὸ πρὰς χαχίαν εὐόλισθον.

Γ’. Γίνονται τοΐνυν παΐδες αὐτοῖς, ὧν Κάῑν μὲν ϱ

ὁ πρότερος ἣν (ατῆσιν σημαίνει τὸ ὄνομα), ὅτι Ἱχτήσαντο ἄνθρωπον. "Λόθελ ὃ' ὁ δεύτερος. boot δὲ πένθος | κλῆσις, ἔσεσθαι γὰρ αὐτοῖς πέἐνθο; ἔμελλε δι αὐτόν. Καὶ ὁ μὲν "A662 νομεὺς ἣν ποι- pvlou, xal ἀρετῆς ἐπεμέλετο. 'O δὲ Κάῑν ἐγεώργει τὴν γῆν, πονηβότατος ὧν. Δόξαν δὲ αὐτοῖς ἀπαρχὰς ἐκ τῶν ἰδίων πόνων προσαγατεῖν τῷ θεῷ, ὁ μὲν ᾿Α6ελ τὰ χρείττω τῶν πρωτοτόχων καὶ θρεµµάτων προᾶ- Ίνεγχε, Κάῑν δὲ τὰ τυχόντα προσηγΊόχει τῶν τῆς γῆς

]H. Liberos igitur suscipiunt, quorum prior €ainus (acquisitionem hoc significat), quod homi- nem acquisissent ; posterior Abelus (luctum notat vocabulum : nam propter eum in luctu futuri erant) appellatas est. Ac Abelus quidem erat opilio, vir. tatisque studiosus : Cainus sutem terram colebat, homo improbissimus. Porro cum .eis visum — esset primitias laborum suorum offerre Deo, Abelus prestanüora ex primogenitis gregis offert, Caino sine delectu de terre fructibus offereute. Cum

Varie lecliones et note.

θάλασσαν in textum immisimus, ex cod. Viennensi et ex duobus Regiis et Colberteo. Sic autem edide- rat Wolfius : Τὴν Ἰνδιχὴν διιὼν χώραν, xa* πᾶσαν την v» χυχλῶν Εὐτάτ. Τῷ δὲ δευτέρῳ ποταμῷ Γεὼν τοὔνομα * δηλοί δὲ τοῦτο πολύ. Νεῖλος δ᾽ οὗτος τοῖς Ἕλλησι χάχληται! οὗτός ἐστιν χοχ)λῶν πᾶσαν

τὴν γῆν Αἰθιοπίαν ' Ὁ δέ γε τρίτος Τίγρις ἐπονο- µάρεται, τουτέστιν ἠχῶν, Ὁ δὲ λοιπὸς Εὐφράτης ἐστὶ», ἧτο: φορὰ, ἤγουν xlvnatz* καὶ ἄμφω δὲ οὐτοὶ εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἰσβάλλουσι θάλασσαν.

(22) Γυγαἴκα. «ta Reg. alter cod. Wolflianus γύι νσιον.

8) JOANNIS ZONAR.E 60 aute: Deus Abeli munera, Caini oblatione repu- Α χαρπῶν καὶ ngo3£zy17 68:5, cot; τοῦ "ΑΡελ b opou, diata, acceptasset, is illum sibi prelatum zgre fe- — «jj δὲ τοῦ Κάῑν οὗ προσέσχε προσαγωγῇ. Ὁ δὲ φθο: rens, occidit : et diris obligatus a Deo ad gemitum νήσας ἐπὶ τῇ προτιμήσει. κτείνει αὐτὸν, καὶ ἑπάρατος

; et tremorem condemnatur, et a conspectu Dei µΥίνεται τῷ 8e, καὶ ατένειν χαὶ τοέµειν χαταδε-

t ejectus, interra Naid habitat, ibique liberos pro- ῥδίχασται. Ἐχθληθεὶς δὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ,

'ereat, Hic mensuras et pondera excogitavit, οἱ ἐν Υῇ Ναὶδ ὤκησεν, ἔνθα καὶ παῖδας ἐγείνατο.

' primus agros limitibus distinxit, magister scelerum, atque urbem de nomine primogeniti sui Enossi condidit. Enossi fllius fuit Gaidad, qui Maleleelem genuit , Maleleel Mathusalem : quo natus Lainechus, e duabus uxoribus fllios suscepit Lxxviu, quorum Joabel armentarius fuit, pastu 16 ovium gaudens ; Jubal musicam excogitavit, et citharam ac psalte-

Οὗτος µέτρα τε xal στἆθµια Exsvónos. Καὶ πρῶτος ὅρους ἐπίξατο (23) γῆς, πονηρἰας χαθηγητὸς xpn- µατισθείς. Καὶ πόλιν εἰς ὄνομα τοῦ πρωτοτόχου

υἱρῦ αὐτοῦ Ἑνὼς ᾠκοδόμησεν υἱὸς δὲ τοῦ ᾿Ενὼς Γαἴδὰδ, υἱὸς δὲ τούτον Μαλελεὴλ, τοῦ δὲ Μαθον - σἀάλα, οὗ Λάμεχ υἱός. Οὗτος δύο γυναῖχας ἑαυτῷ

συναρµόσας, Αδὰν xa Σελὰν. παῖδας ἐς ἀμφοῖν

rium composuit ; Thobel Sela natus, faber fuit, ἔσχεν ἑδδομήκοντα xai ἑπτά' Gv. Ἰωαθὶλ μὲν κτη- ' ferro et re tractando occupatus. Adamo post Abe- .. νοτρόφος ἦν, χαὶ προθατείαν Ἠγάπηπεν' Ἰουρὰλ δὲ lis. nteritum annos nato ccxxx alius natus est β- B Μουσιχὴν ἐπενόησε, xal κιθάραν ἐμηχανήσατο, xat lius, quem Sethum.appellavit. Obiit Adamus, cum Φαλτήριον. θόδελ δὲ γεγονὼς ἐκ Σελᾶς, σιδηρεὺς aunos vixisset. Dcccc et xxx., Sethus annos v et cc jv, ἐργάτης σιδήρου τε xal χαλκοῦ. T δὲ 'Aüku g'nuit Enossum. Hic primus ausus est invocare µμετὰ θάνατον ᾿Αθελ διαχοσίων τριάχοντα Ὑεγονότι nomen Domini Dei, et Deum appellare Dominpm. ἐἑτῶν, ἕτερυς ἐγεννήθη νυἱὸς, ὃν ἐκάλεσε X10. Τέ- Sethus cum annos ncccc el xn. explevisset, defecit, Όνηκε δὲ ^ 'AóXp, ἔτη ζήσας ἑνναχόσια xal τριά- (1119 et flliabus relictis. Hic virtutem coluit, idem- — xov:a. X50 δὲ γενόμενος ἑτῶν πέντε xa διακοσίων, que studium posteris suis tradidit, qui doctrinam ἐγέννησε ziv Ἑνὼς, ὃς πρῶτος i mioev ἐπικαλεῖσθαν rerum coelestium a se inventam, duabus columnis, τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ θεοῦ, τόν τε Θεὸν πρρσαγο- alteri lapideze, alteri ex latere coctili inscripserunt: µρεῦσαι τὸν Κύριον. Δώδεχα δὲ καὶ ἑννακόσια ἔτη quod Adamus predixerat, universitatem rerum et *à πάντα (f$ea; Σὴθ, xol υἱοὺς xaX θυγατέρας i4ni et aqua perituram. £nosso natus est Cainan, λιπὼν, ἐξέλιπε: ὃς &ápsshv µετμει, xal μιμττὰς τοὺς a'iique fli ει fllis. Mortuus est, cum vixisset an- ἀπογόνους χατέλειψεν, οἳ σοφίαν τὴν περὶ τὰ οὐράνια μυ3 v et DCCCC. Cainano orti sunt Meleleel, aliiqueli- κχατενόησαν, καὶ στήλαις δυσὶ, τῇ μὲν &x λίθου, τῇ beri. Obiit, cum vixisset annos pcccc et x, Meleleelis C δὲ ἐκ πλίνθου ὁπτῆς πεποιηµέναις, τὰ εὑρημέ"'α filius fuit Jared, et alil : vita excessit anno ziatis ἐνέγραψαν, ἵνα καὶ τοῖς μετέπειτα σώκωνται. Ἔσεσθαι ροσσχον. Jared pater Henochi, et prater.hunc, Y&p ἀφανισμὸν τοῦ παντὸς, ᾿Αδὰμ προειρήχει, ix aliorum, defunctus est, cum vixisset annos. Lxu — mupó; τε καὶ ὕδατος. Ἐξ Ἑνὼς δὲ ἑτέχθη 6 Kolviv, supra pcccc. Henochi filius fuit Mathusala, et alii, — &33ot τε υἱοὶ xal Ouyacépec,xat ἁπέθανεν ἔτη ζήσας Acceptus autem fuit Henochus Domino, et transla» — mévze xal ἑνναχόσια. Ἐκ δὲ Kaiviv ἑξέφυ Μελειεὴλ tu5, ne€ reperius, annos natus cccLxv. Matbusalae — xai ἕτεροι παῖδες, καὶ τέθνηχε ζῆσας ἀριθμὸν ἑτῶν lias Lamechus fuit, et alii. Moritur anuo ztatis— àvvaxocluy xal δέχα. Παῖς δὲ Μελελεὴλ 6 άρεδ, PCCCCLXIX. Lamecho natus est Noe. Lamechus vera καὶ ἕτεροι, ὃς κατέλυσε τὴν ζωὴν ἐπ ἔτεσιν ὀχτα- mortuus est, expletis annis DCCLIH. χοπίοις xal πέντε πρὸς ἔνενβχοντα, Ἰάρεδ δὲ mavho του Ἐνὼχ, καὶ παίδων ἐπὶ τούτῳ ἑτέρων, καὶ τέθνηχε βιώσας ἔτη ἐνναχόσια xal ἑξήχοντα πρὺς δυσίν * vib; δὲ τοῦ ᾿Ενὼχ Μαθουσάλα xai ἕτεροι. Εὐηρέστησε δὲ Ἑνὼὠχ τῷ Κυρίῳ, καὶ µετετέθτ, x1it οὐχ εὑρίσχετο, ἑτῶν γεγονὼς τριακοσίων ἑξήχοντα χαὶ πέντε. Παῖς δὲ τοῦ Μα[ουσάλα Λάμεχ. καὶ ἕτεροι, χαὶ 0νῄσχει ζήσας Ert; ἑνναχόσια ἑξέχοντα χαὶ ἑννέα. Nos. δ᾽ ἑτέχθη τῷ Λάμεχ, καὶ τέ- Όνηχε Λάμεχ ἑπταχόσια ζήσας ἔτη, χαὶ πεντήχοντα πρὺς τοῖς τρισ[.

IV. No: tres nati sunt filii, Semns, Chamus,Ja- D — A'. Tip δὲ Νῶε τρεῖς ἐγένοντο. παῖδες, Zhu, Χὰμ, phetus. Filii porro Dei, conspectis flliabus homi- —'[ázc8. Ἰδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ τὰς θυγατέρας num, eas uxores duxerunt. Vocat autem Dei filios τῶν ἀνθρώπων, ἔαθον ἑαυτοῖς γυναῖχας' υἱοὺυς δὲ Scriptura, Sethi posteros, ob studium et cultum τοῦ θεοῦ φησιν f; Γραφῇ, τοὺς ἁπογόναυς τοῦ Σὴθ, virtutis : quo pacto etiam filios Altissimi vocat ὡς ἀρετὴν µετιόντας, καθὸ xai υἱοὺς "Yuylotou τους

eos, qui sunt virtute przediti. Hominum vero filias nominat, oriundas ex Caini posteritate. Josephus aulem ait, angelos accepisse filias hominum, eo sic (opinor) vocatos, quod placerent Deo, illorum- que vitae rationem zwularentur. Multiplicati ho-

ἑναρέτους χαλεῖ. θυγατέρας δὲ τῶν ἀνθρώπων φησὶ, τὰς ix τῶν τοῦ Κάῑν ἀπογόνων χαταγοµένας. 'O δὲ Ἰώσηπος ἀγγέλους λέγει τὰς θωγατέρας τῶν ἀνθρώπων λαθεῖν, οὕτω χαλέσας, οἶμαι, αὐτοὺς, ὡς εὐαρεστοῦντας Θεῷ, xal τὴν ἑχείνων πολιτείαν

Varia lectiones et note.

(33) 'Exsvóncs, xal πρῶτος ὅρους ἐπήξατο. À - ter cod. hoc loco mutilus hzc dantaxat habet : 'Ex- ενόησε. Τούτῳ vevvdzac παῖς "Evo. 'Ez ὦ l'at636,

ἀφ᾽ οὗ Μαλελεήλ * τῷ δὲ Μαθουσάλα τίχτεται Aapix υἱός. θατος, eic. W.

(1 ANNALIUM L.1B. I. 63

ἑ τιτγδεύοντας. Πλγθυνθέντες δὲ οἱ &/0purot πρὸς A mines, ad improbitatem deflexerunt, ac liberos ge-

xaxlay ἀπέχλιναν' οἷς xal παῖδες ἐγένοντο ὑθρισταὶ, γαὶ ἀτάσθαλο:, διὰ τὴν ἐν τῇ δυνάµει πεποίθησιν. Οἷς «ὸ θεῖον προσώχθισε, xal τὸ µακρόδιον ὑπετέ- ' µετο, ἑχατὸν χαὶ εἴχοσιν ἔτεσι την τῶν ἀνθρώπων «τεριγράὀας ζωὴν. Nos εὗρε χάριν ἑναντίον τοῦ θεοῦ. A:b xa εἰς θάλασσαν τῆς Ἱπείρου µεταθλτθείσης δι ἐπομθρίας πολυηµέρου τε xal σφ.δρᾶς, πᾶν μὲν τὸ ἀνθρώπινου φθείρεται γένος. Nie δὲ μόνος σώ: ζεται προμτθείχ θεοῦ, ξυλίνη λάρνακι, ἣν τετράγω» νον χστεχχε΄ασε, μῆχος μὲν ἔχουσαν πήχεων τρια- χωσίων, τὸ δὲ πλάτος πεντήχοντα, xal τὸ βάθος τριάχοντα. "Ev $, αὐτός τε xal οἱ παῖδες σὺν αὐτῷ, ἐμθέβηχεν, καὶ ἡ µίτηρ, xai αἱ γυναῖκες αὐτῶν, σπέρµατά τε παντοῖα ἐνθέμενος. xal ζῶα ὁμοίως Ex γένους παντός, πρὸς δ.ατἠρησιν τῶν :γενῶν αὖ- τῶν, ἀνὰ δύο μὲν τῶν ph καθαρῶν, ἑπτὰ δ᾽ ἐξ Exá- στου Ἰένους τῶν γαθαρῶν. Δέχατος 0 ἣν 6 Νῶε ix τοῦ ᾽Αδὰμ ἀριθμούμενος, xal μετὰ χιλιόδα διπλὴν ἑτῶν πρὸς διαχοσίοις τΞσσαράκοντα χαὶ δύο µέχρι xal αὐτοῦ τοῦ κχαταχλυσμοῦ. ᾿Ανοιγέντων δὲ τῶν αταραχτῶν τοῦ οὐρανοῦ ἡμέρας τεσσαράκοντα xal νύχτας, τὸ ὕδωρ ἐπὶ πῄήχεις πεντεχαίδεχα ὁρῶν ὑφψηλότερον γέγονε. Λέξαντος δέ γε τοῦ ὑετοῦ, xal -οὗ ὕδατο; ἑλαττουμένου μεθ) ἡμέρας ἑκατὺν xo πεντίχοντα, 5 λάρναξ ὄρει τινὶ τῖς ᾽Αρμενίας προ- a«)X£-À:, χατὰ τὸν μΏνα τὺν ἕθδομον. "Ote χαὶ a voitac ὁ Nie, µεθίησι xópaxa: ὁ δὲ οὐχ ἐπαντιλθε. Kai μεθ ἡμέρας àgtxe περιστερὰν, f) πάλιν ὑπέ- στρεφεν. Ἑ πτὰ δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, αὖθις ἀφῆ- x:v σὐτην, dj 0b »ápyo; ἑλαίας φέρουσα ὑπενέ- στησε. Νάντεῦυῦεν ἕγνω, ἐκλελοιπέναι τὸ ὕδωρ ἀπὸ τῆς γῆς. Καὶ ἐξῆλθον Νῶε xal ἡ γυνῆ αὗτοῦ, xal ol υἷοὶ αὐτοῦ σὺν ταῖς αὐτῶν γυνα!Θ, xal τὰ Qua 503a f» μετ αὐτῶν iv τῇ κιέωτῷ, καὶ ἔθυσε τῷ Θεῷ. ᾽Αποβατῆριον δὲ τὸν τόπον χλλεῖσθαι τοῖς ᾽Αρμενίοις φησὶν ὁ Ἰώσηπος, xai λείψανα δείχνυ- σθαι της λάρναχος ἐκεῖ * μεμνῆσθαι δὲ xal τοῦ xá- ταχλυσμοῦ καὶ τῆς κιθωτοῦ λέγει xal πολλοὺς τῶν τὰς βαρθαριχὰς ἱστορίας συγγραφαµένων, τὸν Χαλδαῖον τε Βηρωαὸν, καὶ Ἱερώνυμον τὸν Αἰγύπ- τιον, ὃς τὴν ἀρχαιολογίαν τὴν Φοινικικὴν συνεγρά- qato, xal τὸν ἀπὸ Δαμασχοῦ Μνασέαν' ὁ δὲ θεὸς µηχέτι ἐπαγαγεῖν εἶπε τοιουτονὶ πάθος τῇ Υῇ. Ἑνετείλατο δὲ πρὸς βρῶσιν χεχρῆτθαι τοῖς ζώοις, πλὴν χρέας Ev αἵματι φψυχῆς μὴ ἐσθίειν, xal φόνου ἀνθρώπων ἀπέχεσθαι. Σημεῖον δὲ τοῦ µηχέτι xa- ταχλύσαι τὴν γῆν iv ὄμθρῳ, τὸ τόξον ἔθστο τὸ ἐν τῇ νεφέλῃ, τὴν Ἶριν διὰ τοῦ τόξου δηλῶν. Νῶε δὲ μετὰ τὸν καταχλυαμὸν βιώσας fcm τριαχόσια καὶ πεντήχοντα, θνήῄσχει ἐνιαυτῶν γεγονὼς ivvaxo- σίων xal πεντήχοντα. Ἐϊρηται δέ γε περὶ τῆς πο-

nuere injurios, et ex filucia virium temerarios : quibus Deus offensus, etiam longzvitatem sustulit, vita hominum centum viginti annis circumscripta. Noe vero gratiosus fuit apud Deum. 19 Itaque con- tinente in mare vehemens οἱ diuturnum commu- tata, omne humanum genus interit. Noe solus di- vina Providentia arca lignea conservatur, quam quadrangulam fabrcfecit, longitudine — cubituum ccc, latitudine L, altitudine xxx. Eam conscendit ipse cum filiis, et mater, uxoresque eorum : ac se- minibus variis impositis, et animalibus cujusque generis, ad genera eorum conservanda, binis im- mundorum, et septenis paribus mundorum. Noe ab Adamo decimus numeralur, annis MMCCXLI elapsis usque ad diluvium. Apertis autem coli ca- taractis ad dies xi, totidemque noetes, aqua xv cu- bitis montium altissimorum cacumina superavit. Cum pluvia desiisset, et aqua post dies cL minue- retur : arca ad quemdam Armeni» montem septi- mo mense applicuit. Noe vero corvum per fene- stram emisit, qui non reversus est. Post dies ali- quot emisit columbam ; ea. rediit. Septem diebus elapsis, eadem, rursus emissa, festucam olivz re- tulit. Unde intellexit, aquam defecisse in terra. Itaque Noe et uxor ejus, et. filii cum suis uxori- bus, sunt egressi, et animalia quze cum eis in arca fuerant, ac sacrificarunt Deo. Locum eum Exscen- sum vocari ab Armeniis, tradit Josephus, et arcz reliquias ibi monstrari, ac mentionem facere dilu- vii et arce multos barbariez historie scriptores : ut Derosum Chaldzum, et /Egyptium Hieronymum, qui Pho'nicias antiquitates scripserit, et Mnaseam Damascenum; Deus autem se non amplius talem cladem terr: immissurum dixit et vesci jussit ani- mantibus (carnem tamen in sanguine animx ve- tuit edere) εἰ c»de hominum abstinere. Signum non peritura aqua terrz, ut in diluvio faetum, ar- cum in nube posuit, iridem per arcum intelligendo. Noe post diluvium vixit annos ccct; moritur natus annos DpcCCCCL. Josephus de multitadine annorum

ilius statis hominum sic ait : Νέεπιο hanc vitam,

annorumque paucitatem intuens, falsa. existimet ea que de veteribus memorantur. Nam illos, cum Deo

p chari essent, et ab ipso Deo orti, ac cibis etiam ad

diuturnitatem aptioribus uterentur, non mirum fuit, tantum temporis spatium vivere. Allera longrmeitatis causa [uit, utilitas rerum ab eis. excogitatarum, at astronomicg et geometrie : que deprehendi αὐ eis certo et explicari haud potuissent, ni pc annos vixis- sent, 90) quanto spatio magnus annus. completur. Hzc ille.

λυετίας τῶν ἀνθρώπων ἐχείνων ταῦτα τῷ Ἱωσήπῳ Μηδεὶς οὖν πρὸς τὸν viv βίον καὶ τὴν βραχύ- τητα τῶν ἑτῶν, ψευδῆ νομιζέτω τὰ περὶ τῶν πα.]ωιῶν ἱστορούμεγα. Οἱ μὲν γὰρ θεοφιλεῖς ὄν- τες, καὶ ὑπ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ γενόµενοι, xal διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς (24) ἐπιτηδειοτέραις κεχρῆσύαι

Vario lectiones et note.

vt: W

24) Kai διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς. ΔΙ. Καὶ διὰ τὸ τὰς τροφὰς ἐπιτηδειοτέρας

ποὺς πλείονα χρήνον εἷ-

EwM ο ο πτ

μμ”... ο πρὸς ᾖΆνιδιωρω (4,70€, Εεἱκότως ἔζων π.ῆθος ἐτῶν tocobDrov. Ἔπειτα καὶ διὰ τὴν εὐχρηστίαν ὧν ἐπεγόουν. ἀστρονομίας τε καὶ γεωμετρίας, ἅπερ οὐχ ἦν ἀσφαλῶς αὐτοὺς κατανοησαί τε καὶ εἰπεῖν pij ζήσαντας ἑξακοσίους ἐγιαυτούς' διὰ τοσούτων γὰρ π.ηροῦται ὁ μέγας ἐνιαντός.

V.Noz vero filii, δοιηυ8, Chamus, Japhetus, cum A — E'. Οἱ δὲ τοῦ Νῶε παῖδες, Σὴμ. Χὰμ, καὶ Ἰάφεθ,

redes suas e montibus in planitiem transtulissent , Noe, planiata vinca, epotoque vino inebriatus nu- datur. Ibi Chamus, nuditate patris visa, rem veluti per derisum suis fratribus nuntiat. Verum illi veste in tergum rejecta, retrorsum accesserunt, et nu-

., ditatem ejus aversis oculis contexerunt. Qua de

causa Noe, discussa ebrietate, illos votis remune- ratur, Chamum detestatur. Campus quem inco- luere Νο filii, Sennaar vocatur ; quorum cuique multis liberis matis, et in familias propagatis ,

multiplieati aunt eorum posteri. Nemrodus, Cham .

nepos, qui primus in terris gigas visus est, homo audax, οἱ robore: manuum przstans ceteris, (γ- rannicuin imperium institu:t, ae eis condendz tur- ris ex coctis lateribus auctor fuit. Sed Deus in- »itutum eoruin callide elusit, injecta linguarum diversitate, ut alii aliorum sermonem non intelli- gerent. Campus ille nunc Babylon vocatur, ob ser- monum confusionem. Nam Babel Ilebrzis est con- lusio. Ob eam linguarum diversitatem ita fuere dispersi, ut omnem continentem, omnes insulas «omplerent. Ex illis Noz posteris ita dissipatis, genles condità et cognominate sunt. Japhetus quidem septem genuit filios, qui a montibus Tauro οἱ Àmano progressi sunt, in Asia usque ad Ta- naim fluvium , in Europa usque ad Gades, quo- runi cognomina gentibus eunt indita. Gomares eniin a Gomer, nunc Galatz dicuntur. Magogos suos po- steros nominavit Magog, nunc Scythe vocantur. Ab Jovan, lones eLomnes Grzci cognomen habent. A Madai Madzi, hoc est Medi, nunc vocantur. Thobel Thobelos a se cognominavit, Iberes bi sunt. Mosoch auetor fuit Mesclenorum, qui nunc Cappa- doces babentur. Thiras a se nominavit Thiros, qui mutato post nomine Thraces dicii sunt. Àb Ja- pheti porro posteris hi orti sunt: Aschanaxes, Re- genes dicti, ab Aschanaxo : Riybatlzi (sic olim Paphlagones vocabant) genus ducere a Riphato creduntur. Thorgamzi Thorgamam auctorem jactant, post mutato nomine Phryges ap- pellati. Elisan Alis;orum princeps exstitit , qui aunt JZEolenses : et Tarseus Tliarsensium, sic enim olim Cilices vocabantur : unde precipua urbs eorum Tarsus dicitur, facta 2 unius Περ mutatione. S.c enim Josephus de Tarso scribit. Alii dicunt, Perseum in Ciliciam profectum, ac de condenda urbe cogitantem, dum fabris locum urbis demonstraret, planta pedis Jerram percussisse, atque inde urbem (Τάρσος cnim plantam Latinis significat) cognominatam. Οι!»

ἐχ τῶν ὁρῶν εἰς τὴν πεδιάδα χατῴχησαν. Νῶε δὲ φυτεύσας ἀμπελῶνα, ἔπιεν Ex τοῦ olvou, χαὶ ἐμε- θύσθη, xal ἑγυμνώθη. Xàp δὲ τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς ἰδὼν, τοῖς συγγένοις ἀνήγγειλεν, οἵον ἔπεγ- γελῶν τῷ πατρἰ. Οἱ δὲ χατὰ νώτου θέμενοι τὸ ἱμά- τιον, την πατριχὴν ἐχάλυψφαν γύμνωσιν, ὀπισθοφα- νῶς Ἰόντες, χαὶ ph προσθλέψαντες τῷ matpl. Διὸ xai ἀνανίφας ὁ Noe τοὺς μὲν εὐχαῖς ημείφατο, τῷ δὲ Χὰμ κατηράσατο' τὸ δὲ πεδίον ὃ χατῴχουν οἱ υἱοὶ Νῶε, χέχληται Σεναάρ. Πολλῶν δὲ γενοµένων ἑχάστῳ παίδων, χαὶ εἰς γενεὰς προελθόντων (95). ἐπληθύνθησαν οἱ τούτων ἀπόγονοι. Νεθρὼδ δὲ τις ὁ τοῦ Χὰμ υἱωνὸς, ὃς πρῶτος ὤφθη Ὑίγας ἐτὶ τῆς γῆς, τολμηρὸς χαὶ χατὰ χεῖρα Ὑενναιότερος

B τῶν ἄλλων ὑπάρχων, el; τυραννίδα τὰ πράγματα

περιέστησε, xal πύργον οἰκοδομεῖν αὐτοῖς ὑπέθετο ἐξ ὁπτῆς πλίνθου δξδομημένον. ᾽Αλλ᾽ ὁ θεὺς τὰς τούτων βαυλὰς (26) διεσχέδασεν εὐφνῶς, ἀαυνέτους τῶν παρ) ἀλλήλων φωνῶν διὰ τοῦ τῶν Ἱγλωσσῶν μερ.σμοῦ τούτους ἀποφηνάμενος. Τὸ δὲ π.δίον ἑχεῖνυ vov Βαδυλὼν χαλεῖται, διὰ viv περὶ διάε- xtov σύγχνσιν. 'E6paiot μὲν Υὰρ Βαθὶλ χαλοῦαι thv σὐγχυσιν. Zxlbvavzat δὲ λοιπὸὺν ὑπὸ τῆς ἆλλο- γλωσσίας, ὡς πᾶσαν Ίπειρον xol νησον πληρω- 0ῆναι αὐτῶν. Σχεδασθέντων δὲ τῶν ἀπογόνων τοῦ Nos, &E ἐχείνων τὰ ἔθνη συνέστησάν τε καὶ cvo- µάσθησαν. Ἑπτὰ voov ὁ Ἰάφεθ νυἱοὺς ἐγέννησεν, οἱ ἀπὸ τοῦ Ταύρου xal ᾿Αμάνου τῶν ὁρῶν προῇλθον, ἐπὶ μὲν τῆς ᾿Ασίας ἄχρι ποταμοῦ Ταναῖδος' ἐπὶ δὲ

C τῆς Εὐρώπης ἕως Γαδείρων, ὧν τοῖς ὀνόμασι xol

ἔθνη ἐπεχλήθησαν. Γομαρεῖς μὲν ἀπὸ lópep, οἱ voy Γαλάται λεγόμενοι’ Μαγώγας δὲ τοὺς ἐξ αὐτοῦ ὠνόμασεν ὁ Mayo, Σχύθαι δὲ νῦν χαλοῦνται. Ἐκ δὲ Ἰωδὰν Ίωνες καὶ πάντες Ἕλληνες ἐπεχλήθησαν. 'Ex Μαδαῖ δὲ Μαδαῖοι, οἱ Μῆδοι προσαγορεύονται νῦν. θεδὲλ, Θεδῄλους τοὺς ἐξ αὐτοῦ ἐπωνόμασεν' οὗτοι δ' εἰσὶν Ἰδηρές, ὁ δέ γε Μοσὸχ τοῦ γένους κατῆρξε τῶν Μεσχηνῶν, Καππαδόχαι οὗτοι vopi- ζονται. θειρὰς δὲ θείρας τοὺς ἐξ αὐτοῇ πρυσηγό- ρευσεν, οἱ 8páxec µετωνομάσθησαν ὕστερον. Ἐκ 6b τῶν ἐκγόνων Ἰάφεθ ᾿Ασχανάξαι μὲν οἱ χληθέν- πες Ῥηγῆνες, ἐξ ᾿Ασχανὰξ πρυχθησαν. Ίνεφα- θαῖοι δὲ (οὕτω πρὶν τοὺς Παφλαγόνας ἑἐχάλουν) ἐκ Ῥιφὰθ τὸ γένος ἕλχειν πιστεύονται’ χαὶ Θοργαμαῖοι τὸν Θοργαμᾶν πρόγονον ἑαυτοῖ ἐπιγράφουσιν, ot Φρύγες μµετεχλήθησαν ὕστερον. Ἐλισὰν € Αλισαίων ἀρχηγέτης ἐγένετο, οἵπερ εἰσὶν Αἱολεῖς. Καὶ θαρσεὺς τῶν Θαρσέων ἐγένετο πρόγονος τὸ γὰρ πάλαι Θαρσεῖς ἑχαλοῦντο οἱ Ἐίλιχες. "O0ev χαὶ ἡ τῶν παρ) αὐτοῖς πόλεων ἀξιολογωτέρα Tap-

Varie lectiones et nota.

(25) Elc γεγεὰς zposAQrtur. Παρελθόντων. W. (26) 'A.1L4" ὁ θεὸς τὰς τούτων BovAdc. Οὕτω δὲ ἁεμηνότας αὐτοὺς ὁρῶν ὁ θΘεὺς, ἑτερογλώτσους μἱργάσατο. Hoc est, Deus, cum furorem illorum

cerneret, effecit ut. diversis linguis loquerentur. Et paulo post: 'O δὲ τόπο:, iv ᾧ πύργον ᾠκοδή- ουν, locus vero in quo turrem exstruebant. Et mox, pro ἄχρι ποταμοῦ, µέχρι. W.

^ -* το T-RMX TELLE Ni . te . . ι

65 ÁNNALIUM 1.19. I. (0000 66 οὓς καλεῖτα:, τοῦ θῆτα µεταθληθέντος εἰς ταῦ. Οὔ- A mam insalam Chetim etcoláit : hic Cyprus est,

τως τῷ ἹἸωσήπῳ γέγραπται περὶ τῆς Ταρσοῦ. ἅτεροι δὶ τὸν Περσέα φασὶν τῇ τῶν Κιλίχων χώρα ἐπιδη- µήσαντα, καὶ πόλιν βουληθέντα χτίσᾳε, xai τὸν τόπον «hc πόλεως τοῖς οἰκοδόμοις δεικνύοντα, τῷ ταρσῷ τοῦ ποδὺς πατάξαι τὶν γῆν, χἀντεῦθεν ἐπιχληθῆναι τὴν πόλιν Ταρσόν. Χέθιμα δὲ τὴν νῆσον συνῴκισεν ὁ Χ:θίμ. Ἡ Κύπρος αὕτη ἑστὶ παρ) Ἑλλήνων οὕνω χληθεῖσα, διὰ τὴν παρ᾽ αὐτοῖς θεόν' τὴν ᾿Αφϕροδίτην γὰρ Κύπριν προσαγορεύουσιν. Οἱ δὲ γε παῖδες τοῦ Xàip, τὴν ἀπὸ Συρίας, xat 'Apávou καὶ Λιθάνον τῶν ὁρῶν vf» χατέσχον, χαὶ ὅσα πρὺς θάλασααν αὐτῶν ἑτέτραπτο μέχρις Ὠχεανοῦ, χατειλήφασι. Καὶ προ. ᾖλθοσαν Ex μὲν Χοῦς Χουσαῖοι, Αἰθίοπες οὗτοι εἰσί. Μεσρὲμ δὲ, Μεσραίων προπάτωρ ἐγένετο. Οὕτω δὲ χαλοῦνται Αἰγύπτιοι, χαὶ ἡ τῆς Αἰγύπτου χώρα Μεσρὴν ὀνομάζεται. Φοὺτ δὲ τὴν Λιθύην χατῳχισε, χαλ Φούτους τοὺς τῆς χώρας ἐχάλεσε, Δούτην δὲ τὴν χώραν αὐτὴν. Μετεθλήθη 5' ἡ χλῆσις αὐτῆς (27) μετέπειτα εἰς Λιθύην, ἐχ Λιθύος υἱοῦ Μεσρέμ. Χα- vaio δὲ τὴν χληθεῖσαν ὕστερον Ἰουδαίαν συνοικίσα;, Χα»αναίαν αὐτὴν προσηγόρευσε, xai Χαναναίους touc ἐξ αὐτῃ;. Οἱ δὲ Μεσρὲμ παΐδες τὴν ἀπὸ Γάδης ἕως Αἰγύπτου χατέσχον γῆν. Móvou δὲ Φιλιστιεὶ thv ἐπωνυμίαν διεφύλαξεν dj ἐχείνου µερὶς, fiv Ua- λαιστίνην Ἕλληνες ὠνομάχασι, Σιδώνιος δὲ wai; πρωτότοχος Χαναάν, àv Φοινίχῃ πόλιν ἀνέστησε, Σιδῶνα χαλέσας αὐτὴν. Ἀμαθεὶ δὲ ᾽Αμάθην ἔχτισε φόλιν, fj» ἩΜαχεδόνες κατῴκισαν (25), τὴν δὲ πόλιν Πτολεμαῖος Ἐπιφανὴς λεγόμενος, Ἐπιφάνειαν µετ-

ωνόµασε. Σημ. δὲ τῷ vli) Νώε πέντε τἶχτονται παῖ- (c

δες, ol τὴν μέχρις Ὠκεανοῦ τοῦ κατ Ἰνδίαν ρἰχοῦσιν σαν, àm' Εὐφράτου ἀρξάμενοι. Ἐλὰμ μὲν οὖν Ἐλυμαίους Περσῶν ὄντας ἀρχηγέτας κατέλιπεν. λσουρ δὲ Nivov οἰχίζει πόλιν, xal τοὺς ὑπ' αὐτὸν ἸΑσσυρίους ὠνόμασε΄ καὶ ᾽Αρφϕαξὰδ Χαλδαίων προ- πάτωρ fv. Ἰ Αρὰμ δὲ τοὺς Σύρους κληθέντας ὕστεραν, ᾽Αρχμαίους ἐᾷ ἑαυτοῦ προσηγόρευσεν. 0 δὲ Λοὺδ Λούδους προήγαχεν, ol Λυδοὶ μετέπειτα προσεῤῥήθησαν. Tov δὲ υἱῶν Αρὰμ τεσσάρων bv- των, ὁ μὲν τὴν Ἱραχωνῖτιν οἰχίδει,

quam Greci a dea sua Cypridé, hoc est Venere denominant. Chami liberi Syriam et Amanum ac Libanum montes tenucre; et quidquid terre illius mare spectat, usque ad Oceanum occuparunt. & Chuso Chuszi sunt orti, hoc est, ZEthiopes. Μες. rem Mesrzorum (sic /JEgyptii vocantur, et terra JEgypti Mesren) conditor exstitit. Phut Libyam incoluit, et regionis incolas Phutos nominavit, ip- semque regionem Phutam. Post appellatio ejus in Libyam est mutata, a Liby filio Mesremi. €Chansam Chanansam, post Judeam vocatam, incoluit, no- mine a se indito : populus Chananzi dictus. Mes- remi liberi terram quie est a Gaza /£gyptum usque tenverunt. Verum solius Plrilisttim nomen pars ii- lius retinuit quam Greci Palzstinam dixerunt. δί- donius primogenitus Chanaanis filius, urbem a se in Phoenicia conditam Sydonem appellavit. Amathes urbem Amatham, Macedonibus habi- 1atam, condidit: eujus urbis nomen Ptolemzus cegnomenio Épiphanes, in Epiphaniam commuta- vit. Semo Noe filio quinque nati filii, sumpto ab Euphrate initio, Asiam usque ad Indicum Oceanum incoluerunt. Elam Elymzos Persarum majores re- liquit. Asur urbem Ninum condidit, et populum suum Assyrios vocavit. Arphaxad Chaldaeorum fuit auctor. Aram eos qui post Syri nominati sunt, Ára- meos a se vocavit. Lud Ludos dixit, qui post Lydi sunt appellati. Cum autem Arami quatuor essent filii, alius Tracbonitidem et Damascum condit, quz inter Palestinam et Colesyriam interjacet : alius Armenios, alius Bactrianos. Arphaxadi fllius fuit Cainam, Cainanis Sala. ls Eberis pater. Eber Pha- lecum genuit, ob terra divisionem sicappellatum : nam cum ilius temporis homines dividerentur, eliam terrz facta esi partitio. Hebrzi autem par- titionem Phalec dieunt, qu:e gens ab Ebere auctore suo nomen habet. Phaleci filius 94 fuit Ragab, Ragab autem pater Seruchi. 1s Nachorum genuit, Nachorus Tharam, Thara Abrahamum.

xai τὴν Aapgaoxóv* μέση δ' ἐστι Παλαιστίνης xol Κοίλις

Συριας * ὁ δὲ ᾽Αρμενίαν, Βαχτριανοὺς δὲ ὁ ἕτερος. Τοῦ ᾽Αρφαξὰδ δὲ υἱὸς Kalvàv, mai; Καϊνὰν ὁ Σαλά. θὗτος δὲ πατὴρ "E6:p. "E6ep δ' ἔτεχε τὸν Φαλὲγ, οὕτω κληθέντα διὰ τὸν τῆς γῆς µερισµόν. "Oz: γὰρ à διαίρεσι; γέχονε τῶν τότε ἀνθρώπων, γχαὶ ὁ τῆς (ῆς μερισμὸς τότα ἐτέχθη. Φάλεχ γὰρ ᾿Εδραῖον τὸν μερ:σμὸν ὀνομάζουσιν Ἑδραίων δὲ «b ἕθνος ἐκ τοῦ "Ἔδερ ἀρχῆθεν ἐκλήθη. Τοῦ Φαλὲγ δὲ ὁ υἱὸς à "Payà6 πατὴρ τοῦ Σερούχ, οὗτος 0 ἔτεχέ τὸν Ναχώρ * ἐκ Ναχὼρ δὲ θάῤῥα προῇλθε, θάῤῥα 0k κατὴρ Αθραάμ.

6’. Τοῦ δὶ τῶν Ἑδραίων γένους προπάτωρ xaX D —VlI. Gentis porro Hebraorum auetor ei patriar-

πατριάρχης τῶν αὐτοῦ πατριῶν ὁ μέγας οὗτος Υέγο- νεν ᾿Αδραὰμ, ὃς αλδαῖος μὲν ἣν τὸ γένος, δέχατος ἀπὸ Νῶε γενόμενος, διαχοσίων &viov xal ἑνενήκοντα πρὸς δυσὶ διεληλυθότων, EG ὅτου τὴν γην &xacav ὁ θιὸς ἐπομθρίᾳ χατἐχλυσεν. Οὗτος προγόνων iy ἀσεθῶν, πρῶτος ἔγνω 8sbv ἕνα, τὸν τῶν ὅλων Δη;»

cha sus nationis maghus iste Abrahamus exstitit; genere Chaldeus, a Noe deeimus, annis ecxco elapsis, exquo Deusterram universam undis demer- serat. Hic impiis ortus majoribus, primus cognorvis Deum unum, rerum universitatis opifteem, auctore ex operibus deprehenso, cui soli tribuendum ho-

Vario lectiones et nota.

(27) 'H «Anci αὑτῆς. Cod. Colbert. et Wolf. Ἡ κ«λῆσις τῆς χώρας.

(28) "Hx Μακεδόνες καᾳζφκισαν. "lv Μακεδόνες à; ἑνὶς τῶν Πτολεμαίων Ἐπιφανοῦς A&Topévou

Ἐπιφάνειαν µετωνύµασαν, Cujus nomen Macedo- nes a. Ptolemeo quodam Epiphane in Epiphaniam mutarunt. lta codd. Wolf. leg. εἰ Colbert.

01 JOANNIS ZONARJE 68 norem asserebat. Qua de re controversia inter eum A μιουργὸν, ἔχ τῶν ποιημάτων χαταλαθὼν τὸν ποιη

et Chaldaeos orta, demigravit illinc, auctore quem cognoveral Deo, et Chananzam tenuit. Quam cum (ames premeret, abiit in /Egyptum, ibique ob sa- pientiam admirationi habitus, arithmelticam et aswononiam rudibus tum artium illarum /gyptis tradidit : qux quidem a Chaldzis in "Egyptum, atque inde in Greciam transisse perhibentur. As- syriis autem Sodomitas aggressis, apud quos Lotus fratris Abrahami filius, et Sarz frater habitabat , ac multis Sodomitarum interfectis, caeterisque ca- piis, Lotus ctiam inter exteros ezpitur. Quo Abra- hamus intellecto, cum ccexvin verbis et 111 amicis Assyrios persequitur, Lotum ac Sodomitas liberat. levertentem ab hostium persecutioue, urbis So- lymz rex nomine Melchisedecus (qui Graecis regem justum significat) excipit. Solyma vero tum dicc- batur urbs Jerusalem. Adeo vetusta illa est, atque omnes antiquitate superat. Deus approbata virtute Abrahami, remunerationem illi pollicetur. Illo au- tem dicente; quodvis sibi bencficium insuave fore, qui harede careret. (iequedum enim germanam sobolem susceperat, αγ vulva obstrucia;, Deus etiam filium ei se daturum promittit, a quo magnus populus esset propagandus, stellis numero par : eumque una cum suis masculi sexus pudenda cir- cumcidere jussil, ne genus ejus cum aliis gentibus confunderetur : itaque circumciduntur. Abrahamo jam centenario nascitur e Sara filius, Dei jussu lsaacus appellatus, qwod risum significat : sive quod Sara, dato oraculo de partu suo riserat : quod ob effetam zetatem, promissioni fidem habere diflicile, neque ulla spes prolis erat (nonagenaria enim Isaacum 93 peperil) : sive quod puer, risus occa- sio fuerit parentibus, hoc est, alacritatis οἱ lzelitize. Octavo post nativitatem die puer circumciditur : qui mos etiam a Judsis observatur. Arabes vero anno xi cireumcidere pueros solent, quod Ismaci gentis conditor circa eain fuerit aatem circum- cisus. Nam quo tempore circumcisionem Abrahamo mandarat Deus, xii annorum fuerat. Significat au- iem [smaelis nomen divinitus vocatum ; quippe quod Deus Abrabamum supplicis voti compotem red- didisset, dato filio. Genuit autem hunc ex ancilla,

την, καὶ τούτῳ μµόνῳ thv τιμὴν ἀπονέμειν δεῖν ἔλεγε. Στασιασάντων δξ διὰ ταῦτα πρὸς αὐτὸν τῶν Χαλδαίων, µετῴχχσεν ἐχεῖθεν, τοῦ γνωσθέντος αὐτῷ χελεύσει Θεοῦ, xai τῆν Χαναναίάν ἔσχηχε viv. Λι- μοῦ δὲ τὴν Χαναναίαν πιέζοντος, µεταναστενει εἰς Λίγυπτον. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει, την ἀριθμη- τιχὴν τοῖς Αἱγυπτίοις xal τὰ περὶ ἀστρονομίαςι ἁμαθῶς τούτων ἔχουσι, παραδίδωσιν. Ἐκ Χαλδαίων γὰρ λέγεται φοιτῆσαι ταῦτα πρὺς Αἴγυπτον, κἀκεῖ- θεν πρὸς ἝἛλληνας (29). Ασσυρίων δ ἑπελθόντων τοῖς Σοδοµίταις. o; συνῴκει xai Aot, ἀδελφόπαις ὢν ᾿Αθραὰμ, τῆς Σάῤῥας τε ἀδελφὸς, xal πολλῶν μὲν πεσόντων Σοδομιτῶν, αἰχμαλωτισθέντων δὲ τῶν λθιπῶν, xai Λὼτ τοῖς Σοδοµίταις συνηχµαλώτεντο. *"O μαθὼν ᾿Αθραὰμ, σὺν τριαχοσίοις ὀχτὼ xal δέκα οἰκέταις αὐτοῦ, xal φίλοις τρισὶ, κατεδίωξεν ὀπίσω τῶν Ασσυρίων, καὶ τούς τε Σοδοµίτας ἔσωσε, xai τὸν Aut. Ἐπανιόντι ὃ ix τῆς διώξεως,ὁ τῆς Σ΄λυψα πόὀλέως βασιλεὺς αὐτὸν ὑποδέχεται, χεχλη:μένος Mes- χισεδέχ. Σημαίνει δὲ τοῦτο μεθαρμοζόμενον εἰς την Ἑλλήνων διάλεκτον, βασιωεὺς δίκαιος. Σόλυμα γὰρ ἣν ὄνομα τότε τῇ πόλει Ἱερουσαλήμ». οὕτως ἀρχαία λίαν ἡ πόλις, xa* χρόνῳ τὰ πρεσδεῖα xÀn- ρωσαμένη κατὰ πασῶν. Τῆς ἀρξτῆς δὲ τὸν ᾿Αθραὰμ ἁποδεξάμενος 6 θεὸς ἀμιιδὴν ὑπὲρ αὐτῆς ἐπηγγέλ- )sto* toU δὲ φαµένου ἄχαρι πᾶν αὑτῷ δοχεῖν εὖε, γέτηµα, pr, ἔχοντι τὸν τοῦτο διαδεξόµενον ( jv γὰρ ἔτι γονῆς ἁμοιρῶν γνησίας, ὅτι τὴν μήτραν ἡ Σάῤῥα πεπἠρωτο) ὁ sb; xal παῖδα δώσειν αὐτῷ χαθυπέ- σχετο, xaX ἐξ ὀχείνου µέγα προελθεῖν ἔθνοι, τοῖς ἄστρασι τὸν ἀριθμὸν ἐξισούμενον * xal περιτµηθῖνα» τὰ αἰδοῖα αὐτὸν xat τοὺς ὑπ) αὐτὸν ἐχέλενσεν ἄῤῥε- vas, ἵν εἴτ τὸ γένος αὐτοῦ τοῖς ἄλλοις ἕννεσιν ἀνε- πιμιχτὸν, xal περιετμήθησαν. Γίνεται τοίνυν τῷ Ἀθραὰμ mal; ἑκατὸν γεγονότι ἐνιαυτῶν ἐκ τῆς Σάῤῥας, 076 θεὸς Ἰσαὰχ χαλέσαι προσέταξε. Δηλοϊ δὰ τὸ’ ὄνομα γέλωτα, f] ὅτι μειδίσµα τῇ Σάῤῥα ἑἐγέ- veto, τέξεσθαι αὐτὴν τοῦ Θεοῦ χρηµατίζαντο;, διὰ τὸ τῆς ὑποσχέσεως δύσελπι, παρήλικι οὔσῃ, xav μὴ πρ,σδοχώση τεκεῖν (ἐνεγῆχοντα γὰρ ἑτῶν τὸν Ἰσαὰκ τεχοῦσα ἐτύγχανεν) ἡ ὅτι γέλωτος ὑπόθεσις τοῖς γονεῦσι τὸ παιδίον ἐγένετο, θυµηδίας δηλαδὴ xal χαρᾶς. Τεχθέντα δὲ τὸν παΐδα τοῦτον, κατὰ τὴν

cum qua eum Sara rem habere jusserat. Nam quia D ὀγδόην ἡμέραν ὁ πατὶρ περιέτεµεν. "00εν οὕτω καὶ

Qum ex sese nihil parere poterat; a marito petiit, ut cuu) ancilla domestica, ZEgyptia genere, cui no- men Agar erat, concuuberet : e qua natum lsmae- Jem, pro [ilio sibi vendicavit. Post tamen Isaacum genituin, Agarem cumx;filio ex aemulatione relegavit. Cum ad.evisset Isaacus, aut, ut Josephus Hebraus LradiL, vir factus esset (nam lsaacum Lum quinde- cim onnorum fuisse ait), Deus periculum facit Abrahami, et filium immolare jubet, atque in monte quodam adolere unigenitum illum et dilectum. Non refragatur Abrahamus : sed fllio assumpto, et in

τοῖς Ἰουδαίοις Evsvóutato περιτέµνεσθαι. "Άραδες δὲ μετὰ τρ.σχαιδέχατον ἔτος τοὺς Ταΐδας περιτέ- μνειν εἰώθαγιν, ὅτι xal Ἰσμα]λ ὁ προπάτωρ αὐτῶν kv τούτῳ τῷ χρόνῳ περιετέτµητο. Τρισχαΐδεχα γὰρ ἦν ἐτῶν, ὃτε τῷ ᾿Αθραὰμ ὁ Ocho ἐπέταξε τὴν περι- πομἠν. Σημαίνει δὲ τὸ ὄνομα τοῦτο Θεὀχ.1ητογ, ὡς τοῦ Θεοῦ τῆς ἱκεσίας ᾽Αθραὰμ axoucavto;, xal παῖδα δόντο; αὐτῷ. ᾿Εγείνατο δὲ τοῦτον ἐκ παιδί- σχης, ἣν ἡ Σάῤῥα αὐτῷ συγχατέχλινεν. Ἰδίας γὰρ ἁμοιροῦσα τό-ε γονῆς, οἰχείᾳ παιδίσχῃ, ᾿Ἀγὰρ ὀνο- µασθείσῃ, Αἰγυπτίᾳ τὸ γένος, μιγΏναι τὸν ἄνδρσ

Varie lectiones οἱ nota.

(29) Πρὸς "EAAnxrac. Εἰ;. Et post αἰχμαλωτισθέντων pro a χμαλωτευθέντων. W.

(a ANNALIUM LIB. 1. 70 5:122:0, xai τεχούσῆς ἐχείνης τὸν Ισμαήλ, ᾠχειώ- A designatum a Deo montem abducto, communicat

σατο τὸ παιδίον ἡ Σάῤῥα. Τεχοῦσᾳ δέ γς τὸν Ἴσαὰν, τῆς "Aqap σὺν τῷ υἱῷ φυγὴν διὰ ζηλοτυπίαν κατ- εΦηφίσατο. ᾿Αδρυνθέντος δὲ τοῦ Ἰσαὰκ, f| ἀνδρωθέν- τος χατὰ τὰν 'E6palov Ἱώσηπον (εἴκοσι γὰρ xai πέντε ἐνιαντῶν φησὶν εἶναι τὸν Ἰσαὰκ τότε) πεῖραν ὁ θεὸς ἑπάγει τῷ ᾽Αδραὰμ, χαὶ χα).έσας αὐτὸν θύμα προσαγαχεῖν χελεύει τὸν υἱὸν, xal εἰς ἓν τῶν ὁρέων ἁ παγαγόντα τὸν μονογενῆ, τὸν ἀγαπητὸν, ὅλοχαυ- τῶσαι. Καὶ οὐκ ἀντεῖπεν ὁ ᾿Αθρᾳὰμ., ἀλλά τὸν παῖδα προσειληφὼς, xal εἰς τὸ ἐπιταχθὲν αὐτοῦ ὄρος άνα- γαγὼν, τὸν θεῖον αὐτῷ χ.ινοῦται χρησμὸν, xai γεν- ναίως οἴσειν τὴν καθιέρωσιν παραινεῖ, χελεύοντος τοῦ Θεοῦ. 'O δὲ πείθεται, xal ἑχὼν ἑαυτὸν παρέχει πρὺς καθιέρωσι», gh δίχαιον εἶναι φῆσας cou xal

oraculum : hortatus ut, quoniam Deus ita juseis- sél, consecrationem fortiter ferret. Paret ille, ος .— ultro se offert victiinam. Neque enim zequum esse, Dei et patris voluntati adversari. Sic ista Josephus refert. Deinde filio parcere jubetur Ahrabamus, et aries ultro ad incensum substtuitur. Post ha:c Sara moritur,annos nala cxxvr. Abrahamus zliam uxorem ducit, Clieturam nomine, e qva (ilii sex ei nascontur. Isaaco annos circiter xL nato, Rebeccam filiam Bathuelis, fratre Abrahami Nachore nati, in Mesc- potamia despondet. Deinde moritur, cum vixisset snnos cLxxv. Isaacus Rebecca ducta, gemellos ex ea procreat , quorum natu major, ob hirtos corpore pi- los, Esau vocatus. Minor plantam majoris, qui prior

Πατ ρὸς ἀντιτείνειν θελήµατι. υὕτω ταῦτα τῷ Ἰω- B ex utero materno exsilierat, manu retinet : ob

957 ἱστόρηται. Elsa φείαασθαι τοῦ vioU χελεύεται Αθδραὰμ, xai χριὸς αὑτομάτως εἰς ὁλοχαύτωσιν ἀντι-

id Jacobus appellatus, quod supplantatorem η:- tat.

δίδοται. Mezà ταῦτα θνήσχει μὲν Σάῤῥα, ἑτῶν οὖσα ἐχατὸν εἴχοσι πρὸς ἑπτά. 'O 9^ ᾿Αδραὰμ ἑτέραν t ráyeto, χεχλημένην Χετοῦραν ἐξ fi viel; αὐτῷ φύονται EC. Td Ἰσααὰκ δὲ περὶ τεσσαρακοστὸν ἔτος γεγονότι, µντ- στεύεται ὁ πατὴρ Ῥεθέχχαν ἐχ Μεσοποταμίας, Ὀνγατέρα Βαθουᾗλ, υἱουΝαχὼρ, ἁδελφοῦ ᾿Α6ραάμ. Ἔπκειτα τελε .τᾷ μὲν ἕτη ζήσας ἑχατὸν ἑθδομήκοντα καὶ πέντε. Εῆμας δὲ τὸν Ῥεθέακαν ὁ Ἴσαὰς, διδύµους ποῖδας ix ταύτης γεννᾷ , ὧν τῷ μὲν πρεσθυιέρῳ καθόλου τοῦ σώματος δασεία ἑφύετο θρ)ξ, ὅθεν καὶ Ὥσαῦ ἐχλέθη, διὰ τὴν τρίχωσιν. Τῷ νεωτέρῳ δὲ fj yep εἴχετο τῆς π-:έρνης τοῦ ἀδελφοῦ, τῆς μητριχῆς προ-

εχθορήντος Ὑαστρὸς, διὸ xal Ἰακὼδ ὠνομάσθη. ΠἩτερνιστὴν δὲ τὸ ὄνομα χατ᾽ Ἑδρανους δηλοξ.

Z'. Γτράσας ἐπὶ τούτοις ὁ Ἰσαὰχ xai τὰς ὄψεις πιπέρωται. Καὶ τὸν Ἡσοῦ προσκαλεσάµενος ( προ- τετίµητο yàp ἐχείνῳ διὰ τὰ πρωτοτόχια) xat θτρᾶ- σαι χελεύε:, xal ἑτοιμᾶσαι δεῖπνον αὑτῷ, ἵνα φαγὼν (φησὶν) εὐ.λογήσω σε πρὸ τοῦ µε ἀποθανεῖν. Kol

'Ἡσαῦ μὲν ἑξήει πρὸς θήραν. Ἡ δὲ ᾿Ῥεθέχχα φι- C

λοῦσα μᾶλλον τὸν ἸΙαχὼδ, xal τοῦτον χαλέσασα, εἶπεν ἃ ὁ πατὴρ ἑπέταξε τῷ ᾿Ἡσαῦ. Καὶ σπεῦσαι παρεχελεύσατο πρὸς τὸ ποίμνιον, xai δύο χοµίσαι ἁπαλοὺς ἑρίφους αὑτῇ, ὡς ἂν Ex τούτων ἑδέσματα ἑτοιμάσῃ τῷ γέροντι, ola φιλεῖν ἐκεῖνον ἐπέσταται, xaX φαγὼν εὐλογήσῃ αὐτόν. 'O δὲ ποιεῖ χατὰ τὰς μητριχὰς ἐντολάς, "Hóv δὲ παρεαχευασµένων τῶν ἑδεσμάτων, τοὺς βραχίονας τοῦ παιδὸς περιελίασει «aig τῶν ἐρίφων δοραῖς, xat δίδωσι τὸ δ:ἴπνον πα” γαγεῖν τῷ πατρί. Ἰσαὰκ δὲ τῇ φωνῇ τὸν ἸΙαχὼδ εἶναι τὸν προαίοντα αἰσβόμενος, ἔγγιστα προχαλεῖ- ται αὐτὸν, xal τῶν χειρῶν ἐπαφᾶται. Tou Θεοῦ δὲ πάντως τὸν Ἡσαῦ εὐλογίας ἀνάξιον χρίναντος, Ebo- ξεν Ἰσαὰκ τὸν πρωτότοχον αὐτῷ παρεατάναι υἱόν. Ἡπάτητο δὲ τάχα διὰ τὸ βαθὺ τῆς τριχὸς, xai φα- γὼν εὐλόγησε τὸν "laxo. Ἐποντλθε δὲ xal Ἡσαῦ, xat εἰσήγαγε δεῖπνον τῷ πατρὶ, xai τει τὴν εὐλο- χίαν. Ὁ δὲ ἔγνω τὸ σόφισµα, καὶ ἐλθὼν, ἔφη. 'O ἄδε.1φός σου ἔωδε τὴν εὐλογίαν σου. Τοῦ δὲ ὀλο- φυροµένου xal ἀξιοῦντος εὐλογῃθῆναι (μηδὲ γὰρ μίαν εἶναι παρ᾽ αὐτῷ εὐλογίαν } παρακληθεὶ, Ἰσαάκ ὥρμησε μὲν εὐλογῆσαι. "Ότι 6b μὴ τῷ ἑνηχοῦντι ἐχεῖνον ἑδόχει θείῳ πνεύµατι εὐλογίας τ9χεῖν τὸν Ἡσαῦ, ἐπεὶ pro ἄξιος ἣν αὐτῆς, εἰς ἀρὰν ἀντ εὖ- Ἰογίας ἐτυποῦτο τῷ 'Iaàx ἡ φωνή. Δυσμενῶ, εἶχε $.à ταῦτα πρὸς τὸν ἀδελφὸν ὁ ᾿Ησαῦ, 'O δὲ. τὸν ἁδελφὸν δεδοιχὼς, συμβουλῇ τῆς μητρὸς εἰς Μεσο- πωταµίαν ἀπέοχετα.. Απιὼν δὲ ἄξιουτα: καβ One

VII. Post senio confectus Isaacus, atque orbatus oculis, vocat E-aum (is enim ob ztatesu przroga- tivum ή, przferebatur alteri), venatam ablegat, ut coenam sibi pararet: (πο (inquit) ante obilum meum liíói bene precer. Ελα venatum proflcisci- tur. Rebecca Jacobi amantior, illi accersito, quid pater Esao jussisset, dicit. Mandat ut e grege duos teneros ligdos afferat, quo ex iis edulia conficeret seni, quibus eum delectari sciebat : iisque comes s, ipsi bene precaretur ille. Paret maternis jussis Jacobus. Paratis jam eduliis, brachia filii pellibus hasdorum involvit mater, et coenam dat patri offeren- dam. lsaacus Jacobum ex voce agnitum, proxime se accedere jubet, manusque contrectat. Sed quia Deus Esauw faustis ominibus semel indignum ju- dicara!, putavit Isaacus primogenitum sibi filium astitisse (pilorum forsan asperitate deceptus), cibo- que sumpto bene precatus est Jacobo. Redit ei Esaus, oblataque patri ccena, faustam comprecatio-

p nem postulat. Agnoseit ille imposturam : et : Fra-

ter tuus, inquit, illam intercepit. Quo ejelante, et - faustam comprecationem flagitante (neque enim unicam duntaxat illi esse) motus precibus Isaacus, bene precari homini instituit ille quidem, sed qui jd resonanti in eo Spiritui sancto non placebat, quod tali fortuna. indignus esset Esaus, Isaaci vox pro fausta precatione in exsecrationem vertebatur. lli; de causis infensus fratri fit Esaus : qui illius metu percu;sus, de concilio matrisin Mesopotamiam dis- cedit. Inter proficiscendum, ostentum illud scale celebratum in somnis videt, cujus una pars lerra, altera coelo inniteretur, et futurarum cognilione re- rum divinitus instruitur. Locum oblaue visionis Bxthel vocat, quod dieinum domécilium Grecis so-

LL JOANNIS ZONARAE -) nat. Profectus Carram, apud Labsnem Hebecez A νους τοῦ ἁδομένου θεάματος τῆς χλίµαχες. ἧς τῶν

matris fratrem divertit : a quo exceptus hospita- liter, curz gregum prafficitur. Labani porro duz erant filie : natu majori Lie, minori Rachelis no- men erat. Jacobus amore junioris corripitur, qux sororem forma superabat : et Labanem de ea allo- quitur. ls desponsurum se illam ei pollicetur, si septem sibi annos inserviat. ΄ Ànnuit amator, tem- pus elabitur, nuptias apparat socer : sed noctu fi- liam natu majorem Jacobo in ibalamuw aóducit. Qui mane impostura cognita, cum socero do injuria expostulat. Ille autem Rachelem etiam ei 45 post alterius septenii servitutem pollicetur. Eam conditionem Jacobus amore subacius denuo &ccipit : et alteris septem annis elapsis, Rachelis etiam matrimonio potitur. Lia jam e Jacobo liberos habebat, Rubenem primogenitum, quod ex divina misericordia is sibi contigisset. AKgre ferebat e- nim amorem marili erga sororem : sperabatque se honoratiorem fore, si uterum ferret. Secundum Simeonem appellat, quod vota ipsius exaudisset Deus. Post bunc Levis nascitur, qui conjunctionis confirmationem significat. Hunc Judas sequitur, quod nomen gratiarum actionem sonat. Racbel, quia liberos non babebat, verita ne minus gratiosa esset, maritum orat, ut cum ancilla sua congrederetur : ille obleinperat. Ex eoque Jacobi cum Balla (id enim ancille nomen erat) congressu, Dan nascitur : divinum judicium hoc vocabulum significat. Rursus

ἄχρων τὸ μὲν τῇ yj, «5 δὲ τῷ obpavq προσἑρειστο, xai μυεῖται τὰ μέλλοντα Ex τοῦ χρείττονος, χαὶ τὸν τόπον iv ᾧ «b ὅραμα εἶδε, Βαιθὴλ προσηγόρευσε - δηλοῖ δὲ θείαν &cclav χαθ) Ἕλληνας. Καταντήσας δὲ εἰς Κάῤῥαν, χατήχθη πρὸς Λάδαν τὸν τῆς µη- τρὺς τῆς ᾿Ρεδέχχας ὁμαίμονα, fal &svía; mag ἑχείνρ τετύχηχε, xal τὴν ἐπιμέλειαν τῶν πηιµνίων πιστεύεται. Δύο δὲ τῷ Λάδαν θνγατέρες ἐτύγχανον, ὧν ἡ μὲν πρεσξντέρα Λεία, ἡ 6 ἑτέρα Ῥαχὴλ ἐπε- χέχληντο. El; ἔρωτα οὖν τῆς νεωτέρας ἠρέθιστο Ἰαχὼθδ. ἁστείας οὕσης τὸ εἶδος παρὰ τὴν ἀδελφὴν, xai προσάγει λόχους τῷ Λάθαν περὶ αὐτῆς 'O Cb ὁμολογεῖί χατεγγνῆσαι τῷ Ἰαχὼδ τὴν Payh, εἰ ἐπὶ ἔτη ἑκτὰ δουλεύσει αὐτῷ. Κατανεύε: πρὸς τοῦτο ὁ ἑραστὴ:, παρέρχεται ὁ χα:ρὸς, ἑτοιμάζει τοὺς Υάμους ὁ mevUspóc. Νυχτὸς δὲ τὴν πρεσδυτέραν τῶν θυγατέρων συνενυνάζει zip Ἰακώδ. Γνοὺς δὲ μεθ) ἡμέραν, ὧς ἑξηπάτηται, ἁδικίαν ἐπενεκάλει τῷ πενθερῷ. Ὁ δὲ xai τὴν "Pay αὐτῷ ἐπηγγέλλετο μετὰ δονλείαν ἑτέρα., ἑπταετίας. Πείθεται οὖν αὖθις δουλεῦσαι ὁ Ἰακὼδ, δουλούµενος ἔρωτι. Καὶ μεθ ἑτέραν ἑπτακτίαν καὶ «fj, ᾿Βαχὴλ συνευνάζεται. T μὲν οὖν Λεία παῖδες σαν ἐξ "laxo6. Καὶ Ῥονθ)ι μὲν καλεῖ τὸν πρωτότοχον, ὅτι χατ᾽ ἔλεον αὐτῇ vt votzo τοῦ Θεοῦ. Ἐδάκνετο γὰρ ἐρωμένης τῆς ἁδελ- φῆς "ip ἀνδρὶ, xal προσεδόχα μᾶλλον ἐντιμοτέρα Υενήσεσθαι, εἰ σχοίη χατὰ γαστρὰς. Tiv δεύτερον δὲ Συμεὼν ὀνομάζει. Δηλοῖ δὲ τοῦτο ἐπήκχοον «bv

eadem Nephialim parit, hoc est asiutum : quod C 8«bv γενέσθαι abs]. Καὶ ἐπὶ τοῦτο γεννᾶται Acvt,

hoc astu fecundilati sororis se opposuisset. Lia 2«

$Olatione incitata, Zelpham ancillam suam et ipsa Jacobo despondet, que Gadum prperit : for- *uilus vocari queat. Alium poet hunc Asserern pa- rit, quem prosperum interpreteris licet : quod Lia ob liberorum multitudinem celebris et beata per jlum partum habenda esset. Cum autem Ruben Liz fllius mandragors mala atiulisset, Rachel par- vem sibi dari petiit, concesso Liz nocte illa, qua sibi debebatur, mariti concubitu : e quo muiiercula isacharem suscipit, qued nomen mercede genitum si- gnillcat : et. aMerum filium Zabulonem, hoc est, pignus benevolentia erga se ; ac filiam Dinam. Na- scitur ei Racheli filius Josephus : id nomen acces- sienem rei alicujus futura notat.

ποινωνίας tobvoua σηµαίνει βεθαιωτήκ. Μεθ) ὃν Ἰούδας αὐτῇ ἀποτίχτεται εὐχαριστίας ἡ κ.ῆσις δηλωτική. Tf, δὲ ᾿Ῥαχὴλ ταιδίον οὐκ ἦν, xal δεδοι- χνῖα μὴ δι ἀτεχνίαν παρενδοχιµηθῇ, δέεται τοῦ ἀνδρὺς τῇ θεραπαίνῃ αὐτῆς συνελθεῖν. 'O δὲ xal πείθεται, xai τῇ Βάλλᾳ συνέρχεται, xai παιδίον ἐξ Ἰαχὼδ ἡ Βάλλα γεννᾷ, χαὶ Δὰν ἐχλήθη ὁ παῖς, θεό. αριτον εἴποιεν (50) Ἕλληνες. Kàx οῆς αὐτῆς αὖθις εἰχτεται Νεφθαλεὶμ, εὐμηχάνητος, οἷον διὰ τὸ ἀν- τιτεχνάσασθαι πρὸς τὴν εὐτεχνίαν τῆς ἁδελφῆς. Ζηλοῖ ἐπὶ τούτοις ἡ Λεία, xal παρᾶχαταχλίνει xà- κείνη τῷ Ἰαχὼδ Ζελφὰν τὴν ἰδίαν θεράπαινανν Υἱὸν δὲ xai αὐτὴ ἑγείνατο Γάδ’ ευχαϊον ἄν τις xa- λέσῃ αὐτόν. Καὶ ἐπὶ τούτῳ τίκτει χαὶ ἕτερον, οὗτος

D δ) ἣν ὁ ᾿Ασσήρ ' λέγοιτο δὲ μακαρισεὴς ὡς εὐχλείας

τῇ Λείᾳ διὰ «hv πολυτεχνίαν xal μαχαρισμοῦ γενόμενος αἶτιος. Tfj Λείᾳ δὲ ἍἜῬουθὶμ τοῦ υἱοῦ µαν- ὁραγόρον μῆλα κομίσαντος, fjvav Ῥαχ)λ μεταδοῦναι τούτων αὑτῃ, καὶ ἁμοιδὴν προὐτίθει «jj ἀδελφῇ τὸν

wat ἑκχείνην τὴν νύχτα λέχτρον τοῦ Ἰαχώδ. 'H γὰρ νὺξ ἐκείνη τῇ ᾿Ραχὴλ προσχεκλἠρωτο.

Και

συνευνάζεται διὰ τοῦτο «fj Asia 6 Ἰαχὼδ, καὶ τίχτει παῖδας ἔτι δύω τὸ Τύναιον, τὸν Ἰσάχαρ τὸν ix μυσθοῦ δὲ Teyoróca σηµαίνει τὸ ὄνομα * χαὶ Ζαβουλών δηλοῖ δὲ τὸν ἠνεχυρασμένον εὐνοίᾳ τῇ πρὺς αὐτόν ' xal θνγατέρα κληθεῖσαν Δεῖναν. Γίνεται δὲ καὶ «fj, Ῥαχὴλ νὶὸς Ἰωσὴφ * τὸ ὃ ὄνομα προσθήχην

εινὸς Ὑενησοµένου δηλοῖ.

VH. Sic apnis vigenti Jacobus soceri opilio

HP. Ἔτη piv οὖν εἴχοσι ἑποίμαινε τῷ πενθερῷ

Varite lectiones et notte.

(50) θεόκριτον εἴποιεν. Hzc Latine satis com- mode reddi non possunt, sive divinum judicium, aut judicem, sive divinus judicatwm dicas. Εὐμη- Κάνητος passiva signilicalionis potius esse vidctur :

quare arte quesitum vertere maii, quam daetitum, aut artificiosum. lta etiam μακαριστὴς, beatorem, si dicere liceat, quam óegtum potius significat. Prosperum cgo verti. W.

13

ANNALIUM 115. I.

n

Ἰσχώθ, Εἶτα ὑποχωρῆσαι θέλω», οὗ συγχεχώρητο. A fuil: ct cum discessurus essel, non situs est. Itaque

"OUsv χρύφα μετὰ τῶν γυναιχῶν σὺν ταῖς θεραπαι- γίσι xai τοῖς παισὶν ἁπεδίδρασκχεν, χαὶ thv κτῖσιν προσεπαγόµενος, xai τῶν βοσχηµάτων ἅπερ αὐτῷ τοῦ ποιμαίΐνειν μισθὸς προσνενέµηντο. Ῥαχὴλ δὲ κ1ὶ τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὺς ἐπεφέρετο, οὐχ ὡς τ!- μῶσαι ἀλλ᾽ tv! ἔχοι ταῦτα χαταφυγὴν, εἰ ἐπιδιώξας αὐτοὺς ὁ πατῆἣρ καταλάθοι. Tou δὲ Λάθαν καθ’ £6- Gur» ἡμέραν καταλαθόντος, χατ bvap ἐπέταξεν aj1:0 6 θεὺς σπείσασθαι τῷ Ἰακώθ. Μεθ) ἡμέραν δὲ λόγοι ἀμφοῖν γίνονται, καὶ τοῦ Ἰακὼδ μηδὲν ἀδιχεῖν ἀποδξίξαντος περὶ τῶν πατρῴων θεῶν ἐπ- ενσχάλει ὁ Λάδαν αὐτῷ. Ὁ δὲ μτδὲν περὶ αὐτῶν συνειδὼς, ἐρευνᾷν παρεχώρει, χαὶ γίνεται ἡ ἔρευ- να (51). Ἡ Ραχὴλ δὲ τὰ εἴδωλα τῇ ἁἀστράδῃ τῖς Φερούσης αὐτὴν χαµέλου ἐντίθησι, xal αὐτὴ ἀπεχά- θητο, φάσχουσα τὴν τῶν ἑἐμμήνων ῥύσιν αὐτῇ év- ο(λεῖν. 'U δὲ Λάδαν μὴ ἄν ποτε τὴν θυγατέρα μετὰ το.ούτου πάθους τοῖς θεοῖς αὐτοῦ προσελθεῖν οἵη- 0:1;, παρῃλθεν αὐτὴν. Καὶ ὁ μὲν ἀνέζευξεν * ὁ δὲ Ἰσχὼδ, τὸν ἁδελφὸν δεδιὼς, προπέµπει, δηλῶν αὐτῷ τὴν ἐπάνοδον, xal δῶρα στέλλει αὑτῷ. Ννκτὸς δ᾽ ἑπ,γενομένης, φαντάσµατι συντυχὼν διεπάλαιε, xal ἑδόχει χκρατεῖν. Αἰσθύμενος δὲ ἄγγελον εἶναι θεοῦ, εἰπεῖν αὑτῷ παρεχάλει, τίνα μοῖραν ἕξει, 'O δὲ τὸ χρατησαι θείου ἀγγέλου μεγάλων ἀγαθῶν σημεῖον ἡγεῖσθαι δεῖν ἔλεγε. Καὶ Ἰσραἡλ αὐτὸν χαλεῖσθαι ἐχέλευεν. Τοῦτο δὲ οἱ μὲν ἄλλοι οῦς ὁρῶν θεὸν, ἑρμηνεύονυσιν. Ιώσηπος δὲ, τὸν ἀντιστάντα θείφ ἀγγόλῳ, σημαίνειν φησίν. 'Iaxi6 δὲ τὸν τόπον χαλεῖ $avoub, τούτεστι, θεοῦ πρόσωπο». Γενοµένου δ᾽ £v τῇ πάλῃ τῇ πρὸς τὸν ἄγγελον ἀλγήματος αὐτῷ περὶ τὸ νευρον τὸ πλατὺ, ἐχεῖνος τε τῆν τούτου βρῶ- σ.ν ἀπείπατο, x21 δι’ ἐχεῖνον, καὶ τῷ &xelvou γένει παντι ἀπηγόρευται' ὑπαντήσαντος δὲ τῷ ἁδελρῷ του ᾿Ησαῦ, συνέθαλον ἀλλήλοις, καὶ dà σπάσαντο. E::a ὁ μὲν ᾿Ησαῦ ἁπηλλάγη, Ἰαχὼθ ὃ) ἀφίκετο πρὸς τὰ Ζιχιμα. Tov δὲ Σιχιμιτῶν ἑορτὴν ἁγόντων, ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ Δεΐνα εἰς τὴν πόλιν παρΏλθε, τὰ τῆς ἑορτΏς ἱστορήσουσα. θεασάµενος οὖν αὐτὴν Συχὲμ ὁ τοῦ τῆς πόλεως βασιλέως υἱὸς, φθείρει δι’ ἁρπο- γης. Ἔπειτα ὁ τούτου πατὴρ ἑδέετο τοῦ Ἰαχὼδ, συζςεῦξαι τὴν Acivav τῷ Zuxép. Ὁ δὲ οὗ χατένευσε, Συμεὼν δὲ xai Acvt τῆς κόρης ὁμομήτριοι ἀδελφοὶ,

Β

6

clam cum uxoribus, ancillis et liberis fugam capit, abduciis una bonis suis, et pecudibus, quas pa- stionis mercede nactus fuerat. Rachel etiam simu- lacra patris abstulit : non quod illa. veneraretur, Sed ut ad ea confugere possel, si à paire perse- quentie deprehensa esset. Cuin autem Laban eos die septimo consecutus esset, somnio divinitus mo- netur, uL reconcilietur Jacobo, Postridie verbis utrin- que QG fatis, etsi J.cobus dettonstrarat, nullam a se ortam fuisse injuriam, Laban tamén de patriis diis eum accusabat. Qui ejus tei nescius, inquisi- tionem illi permittit. Iuquirit ille. Sed Rachel si- mulacris selle cameli, qua vehebatur, subjectis insidens, monstruorum fluxu lahorare se ait. Laban, qui filiam ad deos suos eo malo conflietaniem, nunquain accessuram, persuasum haberet, ea ῥεο- teritàa, domum reteriitur. Jacobus vero ftatrem metuens, suum reditum illi, muneribus pranmmissis, cenuntiat. Nocte superveniente, coi spectro sibi decertare, victoriaque potiri visus, cum ange!um esse Dei animadvertisset, orat, ut sibi diceret, quo fato usurus esset. [ile victoriam divini angeli, ma- gnorum bonorum signum habendam esse asserit, εἰ Israelem vocari jubet. Quam voeem alii mer- tem, qua Deum videat, interpretantur; Josephus, eum qui divino angelo restilerit, significare tradit. Jacobus locum illum Phanuel, hoe est, Dei füciem vocat. Et quia in l&eta cum augelo, poplitís dolore alfectus fuerat, cum ipse illius esu abstinuit, tum omnis ejus posteritas ab eo, ut illicito, abhortet. Frater Esaus obviam illi progressus, salute dicia aceeplaque recedit. Jacobus Sicima pervenit. Si- cimitis autem festuth celebrantibüs, tilia ejus Dina, speclandze [festivilatis gratia, urbein ingreditur. Quam conspectam $ychemus regius adolescens ra- pit, raptam stuprat. Rex adolescentis pater Jaco- bum orat, ut Dinam Sychetno despondeat Re non impetrata, Symeon et Levi uteritii puelle fratres, civibus ob festivitatem convivantibus atque ine- briatis, urbem noctu (jngressí, rhares prorsus omnes, psumque regetn cum filio trucidant. flic Josephus tradit. Sed liber Geneseos prolabilius his de rebus disserit. Cum, inquit, Emiuór Syche-

ὃια τὴν ἑορτὴν εὐοχουμένων τῶν ἐν τῇ πόλει, καὶ D mi pater Dinam filio üxorei peteret, Symeonem

χαρηθαρούντων, νύκτωρ παρελθόντες, mdv ἄρσεν λ6τὸ»ν ἀναιροῦσι, καὶ τὸν βασιλέα, xai τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Ταῦτά φησιν ὁ Ἰώσηπος. Πιθανώτερον δὲ περὶ τούτων fj βίδλος ἱστορεῖ τῆς Γενέσεως. Λέγει γὰρ, ὅτι "Epphp τοῦ πατρὸς Συχὲμ ἀξιοῦντος σν- ζευχθῖναι τὴν Δεῖναν τῷ vlip αὐτοῦ, Συμεὼν καὶ Asut εἶπονυ, ὡς El περιτμηθεῖον ol Ev τῇ πόλει ἄῤ- ῥενες πάντες, δώσομεν τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν τῷ υἱῷ σον. Καὶ ὅτι χατεδέξαντο τὸν λόγον, xal πέριετµἠ- 652av ἁπαντές. Κατὰ δὲ την ix τῆς περιτὸμῆς τρίσην ἡμέραν, πονηρῶς τῶν περιτµηθέντων δια-

et Levim dixisse, si mares utbis omnes circumci- derentur, se filio ejus sororem suam desponsuros, qua accepta conditione, circumcisos esse omnes. Ac die inde tertio, cum ex cfuciatu ardoris male haberent, ab illis trücidatos, Jacobo ignorante. Quem facinus illud gravitet féreritetri, bono animo 47 Deus esse jubet. Inde Bethlelem profectus Ja- cobus, ubi somnium viderat, tem divinam facit, ac progressus, Rachelem ex partu moftua:ro Ephtatp sepelit, puero οὐ matris ex eo dolorem Benjamine appellato, Chebronem profectus, pátrem Isaacum

Varia lectiones et nola.

(21) Kal Τίνεται ἡ ἔρευνα. Καὶ ὡς i, ἔρευνα Ὑίνεται. Et paulo post, pro ἄν ποτε, ἅμποτε. W.

ParsoL. Gn. CXXXIV.

3

13 JOANNIS ZONAR/.E 10 adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. A χειµένων, καὶ ὀδννωμένων διὰ τὴν φλ:γμονῖν,

Nec multo post etiam [eaacus moritur, et una cum uxore in patrio monumento sepelitur , expletis vitre annis supra CLXXXV.

ἐπέθεντο αὐτοῖς, xal ἀνεῖλον ἅπαντας, ἀγνουῦντος τοῦ Ἰακώδ * ᾧ χαλεπαίνοντι διὰ ταῦτα, θαῤῥεϊν ἐχέλευσεν ὁ θεός. ᾿Ελθὼν δὲ ἐν Βαιθὴλ ὁ Ἰαχὼδ,

όπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν. Καὶ προϊὼν, τὴν '᾿Ῥαχὴλ ix τοχετοῦ θανοῦσαν, ἐν Ἑφβατᾶ θάπτει. Καὶ vb ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐχάλεσε, διἁ τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ Ὑγενοµένην τῇ μητρὶ ὀδύνην. Ἐλθὼν δ' εἰς Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, Χατέλαθε τὸν πατέρα αὐτοῦ Ἰσαὰκ ἔτι ζῶντα. dj δὲ Ῥεθέχχα ἔφθη θανεῖν. Θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ xal ὁ Ἰσαὰχ, xoi θάπτετιι σὺν τῇ γυναιχὶ παρὰ τῷ γονιχῷ µνη-

µείῳ, βιώσας ἕτη πέντε χαὶ ὀὁγδοήχοντα πρὸς τοῖς ἑκατόν.

ΙΧ. Esaus autem ldumzw imperabat, regioni a se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, quod aliquando famelicus a venatu reversus, cum a fratre petiisset, ut lentem, quam ille sibi coxerat, daret, jurejurando adactus, xtatis praerogativam illi concessit, Ex eo cognominatus est Edom, ob rufum admedum lentis colorem. Edom porro He- brais rufum. significat. Jacobus Josephum ob et vultus elegantiam, et ingenii dexteritatem, pra eseteris diligebat. Itaque et patria charitas, et som- uia quz viderat, fratrum invidiam illi conciliarunt. Somnia hujusmodi fuerunt. Unum : Tempore mes- sis cum fratribus metens, manipulos sibi ligare ct componere, ac $uos immotos stare, quos fraterni accurrentes adorarent : alterum, a sole et luna ac reliquis stellis adorari sibi videbatur. Has visiones fratribus etiam przsentibus patri referens quid sibi vellent, scire cupiebat. At ille felicitatem nato denuntiabat, ac fore tempus, quo eta parentibus et a fratribus coleretur, et adoraretur. Hzc fratres zgre ferre, et torve adolescentulum intueri. Post hec pater Josephum ad filios, greges Sicimis pa- scenles, visum mittit, Quo conspecto, ad eum pe- rimendum sunt concitati. Se] Rubeu monebat, ne fraterno sanguine manus polluerent, sed in pro- ximum puteum copjectum emori sinerent: sic levius fore facinus. Quo consilio adolescentibus probato, puerum sensiin in puteum demisit. Judae vero Arabicis mercatoribus visis, auctor fit fratri- bus vendendi illis Josephi. Ássentiuntur, eumque viginii minis vendunt, annos natum septemdecim. Ruben noctu ad puteum accedit, ut Josephum inde ereptum clam fratribus conservaret. Quo non invento, lugens, Íratres criminatur: sed re ex 28 illis cognita, lugere desinit. Illi tunica adole- scentis hircino sangnine polluta, ad patrem veniunt, dicentes, se Joseplium nec vidisse, nec quomodo interiisset scire * sed tunicam illam reperiisse, cruentatam ct laceratam. Jacobus sacco indutus, Josephum luget. At illam a mercatoribus emit Petephres, bomo /Egyptius, Pharaonis regis coquis prafeztus, et honorifice tractat. Herilis autem uxor, elforina et dexteritate ejus in amorem illecta, ver- bis ad eum de congressu factis, repulsam fert : ac nihilo tamen secius cupiditatis ardore subacta, speque persuadendi dejecta, vim parat. Ut. autem adolescens veste relicta exsilit, illa tristis οἱ per- turbata sedet : maritoque reverso, Josephum ac- cusat, deimnonsirans vestem, quam ille violaturus dominam, reliquisset. Petephres Josephum in car-

O'. 'Ησαῦ δὲ Ίρχε τῆς "Iboupala;, χαλέόας τὴν χώραν ἁἀφ᾽ ἑαυτοῦ. Ἐδὼμ γὰρ ἐχεῖνος ἐχέχλητο, ὅτι ἀπὸ θήρας ποτὸ λιµώττων ἐπανελθὼν, xai τὸν ábz2- φὸν εὑρὼν φαχἣν ἑτοιμάσαντα ἑαντῷ πρὸς τρορᾶν, ἠξίου δοῦναι αὐτῷ. Ὁ δὲ ἀποδόσθαι αὐτῷ τὸ πρεσδεῖον Ἠνάγχασεν ἀντὶ mnc φαχῆς, xal παραχωρεῖ τούτου μεθ) ὄρχων διὰ τὸν λιμόν᾽ ὅθεν ᾿Εδὼμ ἐπεχλήθη, διὰ τὴν ξανθότητα τῆς φαχῆς σφόδρα γὰρ ἣν «hv χροίαν τοιαύτη. Ἐδὼμ δὲ παρ) Ἑθραίοις τὸ ἑρυ- θρὸν ὀνομάξεται. Ἰακὼδ δὲ τὸν ἐκ της Ταχἡλ Ἰωσὴφ, διά τε τὴν τοῦ προσώπου εὐφνῖαν, xai τὴν τῆς oye ἀρετὴν, πλέον τῶν ἄλλων παίδων ἡγάπα. "H τε γοῦν τοῦ πατρὸς στοργὴ, χαὶ οἱ ὄνειροι οὓς ἐθεάσατο, εἰς φθόνον αὐτοῦ τοὺς ἀδελφοὺς xexivfixaot. Tóv δὲ ὀνειράτων τὸ μὲν ἦν τοιοῦτον. Ἐν ὥρᾳ θέρους ἐδόχει, μετὰ τῶν ἀδελφῶν θερίζων, δράγµατα δεσμεῖν xaY τιθέναι, xal τὰ μὲν αὐτοῦ ἠρεμεῖν, τὰ δὲ τῶν ἀδελφῶν προστρέχοντα προσχυνεῖν τοῖς αὐτοῦ. - Τὸ δὲ, τὸν ἤλιον καὶ τὴν σελήνην, xal τοὺς λοιποὺς τῶν ἀστέρων προσχννεῖν ἐδόχει αὐτῷ. Ταύτας τὰς ὄψεις τῷ πατρὶ διηγούµενος, παρόντων xoi τῶν συν γΥόνων, τὴν δήλωσιν ἐζήτει μαθεῖν. Ὁ δὲ εὖδαι- µονίαν κατήγγειλε τῷ παιδί * καὶ xatphy Ἠξειν, χαθ᾽ ὃν ὑπὸ τῶν Ὑονέων xal τῶν ἀδελφῶν τιµηθήσεται καὶ προσκυνηθήῄσεται. Ταῦτα τοὺς ἀδελφοὺς ἑλύπησς τοῦ Ἰωσὴφ, x21 ὑπεθλέποντο τὸ µειράχιον. Nepév- των δὲ τὰ ποίμνια τῶν παϊΐδων τοῦ ἸΙαχὼθ ἐν Σικ/- pote, ὁ πατὴρ πέµπει τὸν Ἰωσὴφ, ἐχείνους ἐπισκεφό- psvov. Οἱ δὲ τοῦτον ἱδόντες, ὥρμῆσαν ἀνελεῖν. 'Ρουθὶμ ἐδ συνεθοῦλευε, μὴ αὐτόχειρας Ὑενέαθαι τοῦ ἁδελφοῦ, ἀλλ εἰς τὸν παραχείµενον λάχχον ῥίφαι αὐτὸν, ἵνα ἀποθάνει ἐχεῖ, xay οὕτω μετριώτερον ἔσοιτο τὸ χαχόν. Συναινεσάντων δὲ τῷ λόγῳ τῶννεα- γίσχων, λαθὼν ὁ Ὑουθὶµ τὸ µειράχιον, ἠρέμα χαῦ- ἐαησεν εἰς τὸν Aáxxov. Ἰούδας δὲ ἐμπόρους ἰδὼν "λραθας, συνεθούλευσε τοῖς ἀδελφοῖς τὸν Ἰωσὴφ ἀπεμπολῆσαι αὐτοῖς. Καὶ δόξαν τοῦτο, τοῖς ἐἑμπόροις αὐτὸν ἀποδίδονται μνῶν εἴχοσι, ἐτῶν ἑπτακαίδεχα γεγονότα. Ῥουθὶμ δὲ νύκτωρ ἐπὶ τὺν λάκχον ἐλθὼν, iv ἐξενέγχῃ τὸν Ἰωσὴφ, xal σώσῃ τοὺς ἀδελφοὺς λαθὼν, καὶ μὴ εὑρὼν αὐτὸν, πενθῶν ἠτιἄτο τοὺς ἁδελφούς. Tov δὲ τὸ πραχθὲν Φρασάντων, παύεται τοῦ πένθους. Τὸν δὲ χιτωνίσχον τοῦ µειρακίου αἵματι τράγου µολύναντες, Tixov πρὸς τὸν πατέρα, xal εἶπον, τὸν μὲν Ἰωσὴφ pfit ἰδεῖν, pf9' ὅπως διέφθαρται γνῶναι χιτῶνα δὲ τοῦτον εὑρεῖν, ἡμαγμένον xal διεῤῥωγότα, Ἰαχὼδ δὲ ἐπὶ τῷ μειραχίῳ πενθῶν ἐχαθέσετο͵, xat σάκχον ἑνδύσας. Τὸν Ἰωσὴφ δὲ Ex τῶν ἑμπόρων ὠνῄσατο Πετεφρὴς, ἀνῆρ Αἰγύπτιος, ἐπὶ τῶν βασιλέως Φαραὼ µαγείρων,

17i ANNALIUM LIB. I. "8 καὶ εἶχεν αὐτὸν Ev τιμῇ. Της δὲ τοῦ δεσπότου γυναιχὸς 4 cerem maleficorum conjici jubet, quo et pincerna

διά τε εὐιορφίαν xal τὴν αὑτοῦ δεξιότητα ἔρωτι- χῶς διατεθείσης, xal λόγους περὶ µίξεως προσαγα- γούσης, παρέπεµπε τὴν ἀξίωσιν. 'H δὲ δεινῶς πολιορχουμένη τῷ ἔρωτι, δευτέραν ἐπηγε πεῖραν, καὶ τὸ πείθειν ἀπογνοῦσα, βιάκεσθαι Ἠθελεν. Ὡς δὲ xai τὸ ἱμάτιον ὁ νεανίσχος χαταλιπὠν, ἐξεπήδησε, καθῖῦστο χατηςὴῆς xai συγκεχυµένη. Ἑλθόντι δέ τ ἀνδρὶ χατηγόρει τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ τὸ ἱμάτιον in- εδείχνυεν, ὣς ὃτ᾽ ἐπεχείρει βιάζεσθαι, καταλιπόντος αὐτό. Πετεφρὴῆς 6$ εἰς τὴν τῶν χαχούργων εἰρχτὴν ἐμδάλλει τὸν Ἰωσΐφ , ἐν f] χαὶ ὁ οἰνοχύος Φαραὼ xzz' ὀργὴν ἐνεχέχλειστο, xal ὁ ἀρχισιτοποιός " οἷς συνήθης Ὑσενόμενος, Ἠξιοῦτο φρᾶσαι αὑτοῖς τῶν ἑνυπνίων τὴν δήλωσιν. Ὁ μὲν γὰρ οἰνοχόος ἄμπελον ἐρᾶν ἔδοξεν, ἐξ ἧς τρία ἐφύοντο χλήματα, ὧν ànqu- (ηντο μεγάλοι xai πέπειροι βότρυες. ῦούτους δ᾽ ἀποθλίδειν εἰς φιάλην, καὶ προσάχειν τῷ Φαραὼ, χἀχεῖνον λαθεῖν προσηνῶς. ᾿Αγαθὰ γοῦν σηµαίνειν

Pharaonis per iracundiam conjectus fuerat, οἱ ma- gister pistorum : qui inita cum co familiaritate, petebant somnia sibi ab eo sua declarari, Pincerna viteri sibi videre visus fuerat, unde tres palmiles enascerentur, ée quibus magnas et mature uva dependerent, quas in phialam exprimeret, eamque Pharaoni offerret, qui benigne acceptaret. Josephus bonam somnii esse significationem asserebat : naui intra triduum pristinam ei functionem restitutum iri : petebatque, uL is rcbus suis secundis, sui recordaretur. Pistorum autem magister visus sibi fuerat tria canistra in capite ferre, duo plena pani- bus, tertium obsonio et variis cibis refertum, quas a devolantibus alitibus diripcrentur. Dixitautem huic

D etiam Josephus, tia canistra significare triduum,

ac die tertia suspensum eum carnivoris alitibus fore cibum. Utrique accilere qua Josephus prz- dixerat.

αὐτῷ τὸν ὄνειρον ἐξηγεῖτο ὁ Ἰωσέφ. Ἐν γὰρ τρισὶν ἡμέραις ταῖς προσαγούσαις εἷς τὸ πρότερον ánoxz- τασταθίσεται διακόνηµα, xal ἠξίου μεμνῆσθαι αὐτοῦ, εὐπραγήσαντα. " δὲ ἀρχισιτοποιὸς τρία xavà ἑδόχει φέρειν ἐπὶ τῆς χεφαλῆς, δύο μὲν ἅρτων πλήρη, τὸ δ) ΄ ἕτερον ὄφου xal ποικίλων βρωµάτων, TX δὲ διαρπαγΏναι ὑπὸ πτηνῶν καβιπταµένων. Ἔφη δὲ καὶ τούτῳ ὁ Ἱωσὴφ τὰ τρία xavà τριῶν

fiue pov εἵναι σημαντιχὰ, xal ἐν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ μέλλειν αὐτὸν χκρεµασθέντα, σσρχοφἀγοις ἔσεσθαι βορὰν πετεινοῖς. 1έγονε δ᾽ ἐπ ἀμφοῖν, ὡς "lusto ἐξηγήσατο.

l'. Εἶτα τῷ Φαραὼ 6 θεὸς ὄφεις ἑνυπνίων ἔπι- πέμπει διττὰς, xal τὰς δηλώσεις ἀμφοῖν. 'O δὲ τῶν μὲν ὄφεων ἐμιμνήσχετο, τῶν ὃ ἐςηγήσεων ἐπελά- θετο. Συγχαλεῖ τοίνυν τοὺς τῶν Λἰγυπτίων σοφοὺς, xai ἀπαγγέλλει αὐτοῖς τὰ ἑνύπνια, καὶ τὴν δήλωσιν ἀπαιτεῖ *. ἀπορούντων δ᾽ ἑχείνων, ὀργίζε- ται. Ὁ δ᾽ olvoyóog, εἰ καὶ μῆ πρότερον, ἀλλὰ τότε πρὸς μνήμην Ίκε τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ διδάσχει Ππερὶ ῥἐἑκείνου τὸν Φαραώ. "Αγεται τυίνυν αὑτίκα. 'O 6: φησί Νεαγία, φράσαι pot τὴν κρίσι’ τῶν ὀνειράτων, Qrzxep τεθέαμαι. Ἔδοξα βόας εὐτραφεῖς ἑπτὰ προϊόνγτας τοῦ ποταμιοὺ πρὸς τὸ Éloc χωρεῖν * ἐτέφους δ' ἑπτὰ ἱσχνοὺς, xal τετηγµέγους «Ίιμῷ τοῦ &ovc ἐξ- ελθόγτας συναγτῆσαι τούτοις, xal βρωθῆγαι παρὰ τῶν δευτέρων τοὺς πρώτους καὶ alorac, xal µέγει' ἔτ αὐτοὺς ὁμοίως ἰσχνούς. Δὖθις ὃ (go ctáyvac ἑπτὰ «ἐκφύντας ῥίζης μιᾶς 0a- Jepobc καὶ κχεκ.ιμένους τῷ βάρει τῷ τοῦ xap-

X. Post hzc Deus Pharaoni bina visa in somnis offert,eorumqueenarrationes. At ille visa quidem meminerat, enarrationum autem oblitus fuerat. Ita- que sapientes AEgyptiorum convocat, somnia enarrat, interpretationem expetit : quibus hasitantibus ira- scitur. ΛΙ pincerna, elsi pridem oblitus, tandem Jose- phi reditin memoriam : deeo regem edocet. Adduci- tur 29 ille statim. Cui rex : Adolescens, inquit, som« niorum quad vidi judicium mihi declara. Vidi boves vii pingues e (lumine ascendentes , se conferre ad pa- ludem , quibus alii vi occurrerent. tenues. et. fame confecti : atque pinguibus illis devoralis , eque tenues manerent. liursus vidi spicas ΥΗ , ex unovegeto ca- lamo enalas, pondere granorum inclinatas : ac prope illas totidem videre videbar spicas tenues , ci ob squalorem aspectu [ωάαε, qua et ipse fecundas el pulchras consumerent. Ad hax Josephus : Etsi , o rer, inquit, somnia bina suni, eadem (amen est utriusque in [uturum aignificutio. Nam et boves ,

zov. IlAnclor δ αὐτῶν ἱσαρίθμους ἐδόχουν Ὦ animal arando exerceri solitum , a delcrioribus de-

ἑρᾷν στάχυας ἁδεανεῖς ὑπὸ ἀδροσίας xal πρὸς ὅρασιν ἀηδεῖς, ol καὶ ἀνή.Ίισκον τοὺς εὐχκάρ- aovc τε xal ὡραίους. '0 8 Ἰωσήφ. Κὰἂν διττὰ, φποὶν, ὦ βασιάεῦ, εἰσὶ τὰ évózvia, à4Aà µίαν ἔχουσι τῶν μµεΆ.τόντων civ δἠ-Ἰωσυ". Οἵ τε γὰρ βόες, ζῶον ἐπ᾽ ἁρότρῳ πονοῦν, ὑπὸ τῶν χειρό- ων κατεσθιόµεγοι, καὶ οἱ θάλ.Ίογτες στἆχυες ὑπὸ τῶν ἁδρανῶν δαπαγώµεγοι, «ιμὸν ἐπὶ τοσ- οὕτον ἔτη τῇ χώρᾳ cov καταγγέἐλλουσι ἓν

ἱσαρίθμοις ἐνιαυτοῖς εὐθην ηθείσῃ πρότερον τοῖς

xapzoic, ὡς τὴν τούτων εὐφορίαν àraAw0vat ὑπὸ τῶν ἔπειτα. El δὲ σὺ ταμιεύσεις τὰ τῆς πρό- τέρας εὐδαιμογίας, εἰς τοὺς τῆς ἀφορίας ἔγιαυ-

τοὺς, θήσεις τοῖς Αἰγυπτίοις ἀγεπαίσθητον τὸ :

vorali , et spice florentes a tenuibus. absumpte ,. tot annorum [amem (ug regioni portendunt , cum qui- dem iotidem annis proventus annonce uberrimus a posterioribus sit absumendus. Tw vero, si priorem copiam in sterilitatis annos seposueris , sensum istius calamitaiis «ουρία adimes. Pharao Josephi sa- pientia obstupefactus , tum ob somniorum con- jecturam, tum propter consilium : Tu, inquit, ipse, rerum istarum conjector et suasor, idem eliam consiliorum administrator eris. Itaque potestatem suam- in eum confert , ut et sigillo Pharaonis ute- retur, et purpuram gestaret , et curru veheretur, Accidit hoc Josepho 50 annos nato, quem Pharao Psoi.thomphanechum, hoc est, occultorum interpre-

123 JOANNIS ZONAR.E adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. Α κειμένων, καὶ Nec multo post etiam [eaacus moritur, et una cum uxore in patrio monumento sepelitur , expletis τοῦ 'laxeof. vit:e annis supra CLXXXV. ἐχέλευσε

ὀπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν. Καὶ προϊὼν, τὴν ᾿Ῥαχὴλ ? : 7

80

- τὴν Ἰωσὴφ ἐκπλαγεὶς σο- ) καὶ τὴν συμθουλήν' Αὐτὸς τε, xal σύμδου.ῖος, καὶ τυθέντων. Καὶ παρέσχεν

ἐτέθεντο a

4 1 PEL ὥστε σφραγίδι χρῖσθ Xa τὸ ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐχάλεσε, διὰ τὴν ἐπ᾽ αὖτς ο νδύεσθαι, xal ἐλα Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, Χατέλαθε τὸν πατέρα . 5. ἄκοντα γεγονὼ; θανεῖν. θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ xal ὁ Ἰσαὰνχ, χαὶ P A E ὧν 6 Φαραὼ " µείῳ, βιώσας ἔτη πέντε xal óybofxovza πρὺς τος 27 X - Ῥνομα, xpv IX. Esaus autem ldumzse imperabat, regioni a . 2 2 2. i LA αἱ yov?

se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, qut. « $7, 4 5 . ν aliquando famelicus a venatu reversus, ους. ὃ 7 22*2 Y à fratre petiisset, ut lentem, quam ille sibi co. 9 $ E [2 $ 2 2 , daret, jurejurando adacius, etatis preror 23 £ £ € 2 t.c illi concessit, Ex eo cognominatus est " $ € e tu ca rufum admodum lentiscolorem. Edor : :£ ^22 z ? ια c brais rufum signiflcat. Jacobus Jose. i, € ^ ξ $2227 E ν fxev vultus elegantiam, et ingenii der ; ; f t t 4 * 3 B κ f πτου Χατεχ esleris diligebat. Itaque et patria. ; ͵ 1 f , zt z € $ ν ., καθ fv παρῴκε, uia quz viderat, fratrum invidi», : ét τς v * * ως υἱοὺς εἰς Αἴγνπτον, otto. Somnia hujusmodi fuerunt. U', ; : ο) : €. νον παρ ἑαυτῷ κατασχὼν τὸν Βενια- «is cum fratribus metens, m : te . y e e*t ὠτατον. Οἱ μὲν οὖν προσΏλθον τῷ Ἰωσήφ. componere, ac 8008 immo 1 : $ P d aM μὴ γνωσθεὶς ἐπέγνω τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ xa- Sel quis stellis adorar s : ] : e? romans E.eyev fivc M αὐτούς. Οἱ δὲ ὅθεν τε Ἴχοιεν

! o: t5 m &yov, χαὶ ὡς ἑνὸς εἴεν πατρὸς ἔτι ζῶντος, xal ὡς fratribus euam Pr t | 1UClo, ἕτερος νεώτερος ἁδελφός ἐστι παρὰ τῷ πατρἰ. Πλτ- bin ei Lo .uplex fru- — pogoplav δ' ἔλεγεν Ἰωσὴφ δοῦναι αὐτῷ ἀληθείας, el

.«à. addit. Ut in

munera offerunt : ,eratione commotus, ad

,s secedit. Deinde fratribus

et a fratribus ο ; ' egre ferre, e' hec pater '

* PM 4s, duplis Benjaminem portioni- fee , honorat : et quaestorem frumentum ra

, jubet , et pretium in saccos imponere, et le pjamninis sarcinam scyphum argenteum con- , ^" is factis discedunt fratres, recepto Sy- jm Eos abeuntes circumdant equites , obji- jentes furtum scyphi : quem , inquisitione facta, im Benjaminis sarcina reperiunt. Benjamiuem equites 3d Josephum abducunt, quem fratres, ecissis vestibus, plorantesque sequebantur. Jose- phus inseciatus eos, ut ingratos, missos facit, solius Benjaminis retentione contentus : czleri attoniti astant, Judas vero causam agere exorsus , cum multa ad commiserationem apta dixissel , affectum | Josephi ita commovit , ut nec iram diu- Qus simulare posset , et se fratribus agnoscendum ρπουοτεί, et gratiam eis baberet , ut qui consilio- rum Dei de $e ex parte fuissent adjutores : Abite ergo, inquit, et hac significate. patri : ipsugae et omi ejus cognatione asewmpta , huc. commigratote : nam james adhue quinquennium duratura est. tcc

xim

τὸν νεώτερον ὁδελφὸὺν χοµίσουσι πρὸς αὐτόν. Alze- σιν οὖν clzov αὑτοῖς, καὶ τὸ ἀργύριον τῷ ἑκάστου δάχχῳ ἐνθέμενος Ἰάθρα χατέσχε δὲ τὸν Συμεὼν, τῆς ἐπανόδου ἐσόμενον Ἀμὴήρον. Ἔπανϊλθον mpiq τὸν Ἰαχὼθ οἱ υἱοὶ, τὸν οἵτον χοµίζοντες, xal τὰ ὀυµδάντα ἀπήγγειλαν, xal λύπην αὐτῷ ἡ τοῦ Συ- μεὼν ἐποίει χατάσχεσις, δοῦναι τε τὸν Βενιαμὶν ἁπ- ἀχθῆναι εἰς Αἴγυπτον οὐ χατένευσεν. "δη δὲ τοῦ σίτου δαπανηθέντος, ἐπεὶ pi] ἄλλως ἑξην αὐτοῖς εἰς Αἴγυπτον ἀπελθεῖν, εἰ μὴ xal τὸν Ἐενιαμὶν συν- επἀγοιντο, ὑπείχων ἀνάγχῃ δίδωσιν αὐτὸν ὁ πατὴρ,

«καὶ τὴν τοῦ σίτου τιμὴν διπλασίονα, xai τῷ Ἰωσὴφ

δωρεάς. Ὡς δ' ᾖλθον εἰς ΑΛἴγυπτον, προσἠγαχον τὰ δῶὣρα αὐτῷ. 'O δὲ τὸν Βενιαμὶν ἰδὼν, χαὶ συνθρυ - πτόμενος, ἵνα μὴ δαχρύων χαταφανὴς γένοιτο, µετ- έστη. Εἶτα΄ἐπὶ δεῖπνον παραλαμθάνει τοὺς ἁδελφοὺς, καὶ διπλασίοσι µοίραις ἐδεξιοῦτο τὸν B&viaptv, καὶ

D τὸν τοῦ σίτου ταμἰαν δοῦναι σἵτον αὐτοῖς χελεύει,

xai τὴν τιμΏν ἐνθεῖναι τοῖς σάχχοις, εἰς δὲ τὸ τοῦ Βενιαμὶν φορτ[ίον xaX σχύφον ἀργύρεον ἐμθαλεῖν. Τούτων δὲ γεγονότων, ἀπῄεσαν οἱ ἀδελφοὶ, λαθόντες χαὶ τὸν Συμεών. Περιχυχλοῦσι δὲ ἀπιόντας αὐτοὺς ἐππεῖς, ἐπεγχαλοῦντες τὴν τοῦ σχύφου χλοπὴν, καὶ ἐρευνῶντες εὗρον τὸν σχύφον παρὰ τῷ φόρτῳ Bs- νιαµίν. Οἱ μὲν οὖν ἰππεῖς γον πρὸς τὸν Ἰωσὴφ τὸν

Varie lectiones οἱ nola.

(32) Ὑονδομφάνη κο. |ta reposuimus ex Jose-

ho lib. 1, cap. 19. Wolfius perperam ediderat το δομφάνηχον. Duo codd. Regii et Colberteus dotop.- φάνηχον praeferunt. Sed ut Josephus, ita et Philo Judeus in lib. De mutat. nomin. hanc vocem sic effert, eujus significationem ita declarat in lib. 46 Jesepho ' Μετυνομάζει δὲ αὐτὸν ἀπὸ τῆς ὀνειροκριτι-

χῆς ἐγχωρίφῳ γλώττῃ προσαγορεύσας. Paulo aliter hanc effert auctor Ghironici Alexandrini, quo loco seribit Mosem, haud secus Josephum, eodem no- mine fuisse ab /gyptiis appellatum, quod futura predixerit : Tóv Μωῦσην μετὰ τὸ ἑπαγαγεῖν αὐτὸν τὰς πληγὰς, οἱ Αἰγύπτιοι ψομθομφαχὴ προσηγόρευ» σαν, ὃ ἑρμηνεύεται, ᾧ ἀπεχαλύφθη µέ)λον.

ANNALIUM LIB. I.

86

8] xai τὸ À pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente

Βενιαμίν. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ αὑτοῦ, "áp — Mebrzorum oriturum esse dixerat, qui "Egypti re-

ξαντες, ἔκλαιον xai συνείποντε $ vo, gnum depressurus esset, conspecto, exclamans . ἠνειδίσας ὡς ἁγαρίστους, ἣλε » *- dlc, inquit, ille puer est: hoc interfecto, /Egyptios Vxopía συνεῖχεν. Ἰούδας δὲ «y metu libera.Sed Thermuthis puero erepto antever-

τοῦ πάθους τὸν Ἰωσή 8 y sit, el Pharaonem Deus segniorem ad codem reddi-

Ὃν, xai χάριν αὖτε i i E. Pon JE tate progressus Moses, qua virtute esset,

*€ 0Or, ρησὶ, xc " E 1 : .'ecasione AKgyptiis innotuit. Athiopes Egypto

"4vÜoi gusto zz i ; * regionem populantur. /Egyptii bello conira

αἱ δωρες - 8 3 E 3 à Pe succumbunt, et contemplui sunt ho.

' uad eos * B d N Ex ul universam Agyptum incursarent.

πὶ . 289891 XX waculo Mosem jam virum factum, a

Il u 8 z &t i y tt. Concedit illa ; sed jurejurando

-— 2 Ey ας, ὁ : & Ve quid illi noceat. Moses belli L2 » e 3 2 5 κ E" 2 ἃ ἃ ὃν non solita via exercitum ducit 2D καὶ τ. | € E 3 3 3 ? 3 E 3 x ver loca ob venenatarum be- -o7w pac, χαίρ $5285339vk.invia ibiqe prudentiam € o4 m $&Zrzti5-ti.'fslis ibdes (quarum

- πρὸς αὐτὸν, ο Νψεδι ξανά des.

ναι τοὺς μετ αὐτοῦ, . ME: & » ξ & PPS alit) incluaas ,

069 ἩἨλίου πόλει χατοίχησιν. Του IEEE .autem ibides serpen- «εεινοµένου, χρημάτων τοῖς Αἰγυπτίοις — p. SE * stricibus contra ve- -σου τὸν αἶτον 6 Ἰωσήφ. Τούτων 5 ἐπιλειπόντων, — Ut haber. 3d "88 nec opinantes

τῶν βοσχηµάτων ὠνοῦντο αὐτόν ' εἶτα xaX εἲς γῆς παρανεχώρουν, ἵνα τραφεῖεν. Οὕτω δὲ τοῦ Φαραὼ κάστς περιουσίας χυρίου γενοµένου, πλὴν τῶν ἰε- ῥἑων (τούτοις Υὰρ ἔμενεν dj χώρα αὐτῶν), ὡς ἤδη ἑχώφτσεν 6 λιμὸς, συλλέγων τοὺς Αἰγυπτίους ὁ Ἰω. Cho, ἕχκαστον εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ, τὴν τε γῆν αὐτοῖς ἐχαρίζετο, xal φιλεργεῖν παρεχάλει, τὴν πέµπτην τῶν χαρπῶν τελοῦντας τῷ Φαραώ. Ἰαχὼθδ δὲ Ezza- xaibexa ἔτη ἓν Αἰγόπτῳ διαγαγὼν, voatiaa; ἑξέλιπε, προειπὼν πῶς μέλλοιεν οἱ ix τῆς γενεᾶς αὐτοῦ την Χαναναῖαν οἰχεῖν. Καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις τῶν υἱῶν χτησιν ἀγαθῶν ἐπευξάμενος, τοῦ "luct? 8 ἑγχώ- piov διεξελθὼν, ὅτι μὴ μνησικαχκήσειε τοῖς ἀδελροῖς, σερησέταξε τοῖς υἱοῖς, ἵνα τοὺς παΐδας τοῦ Ἰωσὴφ Ἑφραῖμ xot Μανασση συναριθµήσωσιν ἑαυτοῖς, avv- διαιρούμενοι τούτοις την Χαναναίαν. Εὐλογηθῆναι δὲ τοὺς υἱοὺς αὑτοῦ Ἰωσὴφ παραστῄσας τῷ Ἰαχὼθ, τὸν μὲν πρεσθύτερον xavà τὴν δεξιαν ἕστησε χεῖρα * τὸν δὲ νεώτερον, χατὰ τὴν λαιάν. 'O δὲ τὰς χεῖρας Ev- αλλὰξ ταῖς τῶν παίδων κχεφαλαῖς ἐπιθέμενος, τὴν μὲν δεξιὰν τῷ νεωτέρῳ ἀπένειμε, τῷ πρεσθυτἐρφ δὶ «hw εὐώνυμον. Καὶ τοῦ Ἰωσὴφ μὴ οὕτω χρῆναι την ἐπίθεσιν ποιῄσασθαι τῶν χειρὼν φῄήσαντος τῷ πατρ), Εχεῖνος ἁλλοιῶσαι τὸν τῶν χειρῶν οὐκ ἐπαίσθη σχηµατισµόν. Ob γὰρ, ὡς ὑπείληφεν Ἰωσὴφ, οὐχ ᾖδει ὃ ἐποίει, τῷ βαθεῖ τοῦ γήρως βλαθεὶς τὴν δ:3νοιαν. à3Y ὡς προφήτης τὰ μέλλοντα ὑπῃνίττετο, καὶ τὸν σωτῇῆριον ἑτύπου σταυρὺὸν, xal τὸν νέου λαὸὺν τὸν ἐξ ἐθνῶν δηλαδη δεξιὸν ἐδήλου λογισύήσεσθαι τῷ Op, xal τοῦ πρεσδυτέρου προτιμτθήῄσεσθαι, enu δῆτα τοῦ Ἰουδαϊκοῦ. Τελευτᾷ δὲ Ἰαχὼό βιώσας ἔτη τριῶν δέοντα ἐχατὺν χαὶ πεντέχοντα. Ἱωσὴφ δὲ τοῦ Φαραὼ συγχωρῄήσδαντος, ἄπεισιν εἰς Χεθρῶνα, xal θάπτει τὸν πατἐρα πολυτελῶς. Τῶν δὲ ἁδελφῶν δεδιότων σὐνυποστρέρειν αὐτῷ. ἵνα μὴ μνυησικαχήσας ἀνταποδοίη αὐτοῖς, πείθει μηδὲν ἐκατὸν δέκα, ἐντειλάμενος, ὅτι μεταναστεύσουσι καὶ τὰ ὁστᾶ αὐτοῦ, xal εἰς τὴν Χαναναίαν ἁπαγαγεῖν.

copiis potito (4Ρ.. * capit : qui. in

possessoribus manebani, ta ναι

Josephus Agyptios in urbes qu, "ulsi, bilis.

cat, terram eis donat, οἱ operi Intent, vna a pta 5m

ut quintas frugum Pharaoni penderen, M annis xvi In ZEgypto transactis, ος wem, moritur, cum predixissel ante, ut Sui » ie Chananza habitaturi essent; ac ceterly qi filiis fausta - comprecatus, et Josephi MN predicatis , quod fraternz injurii oblitug "— mandat fiiis, ut Josephi liberos Ephraimug, et Manassem, in suum numerum referrent , et B Chansnzez. terrz portionem admitterent. Josephus filiis suis ad Jacobum adductis , ut eis bene pre. caretur, majorem ad dextram statuit, juniorem ad levam. At ille manibus decussatim puerorum capitibus impositis, dextram juniori admovet, sinistram majori. Ob quod facium a Josepho re- prehensus, collocationem manuum mutare noluit. Neque enim (ut Josephus putabat) per errorem ita fecerat, hebescente ob senium ingenio : sed vatis instar futuros eventus per ambages denun- tlabat, et salutarem crucem informabat : ac recen-

p em populum , e gentibus conflatum scilicet, dex-

trum a Deo judicatum iri significabat : antiquiori , 4udaico nimirum, preferendum. Obiit Jacobus annos cL tribus demptis. Josephus permissu Pha- raohis Chebronem proflciscitur , patremque magno sumptu sepelit : ct fratribus dubitantibus 2n cun eo reverterentur (verebantur enim ne ve- terem injuriam uleisceretur), serupolum illum eximit. Et jpse etiam moritur, expletis annis centum et deeem : cum mandasset , ut populares sui ex /Egypio remigraturi, sua eliam ossa in Chapans»am terram secum asportarent.

ὑφορᾶσθαι. Τελευτᾷ δὲ xal οὗτης, ἔτη βιώσα;

τῆς Αἰγύπτου, οἱ ix τοῦ Ὑένους αὐτοῦ, ἐχχο-ίσαι

R3

JOANNIS ZONAQG.E

8i

AIL JEgyptii, quia florere videbant Israelitas, Α IB. Αἰγύπτιοι δὲ ἀκμάνοντας τοὺς Ἱσραηλίτας

olliti Josephi , varias in ecs xrumnas excogitant. Nam et Nilo in plurimas fossas derivare jus- seruint, οἱ urbes cireumdare moenibus, et aggeres excitare, 39 per quos Nili exundationes coer- cerentur, et pyramides exstruere. liujusmodi igitur rebus Hebrzos excruciabant. Ac longo illi tempore istas zerumnas tolerarant, cum quidam ex sacerdotibus Pharaoni nuntiat, fore ut circa id tempus quidam Israelitis nasceretur, qui si ado- leviss-t , et AEgyptios depressurus, et populares 8uos evecturus esset. Qua re perterritus Pharao, omnes masculos qui Hebrsis nascerentur, in flu- men projectos necari jubet. Quod quicunque pa- rentum negligerent , cum omni familia perituros : et partus. [lebriearum mulierum ab /Egyptiis obsteiricibus observari jubet. Ac illi quidem {η his erant. Quidam autem vir nobilis ob edictum istud angebatur (nam uxor ejus ferebat uterum) ac precatus Deum, in somnis monetur, ns desperet : Nam et puer (inquit Deus) quem dixerunt /Egyptii , Dus erit, et manebit. incolumis , εἰ ignorantibus insidiatoribus educabitur : et popularibus suis ex /Egyptiaca servitute ereptis, aterna memoria cele- brabitur. Frater item ejus cum suis. posteris sacer- dos meus semper erit, Uxor clam custodibus pue- rum marem ei parit, quem tres menses parentes alunt. Sed metu tandem subacti, salutem ejus Deo committunt : ac in fiscellam bitumine illitam Inpositum infantem , in fluvium demittunt : Ma- riamme pueri sorore observante, quid de eo futu- rum esset. Interea Thermuthis fllia Pharaonis ad ripam lusitans, fiscellam videt, tolli jubet, puerumque visum ob pulchritudinem et magni- tudinem diligit. Adducuntur /Egypti:e mulieres , lactaturad puerum : at ille mammam JEayptiam aversatur. Tum Mariamme , quasi fortuito iuter- venisset : Regina, inquit, si Hebraea mulier vocetur, jortassia admittet mammam | infans. lla vocari jubet : adducitur pueri mater, cui Thermuthis ali- moniam ejus mercede locat, nomine ex eventu indito. Nam aquam mos vocant /Egyplii ; hgses , eos qui ex aqua eripiuntur. Ambobus igitur his verbis compositis, ad infantis nomen illa usa est. Moses ab Abrahamo septimus numeratur. Nam Amarami filius fuit, Caathus Amarami pater, ille Levis , Le- vis Jacobi, Jacobus Isaaci filius, patre nati Abraamo. Mosem ires annos natum et staturz proceritas , 33 εἰ forms elegantia, beneficio quodam numinis decorabant: ingenium porro supra captum «elatis in eo elucebat. Thermuthis itaque orba liberis, eum adoptat, ad patrem affert, [s puerum comple- citur, et diadema per blanditias ei imponit : quod yuer, ut fert illius zetatis simplicitas, humi abjicit,

C

ὁρῶντες, xaX τοῦ Ἰωσὴφ ἐπιλελησμένοι, ταλαϊιπυ- ρίας ποικίλας κατ αὑτῶν ἐπένοουν. Τόν τε γὰρ ποταμὸν εἷς δ.ώρυχας πλείστας κατατεμεῖν αὐτοῖς ἐπέταξαν, χαὶ οἰχοδομῆσαι τείχη ταῖς πόλεσι, xol χώματα ἀνεγεῖραι, ἵνα δι αὐτῶν ὁ ποταμὸς λιµνά- ζειν ἀνείργοιτο, xat ἀνιστᾷν πυραμίδας, xa) τούτοις τοὺς Ἑδραίους ἐξέτρυχον. Xpóvov μὲν οὖν συχνὸν ἐπ᾽ αὐταῖς διἠνωσαν ταῖς χαχώσεσιν. Etza τῶν '"Ie- ρογραµµατέων τις ἀγγέλλει τῷ Φαραὼ, τεχθέσε- σθαι τινὰ xav! ἐκεῖνον τὸν χαιρὸν τοῖς Ἰσραηλίταις, ὃς τραφεὶς ταπεινώσει μὲν τοὺς Αἰγυπτίους, αὑξῆ- cct δὲ τοὺς ὁμογενεῖς. Δείσας οὖν ὁ Φαραὼ, χελεύει πᾶν ἄρσεν γενώμενον τοῖς Ἐδραίΐοις, ῥιπτοῦντας els τὸν ποταμὸν, διαφθείρειν * τοὺς δὲ μὴ οὕτυ ποιοῦν- τας τῶν παίδων τοχεῖς, παγγενῃη ἀναιρεῖσθαι * καὶ τοὺς τοχετοὺς δὰ τῶν ΄Εθραίων γυναικῶν, τὰς Alyu- πτίας µαίας παραφυλάττειν. Καὶ οἱ μὲν σαν iv ταύτοις. 'Avhp δέ τις τῶν εὖ γεγονότων πρὸς ταῦτα δ.έχειτο χαλεπῶς. Ἐχυοφόρει yàp ἡ τούτον γυνὴ, xal ἐδέετο τοῦ Θεοῦ. Μὴ ἀπογινώσχειν δὲ xa ὕπνους προσέταξεν αὐτῷ ὁ θεός.Ὅ τε γὰρ παῖς, ὃν εἶπον Αἱ]ύπειοι, cóc, ÉAspyer, ἔσται, καὶ σωθήσεται͵ καὶ τραφήσεται, «αθὼν τοὺς éxi6ovAevorrac, xal Δύσει μὲν τῆς παρ) Αἱγυπτίοις δουλείας τοὺς ὁμοφό-ους, μγήµης δὲ αἱωγίου τεύξεται. Ὁ δὲ désipéc αὐτοῦ ἱεράσεταί µοι σὺν τοῖς ἐχγόνοις διαπαντές. Ἵιχτει τοίνυν αὐτῷ dj vov παιδίον ἄῤῥεν, λαθοῦσα τοὺς φύλαχας, xai τρέφεται παρὰ τῶν τεχόντων τὸ βρέφος ἐπὶ μῆνας τρεῖς. Δεδοιχότος δὲ, ἐπὶ τῷ Oti τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν πεποίηνται, xal π)έγμα τι μηχανησάμενοι, ἀσράλτῳ τε περιχρίσαντες, ἑντιθέασι τὸ βρέρος, xal ἀφιᾶσι μετὰ τοῦ ποταμον (95). Ἡ δὲ του παιδίου ἀδελφῆ Μαριάμμη, παρξτῄήρει τὸ γενησόμενον. Παίζουσα ὃὲ παρὰ ταῖς ὅκθαις τοῦ ποταμοῦ θέρµουθι”, ἡ θυγάτηρ Φαραὼ, ὁρᾷ τὸ πλέγμα, καὶ στείλασα χοµίζεται τοῦτο. Ἴδουσα 0b τὸ παιδίον, ἠγάπησεν αὐτὸ xal διὰ κάλλος, xal δ.ὰ μέγεθος. Καὶ παράγονται γυ- ναῖκες Αἰγύπτιαι θηλάσουσαι αὑτό. Τὸ δὲ θήλην αὖ- τῶν οὐ προσίετο. Ἡ δὲ Μαριάμμµη ὡς τάχα παρατὺγ- χάνουσα, Βασίλισσα, εἶπε, εἰ Ἐδραῖς κ.ληθείη χυνἡ, ἴσως προσήσεται θήλην τὸ βρέφος όμογε- voUc. δὲ, Kd.lscor, Eon καὶ παρήγαγε τὴν µητέρα. Καὶ ἡ Θέρµουθις τὴν του παιδὸς τροφὴν ἔμμισθον αὑτῇ ἀνατίθησι, καὶ ἓχ τοῦ συµδεδηχότος ὀνομάζει αὐτό. Τὸ γὰρ ὕδωρ μῶς καλοῦσιν Αἱγύ- πτιοι, ὑσης δὲ τοὺς ἐξ ὕδατος σωζοµένους. "Augu γοῦν συνθεῖσα τὰ ῥήματα εἰς χλῆσιν» αὐτοῖς τοῦ βρέφους ἐχρήσατο. "Hv δ᾽ i& ᾿Αθραὰμ ἕΣόδομος Μωῦσῆς. ᾽Αμαρὰμ μὲν γὰρ αὐτὸς ἣν παῖς, Καὰθ δὲ τῷ ᾽Αμαρὰμ ὁ πατἠρ. Ὁ δὲ τοῦ ΛενΊ, καὶ τοῦ Ἰακὼδ ὁ Acut. Ἰαχὼθ δὲ ἑτέχθη τῷ Ἱσαὰκ, Ἰσαὰκ δ' ἑξέφυ τοῦ ᾿Αόραάμ. Τριετε δὲ τῷ παιδι Υε-

Varie lectiones et note.

(55) Μετὰ τοῦ ποταμοῦ. Lege κατά. Error li- rari.

(54) Bac(.ucca. Ita Tbermutim, regis filiam, reginam vocat Josephus, lib. 11, cap. 5, unde sua

hausit Zonaras. Scribit Suidas ex Aristotele, apud Cyprios regum filios ἄναχτας, ut fllias ἀνάσ- cac appellatas. Vide Gloss. med. Lat. in Regina.

$5 ANNALIUM LIB. I. 86 zovóu, xai τὸ τῆς ἡλικίας ἀνάστημα, xal τὸ Α pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente

τῆς μορφῆς ἀστεῖον ἐκ θειοτέρας ἑπέτρεπε χάρι- z5;. Ἡ δὲ σύνεσις πολὺ χρείττων τῆς ἡλιχίας ἐφύετο. "H θέρµουθις οὖν γνησίας ἁμοιροῦσα γονῆς, υἱοτε- Οεἴται αὐτὸν, xal χοµίδει πρὸς τὸν πατέρα. Ὁ δὲ τὸν παΐῖδα προστερνισάµενος, ἐπιτίθῃησιν αὐτῷ χατὰ φιλοφρόνησιν τὸ διάδηµα. Καὶ ὁ παῖς αὐτὸ, χατὰ νη- πιότητα δῆθεν, ῥιπτεῖ κατὰ γῆς, χαὶ ἐπέθαινε τοῖς ποαΐν. Ὅπερ ὁ Ἱερογραμματεὺς θεασάµενος, ὃς ix τῶν Ἑδραίων γενέσθαι τινὰ, τὸν τὴν Αἰγνπτίων ἀρχῆν ταπξινώσοντα προεῖπεν, ἀναχραγών * Οὗτος, εἶπεν, ἐχεῖγος ὁ παῖς, ὃν ἀγελὼν τοῖς Αἱγυπτίοις τὸ δέος x£pisAg. "Ex0n δ᾽ αὐτὸν ἡ θέρµουθις ἔξαρ- πάσασα, xai τὸν Φαραὼ δὲ νωθρὸν πρὸς τὸν φόνον διέθηχεν ὁ θεός. Παρελθὼν δὲ εἰς ἡλιχίαν ὁ Μωῦσῆς Ex τοιαύτης λαβῆς οἷος τὴν ἀρετὴν ἦν, φανερὸς τοῖς Αἰγυπτίοις ἐγένετο. Πρόσοιχοι ὄντες τῇ Αἰγύπτῳ Α:θίοπες, ἑσίνοντο την χώραν αὐτῶν. Οἱ à' Αἰγύπτιοι στρατεύουσιν ἐπ᾽ αὐτοὺς, χαὶ ἠττήθησαν. Αἰθίοπες δὲ χαταφρονήῄήσαντες αὐτῶν, τὴν ἅπασαν κατέτρεχον Λἴγυπτον. Κατὰ δὲ θεῖον χρησμὸν, αἰτεῖ τὴν θυγα- τέρα τὺν Μωῦσὴν Φαραὼ ἤδη ἀνδρωθέντα, κατ’ Al- θιόπων στοατηγὸὺν αὐτῷ Ὑενησόμενον. Ἡ δὲ δίξω- σιν, ὁρχώσασα τὸν πατέρα, μηδὲν διαθεῖναι αὐτὸν xaxóv. Μωῦσῆς δὲ τὸν πόλεμον πιστευθεὶς, οὗ διὰ συνήθους ὁδοῦ ἄγει ἐπὶ τοὺς πολεμίους τὴν στρα- ς.ὰν, ἁλλὰ δι) ἀστιθήτου Ex πλήθους ἑρπετῶν ἰοθόν λων ἔνθα χαλ τὴν σύνεσιν αὐτοῦ ἐπεδείξατο. Πλέ- ἵγματα γὰρ ποιῄσας, xal ταῦτα πληρώσας ἴδεων (πολλὰς δὲ ταύτας τρέφει καὶ χειροῄθεις fj, Αἴγυ- της), Χατὰ τὴν ὁδὺν ἑχείνην ἑκόμιζεν. AL δὲ ἴδεις τοῖς ἰοθόλοις τούτοις πολέμιοι. Καὶ ταὐταίς προ- πγουμέναις τῆς στρατιᾶς προµάχοις χατὰ τῶν lo66- λων ἐχρήσατο, xal μηδὲν προγνοῦσιν ἔπεισι τοῖς Αἰθίοψι. Καὶ τούτους vixd, xal πόλεις αὑτῶν αἱρεῖ. Οἱ δὲ συνελαθέντες εἰς Σαθὰν (55), πόλιν βασίλειον οὖσαν Αϊθιοπίας, ἣν ὕστερον Καμθύσης Μερόην ὠνόμασε διὰ τὴν ὁμώνυμον ἁδελφὴν, ἑπολιορχοῦντο. "Hv δὲ ἡ πόλις δυσπολιόρχητος. Θάρδης δὲ τοῦ Al- θιόπων χρατοῦντος θυγάτηρ εἰς ἔρωτα ὤλισθε Μωῦ- σέως, xaY διαπέµπεται πρὸς αὐτὸν περὶ γάμου. Ὁ δὲ χατένευεν, εἰ παραδο/η τὴν πόλιν αὑτῷ. Φθάνει

Mebrzorum oriturum esse dixerat, qui Egypti re- gnum depressurus esset, conspecto, exclamans. llic, inquit, ille puer est : hoc interfecto, A:gyptios metu libera.Sed Thermuthis puero erepto antever- tit, et Pharaonem Deus segniorein ad exdem reddi- derat. /Etate. progressus Moses, qua virtute esset, lali occasione "Egyptiis innotuit. Athiopes /Egypto finitimi regionem populantur. /Egvptii bello conira eos molo, οἱ succumbunt, οἱ contemptui sunt ho- stibus, ita ut universam /Egyptum incursarent. Pharao ex oraculo Mosem jam virum factum, a filia ducem petit. Concedit illa ; sed jurejurando patrem adigit, ne quid illi noceat. Moses belli summe sibi credita, non solita via exercitum ducit conira hostes, sed per loca ob venenatarum be. stiarum multitudinem invia, ibique prudentiam Suam demonstrat. Nam f(iscellis ibides (quarum multas, easque cicures /Egyptus alit) inclusas, conira «Ethiopes portati (sunt autem ibides serpen- tibus infest:*) quibus propugnatricibus contra ve- nenatas bestias usus, et /Ethiopes ncc opinantes aggressus, vincit, ac urbes corum capit : qui iu urbem /Ethiopi: . regiam Saban, (post a Cambyse ex nomine sororis Meroe dicia est) compulsi, obsi- dentur, οἱ si urbs illa haberetur inexpugrnabilis. Verum Tharbe principis Aihiopum filia, capta. amore Mosis, internuntios ad eum mittit de conjugio. Ille aunuit, si urbem sibi traderct. Fit hoc dicto

C ciuus. Moses nuptias celebrat, ZEgyptios reducit

domum. At illi et oderant illum , quanquam con- servati, et Pharaonem contra eum instigabant. Qui et sacerdotibus obtemperans, et cede /Egyptii, qui Hebrzum flagellarat, irritatus (ut in libro Geneseos continetur, esse Josephus hec. praxeriit) vitai Mosis insidiatur. Tamen, ille, quamvis vise custodirentur, clam per desertum aufugit in 944 urbem Madiam, ac sacerdotis hujus loci hospitio utitur : qui nomine duplici przditus, οἱ Raguel et Jothor vocabatur. Is filiam suam Sephoraui Mosi uxorem despondet, οἱ curam gregum mandat.

τὸ ἔργον τοὺς λόγους, xal Μωῦσῆς ἑτέλει τοὺς Ὑάμους, χαὶ τοὺς Αἰγυπτίους amfvaysv εἰς τὴν ἑαν- τῶν. Οἵδ' ἐμίσουν αὐτὸν xal σωνόμενοι, χαὶ ἹΠρέθιζον τὸν Φαραὼ κατ αὐτοῦ. Ὁ δὲ καὶ τοῖς ἱερογραμ- ματεῦσι πε,θόµενος, xal διὰ τὸν Φόνον τοῦ Αἰγυπτίου, τοῦ τὸν 'E6palov µαστίζοντος, ὡς τῇ βίδλψ

περιείληπται τῆς Γενέσεως (el καὶ τοῦτο παοέδραµεν ὁ

Ἰώσηπος) ἐπέθετο τῇ ἀἁναιρέσει τοῦ Μωῦ-

αέω:. 'O δὲ xal τῶν ὁδῶν φυλαττομένων λαθὼν ὑπέξεισι διὰ τῆς ἐρήμου, xal εἰς πόλιν ἄπεισι Μαδιὰμ, καὶ ξενίτετχι παρὰ τῷ τῆς πόλεως ἱερεῖ, ὃς, διώνυµος v, 'Payout ἐχαλεῖτο χαὶ Ἰοθόρ. Ὁ δὲ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφώραν τῷ Μωῦσῇ πρὸς γάμον ἑχδίδωσιν, xal ποιμένα ποιεῖται τῶν ἑαυτοῦ θρεµµάτων.

ΙΓ”. Νέμων 8 ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος 6 Motore, τοῦ XIII. Cum autem ad Synzeum montem pasceret,

περὶ τὴν βάτον ἀξιοῦται ὁράματο:, fjv ἔφλεγε mop, οὐ μέντοι κχατἐχαιεν. Εἶτα xai φωνῆς ἐχεῖθεν ἀχούει. ἢ μὴ προθαίΐνειν ἐπέταττεν, ἅτε θείου τοῦ τόπου τυγχάνοντος, xal τὰ ἑσόμενα προηγόρενε, xai ἀπιέναι αὐτῷ εἰς Αἴγυπτον ἐχέλενε, τοὺς ὁόμο- χενεῖς τῆς ἐχεῖ χαχώσεως ἁπαλλάξοντι, xai ἑξά-

cernit miraculum illud rubi: qui cum arderet, non eremabatur. Deinde vocem etiam inde audit, qua pregredi vetaret , quod locus ille divinus essct, et futura przdiceret, et abire in Egyptum juberet, ut populares suos ex illis erumnis eriperet : quos cum eduxisset ex Egypto, sacra in loco illo facerct.

Varic lectiones et note. (35) Βασάν. Σαδὰν. lta codice Regio et Colbertino.

e7 JOANNIS ZONAR.E 88

H:ec Mosi divinitus e flamma significantur. Czeterum Α ξοντι αὐτοὺς τῖς Αἰγύπτου, θυσίας τε εἰς Exelvov

js dubitabat, quo pacto vel popularibus suis per- suaderet, vel a Pharaone extorqueret exitum, cum Deus ea se facillime redditurum pollicetur, in cujus rei fldem, baculum humi projiceret. Quo facto, is serpens exstitit * receptus, in baculum redit. Manum item in sinum ablere jussus, protulit instar calcis candidam : qux: mox et ipsa pristinum colorem recipit. Rursus e propinquo aquam effundere jus- sus, cruentam videt. His portentis confirmatus, rem citra cunctationem jubet aggredi. Assumptis igitur uxore, et ex ea susceptis liberis, Gersone, quod nomen signiflcat, adventum in peregrinam terram, et Eleazaro, (a divino auxilio sumpta est appellatio), in /gvptum proficiscitur. Ad limiles progresso frater Aaron occurrit. Ambo Pharaonem adeunt, et Dei mandatis expositis monent, ne divino θηρίο adversetur. Io verba eorum deridente, miracula edunt. Baculus projectus fit serpens. Quod incantatoribus ZEgvptiorum imitatis, versis jllerum etiam baeulis in serpentes, rursus Moses suum baculum humi projicit : qui in serpentem mulatus, baculos JEgyptiorum, qui serpentium speciem habebant, devorat. Deinde in suam formam reversum recipit. Pharaone vero se offirmante, aqua in eruerem mutantur, deinde rane omnem terram Egypti occupant, postea pediculi e terra scaturiunt. Ac cztera quidem miracula etiam Pha- raonis prestigialores videbantur imitari : pedicu- lorum autem spectrum quia effingere non poterant, Pharaoni dicebant, illud digitnm Dei esse. Verum cum is nihil cederet, ingruerunt muscz, et 35 perlerunt pecudes. Deinde cum Moses fuligine caminorum aerem opplevisset, ulcera et pustulze tam in bominibus quam pecudibus efferbuerunt. Rursus grando depluit, quam secut2 sunt locustz, post quas teuebrz /Egyptios tres dícs operuerunt. Denique post hzc omnia primogenitorum consecu- tus est interitus. Nam cum occalluisset Pharao, jussit Deus Mosem sacriflcium in diem mensis xiv, apparare, qui mensis ab Hebrwis Nisan, ab /Egy- ptiis Pharmuthi, apud Macedones Xanthieus appel- latur, Latine Aprilis dicitur. Que dies xxv cum adesset, sacrificant omnes, et victimarum sanguine limina aedium inungunt : ceenaque peracta, reli- quias comburunt. Unde ex illo tempore festum Hebrai celebrant circa id tempus, et sacriticant ; quod festum Pascha vocant ; id alii transitum in- terpretantur, Josephus, pr«teritionem, quod Deus noete ila Hebreis preteritis, /Egyptios interitu primogenitorum afBixerit. Qua de causa congressi AEgyptii Pharaoneni orant ut dimittat Hebraeos. Jubet ile. Discedunt Hebraei : quorum fuere (militaris duntaxat setatis) sexcenta millia. Egressi sunt mense Xanthico, die xv, oriente Juna, annis

τὸν τόπον ποιεῖν ἑντέλλεται. Ταῦτα ix. τοῦ πυρὰς θεοχλυτεῖται ὁ Μωῦσῆς. Ὁ δ᾽ Ἱπόρει πῶς f| τοὺς οἰκείους πείσειεν, f) βιάσαιτο Φαραὼ ἐπιτρέναι xtv E£oboy. Καὶ ὁ θε»ς ῥᾷστα ταῦτα θἠσειν ἑπηγγέλλετο αὐτῷ, καὶ εἰς πίστιν την βαχκτηρίαν εἰς τὴν vt,v ἀφεῖναι κελεύεται, xal ἀφέντος, δράκων ἐγένετο. Εἰτ᾽ ἐπιλαθομένον, πάλιν βάχτρον fjv. Καὶ χαθεῖναι τὴν δεξιὰν εἰς τὸν χόλπον προσταχθεὶς, λευχὴν ὁμοίαν τιτάνῳ τὴν χρόαν ἐξήνεγχεν, εἶτα εἷς τὸ πρότερον εἴδος ἁποχατέστη. Καὶ τοῦ πλησ[ον 06310; λαθεῖν κελευσθεὶς, xai χαταχέαι τῆς Υῖς, ὁρᾷ τὸ χνθὲν αἱματῶδες. θαῤῥεῖν οὖν ἐπὶ τούτοις παρέχε- λεύετο, xal µηχέτι µένειν. Παραλαθὼν οὖν τὴν γυν αἴχκα, καὶ τοὺς παῖδας τοὺς ἐξ αὐτῆς, Τηρσὼν, ὃ σηµα(νει ὅτι εἰς τὴν ξένην, xaY Ἐλεάξαρ, δηλοῖ δὲ ὡς συμμάχῳ χρήσαιτο τῷ πατρῴῳ θεῷ, ὥρμα- σεν εἰς Αἴγυπτον. Πλησιάσαντι δὲ ὁ ἁἀδελφὸς ὑπίέν- τησεν Λαρών, Παραγίνονται οὖν ἄμφω πρὸς ὅᾳ- pa, xa* τὰ ἐκ θεοῦ προστεταγµένα εἰπόντες, Ἠξίουν μὴ ἀντιπράττειν τῇ θείᾳ βουλῃ. Ἀλευάσαν- τος b ἐχείνου, ἔργῳ τὰ σημεῖα ἐδείχννον, χαὶ f ῥάέδις ὅρις ῥιφεῖσα ἐγένετο. Τὸ δ αὐτὸ χαὶ τῶν Αἰγυπτίων ἐπαοιδῶν πεποιηχόσων, xal τὰς δρετέ- ρας βακτηρίας µεταθαλόντων εἰς δράχκοντας, Μωῦ- σῆς thv βαχτηρίαν αὖθις ῥιπτεῖ κατὰ γῆς. xal εἷς ὄφιν μεταθληθεῖσα, τὰς τῶν Αἰγυπτίων βαχτηρίας, al δράχοντες ἐδόχουν, χα:ἡσθιεν. Ἑϊτα εἰς τὸ ἔαυ»- τῆς σχῆμα μεταπεσοῦσαν αὐτὴν κοµίσεται. Σχλη-

C ρυνοµένου δὲ Φαραώ, εἰς αἷμα τὰ ὕδατα μεταξί-

6ληται. Elsa. βάτραχοι πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου ἐχάλυναν. Ἐπὶ τούτοις σχνίπες bx τῆς γῆς ἀνεδό- θησαν. Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τεράστια καὶ οἱ ἐπανιδοὶ Φαραὼ ἑδόχουν ποιεῖν, σχνίπας δὲ φαντάσαι οὔκ Ἰδυνίθησαν. Ἐἶπον οὖν πρὸς Φαραὼ, ὅτι δάκτυλος θ:οῦ τοῦτο ἑστίν. Ὦ δ᾽ ἔτι ἀνένδοτως fjv γαὶ ἐγένετο κυνόµνια, xal μετὰ ταῦτα φθηρὰ τῶν κτηνῶν. Ἔνπειτα τοῦ Μωῦσέως Χαμινιαίαν αἱθάλην τοῦ ἀέρος χατασκεδάσαντος, ἕλκη καὶ φλυκτ:δες Ev τε τοῖς χτῆντσι xai ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἀνένεσαν, xai αὖθις χάλαζα ὕσθη, xal μετ) αὐτὴν ἐπῆηλθεν ἀχρὶς καὶ ἐπὶ ταύταις σχότος τοὺς Ailyum:loug; ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐχάλυψε, TeXeuxatov δ ἐπένέχτο τούτοις ἡ tO) πρωτοτόχων ἀπώλεια. Σχληρυνοµένου vàp Φαριὼ , ἐχέλευσεν ὁ θεὺς Μωῦσῇ θυσίαν παρα-ύ σχενάσαι εἰς τὴν τεσσαρεσκαιδεχάτην τοῦ gro, ὃς παρὰ μὲν ὙἙδραίοις Νισὰν χαλεῖται, παρ' Αἰγυ- πτίυις δὲ Φαρμουθὶ, παρὰ Μαχεδόσι δὲ Φανθιχὸς, xai παρ) Ἕλλησιν Απρίλλιος (30). Ἐνστάσης δὲ τῆς τεσσαρεσχαιδεχάτης, ἅπαντες ἔθυον, xai τῷ τοῦ θύματος αἵματι τὰς φλιὰς τῶν οἰχιῶν ἔχριον, xal δειπνβσαντες, τῶν</